অসমীয়া বিশ্বকোষঅসম আৰু অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞানকোষ
অৱদান
ভাষা আৰু সাহিত্য

খোৱাৰ ভাষা

খোৱাৰ বা চিত্ৰলী এটি দাৰ্দিক ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি মুখ্যতঃ পাকিস্তানৰ চিত্ৰল অঞ্চল আৰু তাৰ ওচৰৰ অঞ্চলসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। খোৱাৰ চিত্ৰল অঞ্চলৰ মুখ্য ভাষা যি অন্য ভাষা ভাষী লোকেও নিজৰ মাজত কথা পাতিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে।

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ অৱদানকাৰীসকল হালনাগাদ: ২৮ জুন ২০২৪ ৪০৫ শব্দ · ২ মিনিট সংগৃহীত ৮১
সংশোধনৰ পৰামৰ্শ

খোৱাৰ বা চিত্ৰলী এটি দাৰ্দিক ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা যি মুখ্যতঃ পাকিস্তানৰ চিত্ৰল অঞ্চল আৰু তাৰ ওচৰৰ অঞ্চলসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।১

খোৱাৰ চিত্ৰল অঞ্চলৰ মুখ্য ভাষা যি অন্য ভাষা ভাষী লোকেও নিজৰ মাজত কথা পাতিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে।২ চিত্ৰলৰ উপৰিও এই ভাষা গিলগিট-বালতিস্তানৰ গুপিছ-য়াছিন আৰু ঘিজেৰ জিলাত তথা উজনি স্বাট জিলাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।৩

খোৱাৰ ভাষী বহুতো লোকে পাকিস্তানৰ মুখ্য মহানগৰ, যেনে পেশ্বাৱাৰ, ইস্লামবাদ, লাহোৰ আৰু কাৰাচী আদিলৈ পৰিভ্ৰমণ কৰিছে। তদুপৰি, কলশ ভাষী লোকেও এই ভাষা প্ৰায় দ্বিতীয় ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।৪

নাম

এই ভাষাৰ নিজা নাম খো-ৱাৰ, যাৰ অৰ্থ হ'ল "খো লোকৰ ভাষা (ৱাৰ)"। ব্ৰিটিছ কালত ইংৰাজী ভাষাত এই ভাষাক চিত্ৰলী নামেৰে জনা গৈছিল (যি চিত্ৰল অঞ্চলৰ নামৰ পৰা অহা)। অন্য এক নাম আছিল কাশ্বকাৰী। পাঠান আৰু বাদাক্শানী লোকৰ মাজত এই ভাষাক কাশ্কাৰ নামেৰে জনা যায়।৫ আন এক নাম লেইটনাৰে ১৮৮০ত ব্যৱহাৰ কৰিছিল: অৰ্ণ্যিয়া৬ বা অৰ্ণিয়া, যি শ্বিনা ভাষাত এটি অঞ্চলৰ যি নাম (য়াছিন), তাৰ পৰা অহা। তাতো খোৱাৰ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

ইতিহাস

খোৱাৰ ভাষা চিত্ৰল অঞ্চলত তাৰ উত্তৰী ভাগৰ পৰা বিয়পিল, বিশেষকৈ মুলখৌ আৰু টোৱখৌ উপত্যকাদ্বয়ৰ পৰা।৭৮ মৰ্গেনষ্টিয়াৰ্ণৰ মতে, খোৱাৰ ভাষীসকলৰ প্ৰথম ভূমি আছিল মস্তুজৰ ওচৰৰ উপত্যকাসমূহ যি চিত্ৰলৰ উত্তৰ দিশে।৭ চতুৰ্দশ শতিকাৰ আৰম্ভণিত এই ভাষা তাৰ পৰা দক্ষিণ দিশে বিয়পিবলৈ ধৰিল।৭

Khowar shares a great number of morphological characteristics with neighbouring Iranian languages of Badakhshan, pointing to a very early location of proto-Khowar in its original abode in Upper Chitral, although from its links with the Gandhari language, it likely came from further south in the first millennium BC, possibly through Swat and Dir.৮

Georg Morgenstierne noted, "Khowar, in many respects [is] the most archaic of all modern Indian languages, retaining a great part of সংস্কৃত ভাষা case inflexion, and retaining many words in a nearly Sanskritic form".৯

Phonology

Khowar has a variety of dialects, which may vary phonemically.১০ The following tables lay out the basic phonology of Khowar.১১১২১৩

Vowels

FrontCentralBack
Close
Mid
Open

Khowar may also have nasalized vowels and a series of long vowels,,,, and . Sources are inconsistent on whether length is phonemic, with one author stating "vowel-length is observed mainly as a substitute one. The vowel-length of phonological value is noted far more rarely."১০ Unlike the neighboring and related Kalasha language, Khowar does not have retroflex vowels.১১

Consonants

LabialCoronalRetroflexPalatalVelarPost- velarGlottal
Nasal
Stopvoiceless
voiced
aspirated
Affricatevoiceless
voiced
aspirated
Fricativevoiceless
voiced
Approximant
Rhotic

