গুমৰাগ

গুমৰাগ ( Gumrag) অসমত বাস কৰা মিছিং জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰাগত লোকনৃত্য৷ মিচিং জনগোষ্ঠীসকলৰ জাতীয় উৎসৱ আলি আই লৃগাংত এই নাচ নচা হয়৷ আলি আই লৃগাং কৃষিভিত্তিক উৎসৱ৷ প্ৰতিবছৰে ফাগুন মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰে এই উৎসৱ পালন কৰা হয়৷^১ মিচিং ভাষাত ‘আলি’ৰ অৰ্থ হৈছে ‘বীজ’, ‘আঃয়ে’ মানে হৈছে ‘ফল’ আৰু ‘লৃগাং’ মানে হৈছে ‘সিঁচা’।^২৩ এই সময়তে, আহুধানৰ বীজ সিঁচাৰ শুভাৰম্ভণিৰ আলি আই লৃগাঙত গুমৰাগ নচা হয়৷ এই নাচক মিছিংসকলে “গুমৰাগ পাক্চ চঃনাম’’ বুলি কয়৷ নৰাছিগা বিহু বা পঃৰাগ উৎসৱতো গুমৰাগ নাচ পৰিৱেশন কৰা হয়৷^৪৫ এই উৎসৱত মিছিংসকলে শস্য সিঁচাৰ আৰম্ভণিৰ উলাহতে সকলোৱে মিলিজুলি সমূহীয়াকৈ ভোজ-ভাত খাই নৃত্য-গীত পৰিৱেশন কৰে৷ ঘৰৰ গৃহস্থই আগবেলা পথাৰত বীজ সিঁচি আনুষ্ঠানিকভাৱে এই উৎসৱৰ আৰম্ভণি কৰে আৰু ডেকাসকলে সন্ধিয়া ঘৰে ঘৰে গৈ ৰঙালী বিহুৰ হুঁচৰিৰ দৰে পদূলিয়ে পদূলিয়ে গুমৰাগ চঃমেন নৃত্য-গীত পৰিৱেশন কৰে টকা-সিকা বা খাদ্যসম্ভাৰ লৈ গৃহস্থই সেৱা কৰে৷ গুমৰাগ নাচৰ দলে গৃহস্থক বছৰটোলৈ আশীৰ্বাদ দিয়ে৷^৩

গীত-বাদ্য

গুমৰাগ নাচ ঐনিতমৰ সুৰৰ তালে তালে নচা হয়৷ গুমৰাগ নাচৰ ঐনিতমৰ উপৰি “লালে গীত’’ নামৰ এবিধ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ধৰ্মীয় গীতৰ প্ৰচলন আছিল৷ নতুন চামৰ মাজত এই গীতৰ প্ৰচলন কমি গৈছে৷^৩ ইয়াৰ লগত সংগত কৰা বাদ্যসমূহ হ’ল, ঢোল, ম'হৰ শিঙৰ পেঁপা, গগনা, বৰকাঁহ, তাল আদি৷ জনবিশ্বাস প্ৰচলিত আছে যে, আলি আই লৃগাঙত গুমৰাগ নানাচিলে আৰু বৰকাঁহ নবজালে বৰষুণ নহয় আৰু শস্যৰ বীজ নগজে৷^৪ সেয়ে, মিছিং ডেকা-গাভৰুৱে পথাৰত জাবৰ পুৰি, দলি-চপৰা ভাঙি, কোৰেৰে মাটি চহাই ঐনিতম গাই যায় আৰু গুমৰাগ নাচি আহুধানৰ বাবে ধৰালৈ বৰষুণ নমাই আনে৷^৬ এই নৃত্যত পুৰণিকলীয়া লীনং আৰু মাৰাবাং নামৰ বাদ্যও সংগত কৰা হয়৷^৫৩ গুমৰাগ নাচৰ ঢোলৰ চেওঁ হ’ল “গুমৰাগ গুমৰাগ, কাদু কাদু গুমৰাগ৷ আলি আই গুমৰাগ, কাদু কাদু গুমৰাগ’’৷^৩

সাজ-পাৰ

নাচত ডেকা-গাভৰু উভয়ে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ উপৰি সকলো বয়সৰ লোকে নৃত্যস্থলীত সমবেত হয়৷ গুমৰাগ নাচত মিছিং ডেকাসকলে পুৰুষৰ জাতীয় সাজ মিবু গালোগ্^৪ আৰু গনৰ, উগন দুমেৰ^১ নামৰ জাতীয় সাজ পিন্ধে আৰু গাভৰুসকলে মহিলাৰ মিছিং জাতীয় সাজ ৰিঃবি গাচেং, গাপা গাঃৰে আদি পৰিধান কৰে৷^৪

নৃত্য ভংগী

গুমৰাগ নাচ যিহেতু ঘাইকৈ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ আলি আই লৃগাঙত পৰিৱেশন কৰা হয়, সেয়ে এই নৃত্যৰ ভংগীমায়ো কৃষিৰ বিভিন্ন কৰ্মক প্ৰকট কৰে৷ নাচৰ ভংগীত মাটি চহ কৰা, কঠিয়া তোলা, ভূঁই ৰোৱা, তাঁত বোৱা, ধান কটা, শস্য পথাৰত হালি-জালি থকা, কুলাৰে ধান জৰা আদি কথা বৰ্ণিত হয়৷^৪ এনে ধৰণৰ মুদ্ৰাক মিছিং ভাষাত “দাকেঃ-কেঃনাক’’ বুলি কোৱা হয়৷^৫ গাঁৱৰ কোনো মুখীয়াল মানুহ এঘৰত গুমৰাগ নাচৰ আৰম্ভণি কৰা হয় আৰু তাৰ পাছত ঘৰে ঘৰে পৰিৱেশন কৰে৷ এই নৃত্যত গীততকৈ নাচৰ প্ৰাধান্য বেছি৷ ডেকা-গাভৰু আটায়ে শাৰী শাৰীকৈ বৃত্তাকাৰে থিয় দি নাচে৷ কোৱা হয় যে, লৃগাঙত নচা নৃত্য গীতৰ সৈতে সংগত কৰা গীত আৰু ঢোলৰ চেওঁ তেওঁলোকে আন উৎসৱ পাৰ্বনত ব্যৱহাৰ নকৰে৷ গুমৰাগ নাচ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি আৰু ঐন্দ্ৰজালিক ক্ৰিয়াৰে সমৃদ্ধ৷^৭