গুগুচ

ফায়েগেহ আতাচিন (ফাৰ্চী ভাষা: فائقه آتشین; জন্ম: ৫ মে’ ১৯৫০), যি পেচাগতভাৱে গুগুচ (گوگوش) নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী ইৰানী কণ্ঠশিল্পী আৰু প্ৰাক্তন অভিনেত্ৰী। এগৰাকী পপ আইকন হিচাপে পৰিগণিত গুগুচ ইৰানৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় আৰু সৰ্বাধিক চৰ্চিত মনোৰঞ্জন ধৰ্মী শিল্পী, যাৰ কেৰিয়াৰে ছয়টা দশকৰো অধিক সময় স্পৰ্শ কৰিছে।^১২৩ কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিৰেপৰাই তেওঁ বিপুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰি আহিছে আৰু ইৰানৰ ভিতৰত তথা বহিঃৰাজ্যতো এক সাংস্কৃতিক আইকনত পৰিণত হৈছে।^৪৫৬

তেওঁ মূলতঃ ইৰানী পপ সংগীতলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে পৰিচিত, কিন্তু ১৯৫০ চনৰপৰা ১৯৭০ চনলৈকে তেওঁ বিভিন্ন পাৰ্চী চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় কৰিছিল।^৭৮ ১৯৭০ চনৰ শেষৰফালে তেওঁ খ্যাতি আৰু সফলতাৰ শিখৰত উপনীত হয়। সেই সময়ছোৱাত ইৰানী মহিলাসকলে তেওঁৰ পোছাক (মিনিস্কাৰ্ট) আৰু চুটি চুলি কটাৰ শৈলী (যিটো 'গুগুচী' নামেৰে জনাজাত আছিল) অনুকৰণ কৰিছিল।^১৯ ১৯৭৯ চনৰ ইৰান বিপ্লৱৰ পিছত, ইৰান চৰকাৰে মহিলা কণ্ঠশিল্পীৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰাৰ বাবে তেওঁ ২০০০ চনলৈকে তেহৰানতে থাকিবলগীয়া হয় আৰু এই সুদীৰ্ঘ সময়ছোৱাত কোনো সংগীত পৰিৱেশন কৰা নাছিল। ইৰানৰ নতুন প্ৰজন্মই পাইৰেট ৰেকৰ্ডিং বা চোৰাং কেছেটৰ জৰিয়তে তেওঁৰ সংগীত পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।^১০ ২০০০ চনত ইৰান এৰাৰ পিছত, তেওঁ সেই বছৰটোতে ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ দেশসমূহত মুঠ ২৭টা সংগীত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰে।^১১ তেওঁৰ শেহতীয়া কামসমূহৰ ভিতৰত ২০১২ চনৰ এলবাম এজাজ-ত ইৰানী কণ্ঠশিল্পী তথা গীতিকাৰ হাছান চামাইজাদেৰ সৈতে কৰা এক নতুন সহযোগিতা, আৰু লণ্ডনভিত্তিক উপগ্ৰহ চেনেল মানোটো ১-ত সম্প্ৰচাৰিত হোৱা জনপ্ৰিয় ৰিয়েলিটি শ্ব’ গুগুচ মিউজিক একাডেমী-ৰ মুখ্য বিচাৰক তথা একাডেমীৰ মুৰব্বী হিচাপে কৰা কাৰ্য উল্লেখযোগ্য।^১২

