অসমীয়া বিশ্বকোষঅসম আৰু অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞানকোষ
অৱদান
জীৱনী

কল্কি সুব্ৰমণিয়ম

কল্কি সুব্ৰমণিয়ম (ইংৰাজী: Kalki Subramaniam) এগৰাকী ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ অধিকাৰ কৰ্মী, সমাজকৰ্মী, শিল্পী, অভিনেত্ৰী, লেখিকা, প্ৰেৰণাদায়ী বক্তা আৰু উদ্যোগপতি। তেওঁ তামিলনাডুৰ বাসিন্দা।

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ অৱদানকাৰীসকল হালনাগাদ: ২৫ মাৰ্চ ২০২৬ ৯৮৮ শব্দ · ৫ মিনিট সংগৃহীত ৮৩
সংশোধনৰ পৰামৰ্শ

কল্কি সুব্ৰমণিয়ম (ইংৰাজী ভাষা: Kalki Subramaniam) এগৰাকী ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ অধিকাৰ কৰ্মী, সমাজকৰ্মী, শিল্পী, অভিনেত্ৰী, লেখিকা, প্ৰেৰণাদায়ী বক্তা আৰু উদ্যোগপতি। তেওঁ তামিলনাডুৰ বাসিন্দা। তেওঁ সহোদৰী ফাউণ্ডেচনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, যি ভাৰতত ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিসকলৰ দৃশ্যমানতা আৰু ক্ষমতায়নৰ ক্ষেত্ৰত আগশাৰীৰ সংগঠন হিচাপে পৰিচিত। তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰ নেচনেল কাউন্সিল ফৰ ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ পাৰ্চনৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ প্ৰতিনিধি তথা সদস্যও।

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

কল্কিৰ জন্ম পোল্লাচি নামৰ তামিলনাডুৰ এখন সৰু চহৰত হৈছিল।১ কৰ্মজীৱী পৰিয়ালত জন্ম লাভ কৰা কল্কি এগৰাকী মেধাৱী শিক্ষাৰ্থী আছিল। তেওঁ দুটা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে—সাংবাদিকতা আৰু গণসংযোগত স্নাতকোত্তৰ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত স্নাতকোত্তৰ। স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়নৰ সময়ছোৱাত তেওঁ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মহিলাসকলৰ বাবে তামিল ভাষা ভাষাত প্ৰকাশিত মাহেকীয়া আলোচনী সহোদৰী আৰম্ভ কৰে (সহোদৰী শব্দৰ অৰ্থ “ভগ্নী”)। এইখন ভাৰতত ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ বাবে প্ৰকাশিত প্ৰথমখন তামিল আলোচনী আছিল।২ কল্কিয়ে বহু বছৰ ধৰি অৰোভিলতো বাস কৰিছিল।

সমাজিক কৰ্ম

২০০৫ চনৰপৰা কল্কিয়ে ভাৰতত ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ অধিকাৰৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে আন্দোলন চলাই আহিছে। তেওঁ প্ৰযুক্তি, শিল্প, চলচ্চিত্ৰ আৰু সাহিত্যক ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ক্ষমতায়নৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা অভিনৱ সমাজকৰ্মৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁ ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সেই ঐতিহাসিক ৰায়ৰ পিছফালে থকা ভাৰতৰ প্ৰসিদ্ধ অভিযানকাৰীসকলৰ ভিতৰত এগৰাকী আছিল, যিয়ে ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ পৰিচয়ক আইনগত স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।৩

২০০৯ চনত, এটা জনপ্ৰিয় বিবাহ-মেট্ৰিমনিয়েল ৱেবছাইটে এগৰাকী ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মহিলাৰ বিবাহ বিজ্ঞাপন নাকচ কৰাৰ পাছত, কল্কিয়ে ইয়াক এটা প্ৰত্যাহ্বান হিচাপে লৈ ভাৰতৰ প্ৰথম ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিসকলৰ বাবে বিবাহ ৱেবছাইট আৰম্ভ কৰে।৪ এই প্ৰকল্পটো ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ অধিকাৰ ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এক সাহসী পদক্ষেপ হিচাপে স্বীকৃত হয়। তেওঁ এলজিবিটিকিউ অধিকাৰৰ ওপৰত ১২টাতকৈ অধিক তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে আৰু বহু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তথ্যচিত্ৰতো অভিনয় কৰিছে।৫

