চিলি ক্ৰেব

চিলি ক্ৰেব (Chilli crab) হৈছে এক দক্ষিণ-পূব এছীয় সামুদ্ৰিক খাদ্য যি মালয়েছিয়া আৰু ছিংগাপুৰৰ খাদ্যশৈলীত আটাইতকেই জনপ্ৰিয়। বৰ্তমানৰ বহুল পৰিচিত চিলি ক্ৰেবৰ ইতিহাস ১৯৫০-ৰ দশকত মালয়েছিয়া আৰু ছিংগাপুৰত বিচাৰি পোৱা যায়। ইয়াত সাধাৰণতে বোকা কেঁকোৰা (Mud crabs) ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক আধা-ডাঠ, মিঠা আৰু সোৱাদযুক্ত বিলাহী আৰু জলকীয়া ভিত্তিক চচত ভজা (stir-fried) হয়।

উৎপত্তি

পৰ্তুগীজ ভাষাসকলে ১৬ শতিকাত মালাক্কাত জলকীয়াৰ পৰিচয় কৰাই দিছিল। জলকীয়াৰ আগতে মালয়সকলে তেওঁলোকৰ আহাৰত সোৱাদ আৰু জ্বলা যোগ কৰিবলৈ জালুক ব্যৱহাৰ কৰিছিল।^১ এই খাদ্যবিধৰ পূৰ্বৰ সংস্কৰণটো 'কেটাম বালাডো' নামেৰে জনাজাত আছিল, যিটো ইণ্ডোনেছিয়াৰ পশ্চিম সুমাত্ৰাৰ মিনাং খাদ্যশৈলীৰ পৰা অহা এবিধ জ্বলা-পোৰা মিশ্ৰণ 'বালাডো'ত ৰন্ধা এটা শুকান সংস্কৰণ। মালয়েছীয় খাদ্যশৈলীত 'বেৰলাডা' (Berlada) হৈছে এক মছলা মিশ্ৰণ যিটো সকলো ধৰণৰ শাক-পাচলি আৰু প্ৰটিনৰ সৈতে খোৱা হয়।

২০ শতিকা

বৰ্তমানৰ আটাইতকৈ পৰিচিত চিলি ক্ৰেবৰ উৎপত্তি ১৯৫০-ৰ দশকত ছিংগাপুৰ আৰু মালয়েছিয়াত বিচাৰি পোৱা যায়। চেৰ য়াম তিয়ান আৰু তেওঁৰ স্বামী লিম চু নগীয়ে ১৯৫৬ চনৰ পৰা এখন হাতেৰে ঠেলি নিয়া গাড়ী (pushcart)ৰ পৰা বটলৰ চিলি আৰু বিলাহী চচ মিহলি কৰা কেঁকোৰা ভাজি বিক্ৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এইটো এটা পৰিবৰ্তিত ৰেচিপি আছিল; মূল ৰেচিপিটোত বটলৰ চিলি চচ ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল। এই খাদ্যবিধ বিক্ৰী কৰি লাভ কৰা ব্যৱসায়িক সফলতাই ছিংগাপুৰৰ আপাৰ ইষ্ট ক'ষ্ট ৰোডত 'পাম বিচ চিফুড' নামৰ এখন ৰেষ্টুৰেণ্ট স্থাপনত উৎসাহিত কৰিছিল। আজিৰ আটাইতকেই প্ৰচলিত সংস্কৰণটো ১৯৬০-ৰ দশকত সেই সময়ৰ ছিংগাপুৰৰ চাৰিজন বিখ্যাত চেফৰ ভিতৰত অন্যতম 'হুই কক ৱাই'-এ তৈয়াৰ কৰিছিল।^২

মালয়েছিয়াৰ কেডাহৰ লাংকাউই দ্বীপৰ ৱেং ফাং চিফুড ৰেষ্টুৰেণ্টখনেই ১৯৫৮ চনৰ পৰা মালয়েছিয়াত প্ৰথম চিলি ক্ৰেব পৰিবেশন কৰিছিল। ৱেং ফাং ১৯২০-ৰ দশকত এক হাইনানিজ কফি ষ্ট'ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৫০-ৰ দশকত দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ মালিকে কফি ষ্ট'ৰখনক এখন চিফুড ৰেষ্টুৰেণ্টলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু তেওঁলোকৰ মেনুত চিলি ক্ৰেব যোগ কৰে, যিটো আজিও সেই প্ৰতিষ্ঠানত পৰিবেশন কৰা হয়।

বিৱৰণ

চিলি ক্ৰেবৰ চচটো সোৱাদত মিঠা অথচ নিমখীয়া বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়।^৩ যদিও অন্যান্য প্ৰজাতিৰ কেঁকোৰাও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, তথাপিও এই খাদ্যৰ বাবে বোকা কেঁকোৰা (Scylla serrata) আটাইতকৈ জনপ্ৰিয়।^৩ ইয়াক সাধাৰণতে ভজা বা ভাপত দিয়া 'মানটৌ' বনৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়, যিবোৰ চচটো লগাই খাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^৪

সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ

চিএনএন গ' (CNN Go)-ই চিলি ক্ৰেবক "বিশ্বৰ ৫০ বিধ আটাইতকৈ সুস্বাদু খাদ্য"ৰ তালিকাত ৩৫ নম্বৰ স্থানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে।^৫ মিচেলিন গাইডে তেওঁলোকৰ ৱেবছাইটত চিলি ক্ৰেবৰ বাবে এটা বিশেষ পৃষ্ঠা উৎসৰ্গা কৰিছে।^২

দ্য আমেজিং ৰেচ ২৫, দ্য আমেজিং ৰেচ এছিয়া ৪ আৰু দ্য আমেজিং ৰেচ চাইনা ৪-ত এটা কাৰ্যসূচী আছিল য’ত প্ৰতিযোগীসকলে নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ চিলি ক্ৰেব ভাঙিবলগীয়া হৈছিল।^৬ নেটফ্লিক্সৰ টিভি ধাৰাবাহিক 'ষ্ট্ৰীট ফুড'ৰ প্ৰথম ছিজনতো চিলি ক্ৰেব প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।

২০০৯ চনত 'কেটাম বেৰলাডা'ক মালয়েছিয়াৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।^৭