২০০০ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত মঞ্চ অহালৈ উভতি অহাৰ পাছৰপৰা তেওঁ নিউয়ৰ্ক চহৰৰ মেডিসন স্কোৱাৰ গাৰ্ডেন, টৰণ্টোৰ এয়াৰ কানাডা চেণ্টাৰ, ষ্টকহোমৰ এৰিকচন গ্ল’ব, এনাহেইমৰ হোণ্ডা চেণ্টাৰ, লণ্ডনৰ ৰয়েল এলবাৰ্ট হ’ল আৰু লছ এঞ্জেলছৰ হলিউড বাউলকে ধৰি বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ মঞ্চত সংগীত পৰিৱেশন কৰিছে।^১৩ তেওঁ পাৰ্চী, আজাৰবাইজানী, তুৰ্কী, ইংৰাজী, স্পেনিছ, ইটালীয়, আৰবী, আৰ্মেনিয়ান আৰু ফৰাচীসহ বহু ভাষাত গীত বাণীবদ্ধ কৰিছে।^১৪ ইৰানৰ বাহিৰতো তেওঁৰ এক বৃহৎ অনুগামী আছে আৰু তেওঁ ইউৰোপীয় তথা আফ্ৰিকীয় সংবাদ মাধ্যমৰো দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।^১৫

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

ইৰানী আজাৰবাইজানী পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰত ১৯৫০ চনৰ ৫ মে’ত ইৰানৰ তেহৰানত ফায়েগেহ আতাচিন নামেৰে গুগুচৰ জন্ম হৈছিল।^১ জন্মৰ পাছতেই তেওঁক "গুগুচ" বুলি মতা হৈছিল, যিটো আচলতে এটা আৰ্মেনিয়ান নাম আৰু সাধাৰণতে কেৱল ল’ৰাৰ বাবেহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত এইটোৱেই তেওঁৰ মঞ্চ নাম হৈ পৰে।^১৬ এটা সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে তেনেই চালুকীয়া অৱস্থাৰপৰাই তেওঁক গুগুচ বুলি মতা হৈছিল; অৱশ্যে তেওঁৰ জন্মৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত আচল নাম ফায়েগেহ বুলিহে নথিভুক্ত কৰা আছে।^{১৭১৮১৯}

কৰ্মজীৱন

বিপ্লৱৰ পূৰ্বৱৰ্তী সময় (১৯৫৩–১৯৭৯)

গুগুচে তেনেই কম বয়সতে এগৰাকী কণ্ঠশিল্পী আৰু নৃত্যশিল্পী হিচাপে কৰ্মজীৱনৰ পাতনি মেলিছিল। তেওঁ কেবাৰে শিল্পী তথা জিমনাষ্ট পিতৃ চাবেৰৰ মঞ্চ অনুষ্ঠানসমূহত অংশ লৈছিল।^১৯ শিশু অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁ ১৯৬০-ৰ দশকত ফিয়াৰ এণ্ড হোপ আদিকে ধৰি কেইবাখনো ছবিত অভিনয় কৰিছিল।

১৯৭০-ৰ দশকৰপৰা গুগুচৰ গীত বাণীবদ্ধ কৰাৰ যাত্ৰা আৰম্ভ হয় আৰু তেওঁ ক্ষিপ্ৰতাৰে সফলতা তথা খ্যাতিৰ শিখৰলৈ অগ্ৰসৰ হয়। জাক-জমকীয়া পোছাক আৰু ফেশ্বন সচেতনতাৰ বাবে পৰিচিত গুগুচে নিজৰ আকৰ্ষণীয় চুলিৰ শৈলী আৰু আধুনিক-মাৰ্জিত ৰূপৰ জৰিয়তে ইৰান আৰু বিদেশৰ পপ-সংস্কৃতি প্ৰেমী অনুৰাগীসকলক আপ্লুত কৰিছিল, যিয়ে বহু ইৰানী মহিলাক তেওঁৰ দৰে চুলি কাটিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল।^৯ তেওঁৰ সংগীতসমূহ ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকৰ মন চুই যোৱা পপ সংগীতৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰেম আৰু বিৰহ আধাৰিত আৱেগিক গীতলৈকে বিস্তৃত আছিল, যিবোৰত পৰম্পৰাগত সংগীতৰ স্পৰ্শ আছিল। তেওঁৰ সংগীত শৈলীক এডিথ পিয়াফৰ দৰে শিল্পীৰ 'চেনচন' (chanson) শৈলীৰ সৈতে তুলনা কৰিব পাৰি। পাৰ্চী ভাষা নজনা শ্ৰোতাসকলৰ মাজতো তেওঁৰ সংগীত জনপ্ৰিয় আছিল। তেওঁ ২৫খনতকৈও অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত এখন ছবি ব্যাৱসায়িকভাৱে ইৰানৰ চলচ্চিত্ৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ সফল ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। গুগুচে ৰাজপৰিয়ালৰ বাবেও বহুবাৰ সংগীত পৰিৱেশন কৰিছিল আৰু তেওঁ শ্বাহ মহম্মদ ৰেজা পহলভীৰ পত্নী তথা সন্তানসকলৰ অতি প্ৰিয় আছিল। ইৰানৰ যুৱৰাজ ৰেজা পহলভীৰ ১৭সংখ্যক জন্মদিনৰ পাৰ্টীতো তেওঁ গীত পৰিৱেশন কৰিছিল।^২০