২০১০ চনত তেওঁ বহু অভাৱগ্ৰস্ত ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মহিলাক সামূহিক সাংবাদিকতাৰ প্ৰশিক্ষণ দিছিল আৰু তেওঁলোকক নিজৰ কাহিনী কোৱা চুটি তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল৬ অৰ'ভিলত বাস কৰাৰ সময়ত অৰ'ভিলে গাঁৱৰ মাটি বেদখল কৰাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছিল।৭ ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কল্কিয়ে তামিলনাডুৰ কইম্বাটুৰ চহৰত প্ৰথম এলজিবিটিকিউআই গৌৰৱ সমদলৰ আয়োজন কৰিছিল।

উদ্যোগপতি হিচাপে কাৰ্যকলাপ

২০০৮ চনত কল্কিয়ে সহদোৰী ফাউণ্ডেচন প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যি ভাৰতত ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা এটা সংগঠন।৮ ২০১৭ চনত সুব্ৰমণিয়মে ‘‘থূৰিকাই’’ নামৰ এক শিল্প প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে, যাৰ জৰিয়তে তেওঁ কৰ্মশালা আয়োজন কৰি ২০০তকৈ অধিক ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকক প্ৰকাশমূলক শিল্পকলা সৃষ্টিৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়ে আৰু তেওঁলোকৰ জীৱিকাৰ পথ সুগম কৰে।৯

চলচ্চিত্ৰ জীৱন

২০১১ চনত কল্কিয়ে এখন তামিল ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ নাৰ্থাগিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখনে ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ সৰকাৰত তেওঁ “Oru Viral Puratchi” গানটোত বিশেষ উপস্থিতি জনায়।১০১১ তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথম ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মহিলা যিয়ে এখন চলচ্চিত্ৰত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।১২ ২০১৯ চনত সুব্ৰমণিয়মে সমান্তৰাল হিন্দী চলচ্চিত্ৰ Kalashnikov - The Lone Wolf-ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।১৩

শিল্প

কল্কিৰ শিল্পকৰ্মসমূহ উজ্জ্বল আৰু ৰঙীন বুলি গণ্য কৰা হয়। শিল্প আৰু সমাজকৰ্ম বিষয়ত বক্তৃতা দিবলৈ তেওঁক আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, কানাডা, নেদাৰলেণ্ডছ আৰু জাৰ্মানীলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে।১৪ ২০১৬ চনত সুব্ৰমণিয়মে ক্ৰাউডফাণ্ডিং অভিযানৰ জৰিয়তে নিজৰ চিত্ৰকলাসমূহ বিক্ৰী কৰি আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মহিলাসকলৰ শিক্ষা সহায় কৰে।১৫ তেওঁ “ৰেড ৱাল প্ৰজেক্ট” (Shut Up! Show নামেৰেও পৰিচিত) নামৰ এক সমাজভিত্তিক শিল্প প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে যৌন আৰু শাৰীৰিক নিৰ্যাতনৰ শিকাৰ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলক শিল্পৰ মাধ্যমে নিজৰ যন্ত্ৰণা প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে।১৬ এই প্ৰকল্পত ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ শতাধিক ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিছে আৰু যৌন শোষণৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ স্বৰূপে ৰঙা হাতৰ ছাপসহ নিজৰ অভিজ্ঞতা লিপিবদ্ধ কৰিছে।১৭ নৱেম্বৰ ২০১৯ চনত কল্কিয়ে প্ৰয়াত বলিউড অভিনেত্ৰী শ্ৰীদেৱীলৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই এখন ডিজিটেল চিত্ৰ প্ৰদৰ্শনী আয়োজন কৰে। তেওঁ কৈছে যে শ্ৰীদেৱী শৈশৱৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰেৰণা আছিল।১৮

দ্য ৰেড ৱাল প্ৰজেক্ট

‘‘ৰেড ৱাল’’ হৈছে ২০১৮ চনত কল্কিয়ে আৰম্ভ কৰা এক সমাজভিত্তিক প্ৰকল্প, যাৰ উদ্দেশ্য ভাৰতৰ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ আৰু লিংগ-বৈচিত্ৰ্য সম্পন্ন লোকসকলৰ কণ্ঠ শক্তিশালী কৰা। সাহোদৰী ফাউণ্ডেশ্যনৰ দলে এই প্ৰকল্পৰ অধীনত ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ ৫০০তকৈ অধিক যৌন নিৰ্যাতন আৰু আক্ৰমণৰপৰা বাচি যোৱা ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তিৰ সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণ কৰিছে, যাৰ ভিতৰত এইচআইভি সহ জীৱন-নিৰ্বাহ কৰা ব্যক্তিসকলো অন্তৰ্ভুক্ত। এইসমূহ অভিজ্ঞতা প্ৰথম-পুৰুষৰ আত্মকথামূলক ৰূপত সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। এইটো এক সমাজভিত্তিক শিল্প প্ৰকল্প য’ত অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে হাতে তৈয়াৰ কৰা কাগজত নিজৰ অভিজ্ঞতা লিখি ৰঙা হাতৰ ছাপ দিয়ে। এই সাক্ষ্যসমূহ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান আৰু গ্যালাৰীত প্ৰদৰ্শন কৰি নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ জনোৱা হয়।১৯

