কালামপাট্টু

কালামপাট্টু ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ এটা পৰম্পৰাগত পৰিৱেশ্য কলা।^১

এই অনুষ্ঠানটো এটা ধৰ্মীয় উছৰ্গা হিচাপে কৰা হয়। পাট্টু কুৰুপ নামৰ এটা পৰম্পৰাগত সমাজে এই কামৰ দায়িত্ব লয়। ভদ্ৰকালী, আয়াপ্পান আৰু ভেট্টাক্কোৰুমাকান আদি দেৱ-দেৱীৰ আশীৰ্বাদ পাবলৈ এই পূজা কৰা হয়। কুৰুপসকলে গান গায় আৰু মজিয়াত এটা ছবি বা 'কালাম' আঁকে। এই ছবিখন আঁকিবলৈ পাঁচটা ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^১ সাধাৰণতে নাম্বুডিৰি সমাজৰ এজন পুৰোহিতে কালামৰ চাৰিওফালে বিশেষ নিয়মেৰে ঘূৰে। ইয়াক কালা প্ৰদক্ষিণম বোলা হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে নাৰিকল ভাঙি উছৰ্গা কৰে আৰু শেষত কালাম মচি অনুষ্ঠানটো সামৰণি মাৰে।

পটভূমি

"কালাম" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ধান খেতিৰ কঠীয়া তলী। সেইবাবেই এজন লোকসংস্কৃতি বিশেষজ্ঞ শশীধৰণ ক্লাৰীয়ে কৈছে যে কালামপাট্টু কলাবিধ খেতিৰ উৰ্বৰতাৰ সৈতে জড়িত।^২

অনুষ্ঠানৰ ভাগসমূহ

• পাট্টু কুৰায়িদাল (অনুষ্ঠানৰ আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণি):^৩ কুৰুপজনে পূজা কৰাজনৰ সন্মতি লৈ অনুষ্ঠানটো আৰম্ভ কৰে। প্ৰথমে তেওঁলোকে মঞ্চ বা মণ্ডপ সজায়। কেতিয়াবা একেটা মণ্ডপতে বহু দিন ধৰি এই পূজা চলে। তেনে অৱস্থাত পূজা শেষ হ’লেহে সজোৱা বস্তুবোৰ খোলি দিয়া হয়। উদাহৰণস্বৰূপ, নিলাম্বুৰ পাট্টু অনুষ্ঠানটো ৪১ দিন ধৰি চলে।
• কালাম পূজা:^৩ মণ্ডপ সজোৱাৰ পিছত ভগৱানৰ পূজা কৰা হয়। সেইদিনাৰ শেষৰ ভাগতহে এই পূজা শেষ হয়। কালাম মচি পেলোৱাৰ ঠিক আগমুহূৰ্তত পূজা শেষ কৰা হয়। সেই সময়খিনিত ভগৱান মণ্ডপত হাজিৰ থাকে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পূজাৰ সময়ত কুৰুপজনে কিছুমান ভক্তি গীত গায়।
• সন্ধ্যা ভেলা:^৩ এইটো সন্ধিয়া আৰতিৰ পিছত কৰা এক অনুষ্ঠান। পূজা কৰাজনৰ বাজেট অনুসৰি কেলি, থায়ামপাকা আৰু খুশালপাট্টু আদি বাদ্য বজোৱা হয়। (কেৰালাৰ আদুৰ, মালামেক্কাৰা আৰু পাথানামথিট্ট অঞ্চলত এই পৰম্পৰাগত মন্দিৰসমূহ আছে। )
• মুল্লাক্কা পাট্টু:^৩ সন্ধিয়াৰ সময়ত কুৰুপজনে কালাম বা ছবিখন তৈয়াৰ কৰে। তেওঁ ভগৱাৰ পৰম্পৰাগত ছবিখন পাঁচটা ৰঙেৰে আঁকে। এই ৰং কেইটা হৈছে বগা, হালধীয়া, ক’লা, সেউজীয়া আৰু ৰঙা। ছবিখন সাজু হ’লে এটা শোভাযাত্ৰা কৰি ভগৱানক আদৰি অনা হয়। পুঁজি অনুসৰি এই শোভাযাত্ৰাত হাতী আৰু বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ আদিও অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব পাৰি। চেলাক্কাৰা অঞ্চলৰ কল্লাত হৰিদাস কুৰুপ এই কলাৰ এজন অতি বিখ্যাত শিল্পী।
• কালা প্ৰদক্ষিণম:^৩ পুৰোহিতে বিভিন্ন খোজ আৰু তালেৰে কালামৰ চাৰিওফালে ঘূৰে। এই সময়ত ঢোল, কাহ, শিঙা আৰু বাঁহী আদি বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হয়। শেষৰ ভাগত মাৰাৰ নামৰ বাদ্যকৰজনে পুৰোহিতজনৰ খোজৰ তালে তালে ঢোল বজায়। এই গোটেই ভাগটো পুৰোহিতে নিজেই পৰিচালনা কৰে।
• নাৰিকল ভঙা: দেৱীৰ পূজাৰ বাহিৰে আন দেৱতাৰ কালামপাট্টুত এইটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়ম। ইয়াত ৩ টাৰপৰা ১২০০৮টা পৰ্যন্ত নাৰিকল ভঙা হয়। পুৰোহিতে কালাম মচি থকাৰ সময়তে এই নাৰিকলবোৰ ভাঙে। ভেট্টাক্কোৰুমাকান পূজাত পুৰোহিতে ১২০০৮টা নাৰিকল ভাঙে। কাট্টাকামপালৰ মণিকন্দন কল্লাত এই কামৰ বাবে বিখ্যাত।