বিপ্লৱ আৰু বিৰতি (১৯৭৯–২০০০)

১৯৭৯ চনৰ ইৰান বিপ্লৱৰ সময়ত গুগুচ লছ এঞ্জেলছত আছিল। অৱশ্যে, স্বগৃহৰ প্ৰতি থকা টানৰ বাবে তেওঁ ইৰানলৈ ঘূৰি অহাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বিপ্লৱৰ পিছতো তেওঁ কিয় ইৰানতে থাকি গ’ল বুলি সোধা এক প্ৰশ্নৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল যে ই কেৱল "জন্মভূমিৰ প্ৰতি থকা গভীৰ প্ৰেমৰ বাবে" আছিল।^২১ বিপ্লৱে ওফৰাই পেলাব বিচৰা বহুতো দিশৰ (বিশেষকৈ অতিমাত্ৰা পাশ্চাত্যকৰণৰ ধাৰণা) প্ৰতীক হোৱাৰ পিছতো গুগুচ পৰৱৰ্তী কেইবাবছৰ ধৰি ইৰানতে আছিল।^২২

শাসনযন্ত্ৰই তেওঁৰ বাসস্থানৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা জাৰি কৰিছিল, পাছপ’ৰ্ট লাভ কৰাত বাধা দিছিল আৰু এক সময়ত তেওঁক কাৰাগাৰতো নিক্ষেপ কৰিছিল। বিপ্লৱৰ পিছত অন্যান্য শিল্পীৰ দৰেই গুগুচকো সংগীত পৰিৱেশন কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁৰ গীতসমূহ নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। মহম্মদ খাতামীৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰ সময়লৈকে তেওঁ কোনো সংগীত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিব পৰা নাছিল। খাতামীৰ কাৰ্যকালত বিদেশত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ এক চুক্তি লাভ কৰাৰ পাছতহে তেওঁক দেশৰ বাহিৰত ভ্ৰমণ কৰাৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল।^২৩

ইৰান ত্যাগ আৰু পুনৰাগমন (২০০০–বৰ্তমান)

ইৰান বিপ্লৱৰ পিছত ২১ বছৰ ধৰি ইৰানতে থকাৰ পিছত গুগুচে ২০০০ চনত দেশ এৰি কানাডালৈ যায়।^১১ বিমিউজিকৰ তাগিনিয়াই কয়, "গুগুচ হৈছে সেই যুগৰ [বিপ্লৱৰ পূৰ্বৰ] এক সুমধুৰ কণ্ঠ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ এইবাবেই যে তেওঁ সঁচাকৈয়ে ইৰানৰ অতীতৰ সৈতে এক পোনপটীয়া সংযোগ।" ^২৪ চিকাগো ট্ৰিবিউন-এ গুগুচৰ পুনৰাগমনক "কেৱল এক পপ মাইলৰ খুঁটি নহয়" বুলি গণ্য কৰে, বৰঞ্চ ইয়াক "এক সাংস্কৃতিক চিহ্ন, যিটো সমাজত পৰিৱৰ্তন ঘটাৰ এক জোখ-মাখ, যি সমাজে দুই দশকৰো অধিক সময় ধৰি নিজে জাপি দিয়া অকলশৰীয়া জীৱন-যাপন কৰি বিশ্বায়নৰ ধাৰাক প্ৰতিৰোধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।" ^৫