Allophones of are heard as sounds .১৩ /q x ɣ f/ are restricted to Perso-Arabic loanwords in most IA languages but they occur natively in Khowar.১৪

Tone

Khowar, like many Dardic languages, has either phonemic tone or stress distinctions.১৫

Further reading

  • Liljegren, Henrik and Khan, Afsar Ali. Khowar. পৃ. 219–229

References

Additional references

  • Bashir, Elena (2001) "Spatial Representation in Khowar". Proceedings of the 36th Annual Meeting of the Chicago Linguistic Society. Chicago: Chicago Linguistic Society.
  • Decker, D. Kendall. (1992). Languages of Chitral. ISBN 969-8023-15-1
  • L'Homme, Erik (1999) Parlons Khowar. Langue et culture de l'ancien royaume de Chitral au Pakistan. Paris: L'Harmatta
  • Morgenstierne, Georg (1936) "Iranian Elements in Khowar". Bulletin of the School of Oriental and African Studies, Vol. VIII, London.
  • Badshah Munir Bukhari (2001) Khowar language. University publisher. Pakistan
  • Morgenstierne, Georg (1947) "Some Features of Khowar Morphology". Norsk Tidsskrift for Sprogvidenskap, Vol. XIV, Oslo.
  • Morgenstierne, Georg (1957) Sanskritic Words in Khowar. Felicitation Volume Presented to S. K. Belvalkar. Benares. 84–98 [Reprinted in Morgenstierne (1973): Irano-Dardica, 267–72]
  • Mohammad Ismail Sloan (1981) Khowar-English Dictionary. Peshawar. .
  • Decker, Kendall D. (1992). Languages of Chitral (Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan, 5). National Institute of Pakistani Studies, 257 pp. .
  • Zeal News

″https://www.chitraltoday.net/2015/06/cultural-diversity-of-chitral/#:~:text=Chitral%20is%20also%20the%20most,lived%20together%20peacefully%20for%20centuries.

তথ্যসূত্ৰ

  1. ↑ Jain, Danesh; Cardona, George. (2007-07-26). The Indo-Aryan Languages. Routledge. পৃ. 843. ISBN 978-1-135-79711-9
  2. ↑ Jain, Danesh; Cardona, George. (2007-07-26). The Indo-Aryan Languages. Routledge. পৃ. 843. ISBN 978-1-135-79711-9
  3. ↑ Cardona, George. (2007). The Indo-Aryan Languages. পৃ. 843
  4. ↑ Heegård Petersen, Jan. (30 September 2015). Kalasha texts – With introductory grammar. Acta Linguistica Hafniensia. পৃ. 1–275
  5. ↑ O'Brien, Donatus James Thomond. (1895). Grammar and vocabulary of the K̲h̲owâr dialect (Chitrâli). Civil and military gazette press. পৃ. i
  6. ↑ Leitner, Gottlieb William. (1880). Kafiristan. Section 1: the Bashgeli Kafirs and their language. Dilbagroy. পৃ. 43
  7. ↑ Rensch, Calvin Ross. (1992). Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan: Languages of Chitral. National Institute of Pakistan Studies, Quaid-i-Azam University. পৃ. 28-29, 98-99
  8. ↑ Dani, Ahmad Hasan. (2001). History of Northern Areas of Pakistan: Upto 2000 A.D.. Sang-e-Meel Publcations. পৃ. 66. ISBN 978-969-35-1231-1
  9. ↑ Morgenstierne, Georg. (1974). Cultures of the Hindukush: selected papers from the Hindu-Kush Cultural Conference held at Moesgård 1970. Beiträge zur Südasienforschung, Südasien-Institut Universität Heidelberg. Franz Steiner. পৃ. 1–10. ISBN 978-3-515-01217-1
  10. ↑ Edelman, D. I. (1983). The Dardic and Nuristani Languages. Institut vostokovedenii︠a︡ (Akademii︠a︡ nauk SSSR). পৃ. 210
  11. ↑ Bashir, Elena L. (1988). Topics in Kalasha Syntax: An areal and typological perspective. Ph.D. Dissertation, University of Michigan. পৃ. 37–40
  12. ↑ Bashir; Nigah, Maula; Baig, Rahmat Karim. (2004). A Digital Khowar-English Dictionary with Audio
  13. ↑ Liljegren, H.; Khan, A. (2017). Khowar. Journal of the International Phonetic Association. পৃ. 219–229
  14. ↑ Cardona, Jain 2003, পৃ. 932
  15. ↑ Baart, Joan L. G. (2003). Tonal features in languages of northern Pakistan. National Institute of Pakistan Studies, Quaid-i-Azam University and Summer Institute of Linguistics. পৃ. 3, 6

সম্পৰ্কিত শ্ৰেণী

ভাষা

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “খোৱাৰ ভাষা” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৪২৪১৭৯ (২৮ জুন ২০২৪)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।

এই প্ৰবন্ধটো উদ্ধৃত কৰক