মালামেক্কাৰাৰ মুল্লুথাৰা দেৱী মন্দিৰত কল্লাত শৈলীৰ ২৯প্ৰকাৰৰ নাগকালাম বা সাৰ্পিল কালাম আঁকা হয়। বৰ্তমানৰ প্ৰজন্মৰ ভিতৰত কল্লাত কুৰুপ পৰিয়ালৰ তেৱেঁই একমাত্ৰ ব্যক্তি আছিল যিয়ে এই সকলোবোৰ কালাম আঁকিব জানিছিল। তেওঁ নিজৰ গুৰু কল্লাত ৰাভুন্নী কুৰুপৰপৰা এই শিক্ষা লৈছিল।

কালামেঝুথুপাট্টু

কালামেঝুথুপাট্টু^৪ মালামেক্কাৰাৰ মুল্লুথাৰা দেৱী মন্দিৰৰ এটা পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় পৰিৱেশ্য কলা। এয়া এক উছৰ্গা হিচাপে কৰা হয়। কল্লাত কুৰুপ সমাজে এই অনুষ্ঠানটো পৰিচালনা কৰে। কালামপাট্টু অনুষ্ঠানৰ সৈতে কিছুমান ধৰ্মীয় নৃত্য জড়িত হৈ থাকে। ভদ্ৰকালী, আয়েপ্পান, ভেট্টাক্কোৰুমাকান আৰু নাগ দেৱতাৰ আশীৰ্বাদৰ বাবে এই পূজা কৰা হয়। পূজাৰ প্ৰাৰম্ভিক কামবোৰ শেষ হোৱাৰ পিছত কুৰুপজনে মাটিত পাঁচটা ৰঙেৰে ছবি আঁকে। তাৰ পিছত সন্ধিয়াৰ বাদ্য বজোৱা হয়। পুঁজি অনুসৰি কেলি আৰু থায়ামপাকা আদি অনুষ্ঠান কৰা হয়। ছবিখন সাজু হ’লে এটা ডাঙৰ শোভাযাত্ৰা কৰি ভগৱানক আদৰা হয়। ইয়াৰ পিছত পুৰোহিতে ধৰ্মীয় নৃত্য কৰে আৰু কালামৰ চাৰিওফালে ঘূৰে। এই নৃত্য শেষ হ’লে ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতে কালামৰ পূজা কৰে। শেষত পুৰোহিতে আৰতি কৰে, নাৰিকল ভাঙে আৰু কালামখন মচি অনুষ্ঠানটোৰ সামৰণি মাৰে।

কালাম ইঝুথুম পাত্তুম

বহু শতিকা ধৰি আৰাক্কুলংগাৰা ভগৱতী মন্দিৰত কালাম ইঝুথুম পাত্তুম নামৰ এক পৰম্পৰাগত বাৰ্ষিক উৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। প্ৰতি বছৰে মালায়ালম বৰ্ষপঞ্জীৰ ষষ্ঠ মাহৰ প্ৰথমদিনাৰপৰা এই উৎসৱ আৰম্ভ হয়।^৫৬৭

বহিঃসংযোগ

• webindia123.com - Ritual arts of kerala-kalam = kalampattu
• Devi Temple.com