তেওঁ পুনৰাগমনৰ পিছত ২০০০ চনত জাৰ্তোষ্ট (জোৰোয়াষ্টাৰ) নামৰ প্ৰথম এলবাম মুকলি কৰে, যাৰ গীতৰ কথা আছিল মাছুদ কিমিয়াইৰ (নচৰত ফাৰ্জানেহ ছদ্মনামত) আৰু সংগীত পৰিচালনা তথা ব্যৱস্থাপনা কৰিছিল বাবক আমিনী আৰু বাবক বায়াটে।^{২৫২৬২৭}

২০০০ চনত গুগুচে ২১বছৰীয়া মৌনতাৰ অন্ত পেলাই দীৰ্ঘদিনীয়া অনুৰাগীসকলৰ বিপুল প্ৰশংসাৰ মাজত প্ৰথমবাৰৰ বাবে জন্মভূমিৰপৰা আঁতৰত ৰাজহুৱাকৈ গীত গাইছিল।^২৮২৯ গুগুচ কামবেক ট্যুৰ আছিল ২০০০ চনৰ জুলাই মাহৰপৰা আৰম্ভ হোৱা এলানি সংগীত অনুষ্ঠান। তেওঁ ২০০০ চনৰ ২৯ জুলাইত টৰণ্টোৰ এয়াৰ কানাডা চেণ্টাৰত এক সম্পূৰ্ণ বিক্ৰী হোৱা কনচাৰ্টেৰে (১২,০০০ তকৈও অধিক দৰ্শকৰ উপস্থিতিত) যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল,^২১ আৰু অৱশেষত ইৰানী নৱবৰ্ষ নৱৰুজ উপলক্ষ্যে ২০০১ চনৰ ২১ আৰু ২৪ মাৰ্চত ডুবাইত এই ভ্ৰমণৰ সমাপ্তি ঘটায়। ডুবাইত কৰা কনচাৰ্টখনক তেওঁৰ বাবে এক গৃহ-প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ দৰে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ২০,০০০ তকৈও অধিক দৰ্শকৰ ভিতৰত সত্তৰ শতাংশই আছিল ইৰানী, যিসকলে কেৱল তেওঁৰ গান শুনিবলৈ পাৰ্চী উপসাগৰ পাৰ হৈ আহিছিল।^৩০৩১ ডুবাইৰ দুয়োখন কনচাৰ্টৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছিল: এইখন আছিল এই ভ্ৰমণৰ অন্তিম অনুষ্ঠান, আৰু গুগুচে ইৰানলৈ ঘূৰি যোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰা বুলি জনৰৱ উঠিছিল।

২০০০ চনত গুগুচ: ইৰানচ ডটাৰ নামৰ এখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ তথ্যচিত্ৰ মুক্তি পায়, য’ত কণ্ঠশিল্পীগৰাকীৰ জীৱন আৰু তেওঁৰ আইকন মৰ্যাদাৰ বিষয়ে লিপিবদ্ধ কৰাৰ লগতে ১৯৭৯ চনৰ ইৰান বিপ্লৱৰ কাৰণ হোৱা সামাজিক-ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বিতং বিৱৰণ দিয়া হৈছিল। ইৰানী-আমেৰিকীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা ফাৰহাদ জামানীয়ে নিৰ্মাণ কৰা এই তথ্যচিত্ৰখনৰ প্ৰযোজনা ১৯৯৮ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ইয়াক এনে এটা সময়ত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যেতিয়া গুগুচক সাক্ষাৎকাৰ দিয়াত নিষেধাজ্ঞা বাহাল আছিল।^৩২

গুগুচে কিউ কিউ বেং বেং (২০০৩) গীতৰপৰা মেহৰদাদ আচেমানীৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁলোকে আখাৰিন খাবাৰ (২০০৪), মেনিফেষ্ট (২০০৫) আৰু চাবে চেপিড (২০০৮) এলবামসমূহত একেলগে কাম কৰি যায়। এই এলবামসমূহৰ বেছিভাগ গীতৰ কথা আছিল চহিয়াৰ ঘানবেৰীৰ।^৩৩

২০১১ চনৰপৰা তেওঁ লণ্ডনভিত্তিক ইৰানী উপগ্ৰহ চেনেল মানোটো ১-ত সম্প্ৰচাৰিত অতি জনপ্ৰিয় প্ৰতিভা অন্বেষণ তথা সংগীত প্ৰতিযোগিতা গুগুচ মিউজিক একাডেমী-ত হুমান খালাতবাৰী আৰু বাবক চাইদীৰ সৈতে একাডেমীৰ মুৰব্বী আৰু মুখ্য বিচাৰক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আৰু এইটোৱেই আছিল তেওঁলোকৰ আটাইতকৈ বেছি চোৱা কাৰ্যসূচী।^৩৪ গুগুচ মিউজিক একাডেমী মুঠ তিনিটা চিজনলৈ চলিছিল। ২০১০ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত গুগুচে ইৰাকৰ কুৰ্ডী অঞ্চলত এক অতি উল্লেখনীয় সংগীত অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰে, য’লৈ তেহৰান আৰু তাৰ বাহিৰৰপৰা হাজাৰ হাজাৰ ইৰানী লোক আহিছিল।

২০১০ চনত গুগুচে গুগুচ মিউজিক একাডেমী নামৰ এটা পাৰ্চী প্ৰতিভা অন্বেষণ প্ৰতিযোগিতাৰ শ্ব’ চলাইছিল।^৩৫ এই ধাৰাবাহিকখন ইউৰোপ আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত মোনোটো টিভি চেনেলত চলিছিল।^৩৬

গুগুচে ২০১০ চনত হাজমে চাবজ (গ্ৰীণ এক্স) এলবামটো মুকলি কৰে। তেওঁ কৈছিল: "মই এই নতুন এলবামটোত বিভিন্ন সুৰকাৰ আৰু গীতিকাৰৰ সৃষ্টি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছোঁ।" গুগুচে এই এলবামটোৰ বাবে প্ৰথমে "আচেঘানেহ" নামটো বাছি লৈছিল, কিন্তু চোহৰাব চেপেহৰীৰ "হাজমে চাবজ" (দ্য গ্ৰীণ স্পেচ) কিতাপখনৰ প্ৰতি থকা আগ্ৰহৰ বাবে তেওঁ এলবামটোৰ নাম সলনি কৰে। এই এলবামতে তেওঁ বাবক আমিনীৰ নতুন সংগীত ব্যৱস্থাপনাৰে নিজৰ পুৰণি গীত মানো গঞ্জেচকায়ে খুনেহ মুকলি কৰিছিল।^৩৭

২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহত গুগুচে ইউটিউবৰ জৰিয়তে তেওঁ কাম কৰি থকা এটা নতুন গীত বেদৰুদ-ৰ এক চমু অংশ মুকলি কৰে। ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ নিজৰ শেহতীয়া প্ৰকল্পৰ সূচনা কৰে। কণ্ঠশিল্পীগৰাকীয়ে অনলাইনত বিক্ৰী হোৱা নিজৰ প্ৰসাধন সামগ্ৰীৰ সংগ্ৰহ গুগুচ কচমেটিক্স মুকলি কৰে। ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ লছ এঞ্জেলছৰ নোকিয়া থিয়েটাৰত এক সংগীত অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰাৰ লগতে ২০১২ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত তেওঁৰ বিশ্বজোৰা এজাজ ভ্ৰমণৰ অংশ হিচাপে একেখন মঞ্চতে অভিলেখ ভংগকাৰী প্ৰদৰ্শন কৰে।^৩৮ লগতে ২০১৩ চনৰ ২৬ মাৰ্চত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে লণ্ডনৰ ৰয়েল এলবাৰ্ট হ’লত সংগীত পৰিৱেশন কৰে।