প্ৰকাশনা

২০১৫ চনত কল্কিৰ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ জীৱনক আধাৰ কৰি ৰচিত তামিল কবিতাৰ সংকলন কুৰি অৰুঠেয়ন বিকাটান প্ৰকাশনৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত হয়। এই সংকলনখনত কল্কিৰদ্বাৰা অংকিত ৰেখাচিত্ৰসহ মুঠ ২৫টা কবিতা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।২০ ইয়াৰ উপৰি তেওঁ অনলাইন আৰু মুদ্ৰিত প্ৰকাশনসমূহত বহু প্ৰবন্ধ আৰু ৰচনা লিখিছে। ২০১৮ চনত কুৰি অৰুঠেয়ন সংকলনৰপৰা তিনিটা কবিতা জাৰ্মান ভাষালৈ অনুবাদ কৰি এখন শিল্প-পত্ৰিকাত প্ৰকাশ কৰা হয়। লগতে, এই গ্ৰন্থখনৰ ছয়টা কবিতাক আধাৰ কৰি কল্কিয়ে নিজে পৰিচালনা কৰা কাব্যিক স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ Vadu (The Scar) নিৰ্মাণ কৰা হয়।২১ তেওঁ ভাৰতত এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ বিষয়ত বহু অনলাইন আৰু মুদ্ৰিত মাধ্যমত লেখা প্ৰকাশ কৰিছে।

২০২১ চনত কল্কিয়ে নিজৰ ইংৰাজী ভাষাৰ কবিতা, মনোলগ, ৰচনা আৰু শিল্পকৰ্মৰ সংকলন We Are Not the Others প্ৰকাশ কৰে, যিখন ন'চন প্ৰেছৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত হয়।২২ এই গ্ৰন্থখন Harvard Kennedy Schoolৰ গ্ৰন্থাগাৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।২৩

২০২৪ চনত কল্কিয়ে তামিল ভাষাৰ কবিতা, চুটি গল্প, ৰচনা আৰু শিল্পকৰ্মৰ সংকলন Oru Thirunangaiyin Diary Kurippu প্ৰকাশ কৰে, যিখন থিৰুংগাই প্ৰেছৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত হয়।২৪

২০২ চনত কল্কিয়ে ইংৰাজী ভাষাৰ গ্ৰন্থ We Will Not Be Erased প্ৰকাশ কৰে, যিখনৰ ভূমিকাত এ. আৰ. মুৰুগাদোচৰ লেখা অন্তৰ্ভুক্ত আছে।২৫

বঁটা আৰু স্বীকৃতি

২০১০ চনত কল্কিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে যেতিয়া তেওঁ IVLP-ৰ অধীনত মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী হিচাপে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ চৰকাৰৰ আনুষ্ঠানিক অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰিত হয় আৰু নিউয়ৰ্ক চহৰৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘ কাৰ্যালয়ত তেওঁৰ সমাজকৰ্মৰ বাবে সন্মানিত হয়।২৬ ইয়াৰ উপৰি তেওঁ কোইম্বাটোৰ লয়াৰ্ছ এছ’চিয়েচনৰপৰা ‘‘অচিভাৰ্ছ এৱাৰ্ড’’ লাভ কৰিছে।২৭

২০১৪ চনত, সমাজ উন্নয়নৰ বাবে ফেইচবুক ব্যৱহাৰ কৰা বিশ্বৰ ১২ গৰাকী প্ৰেৰণা দিয়া মহিলাৰ ভিতৰত এগৰাকী হিচাপে ফেচবুকে কল্কিক বাছনি কৰে।২৮ ২০১৬ চনত তেওঁক কলা শাখাত NDTV-ৰ ‘‘Woman of Worth Award’’ৰ বাবে মনোনীত কৰা হয়।২৯

২০১৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত, যৌন সংখ্যালঘুসমূহৰ পক্ষত বক্তব্য আগবঢ়াবলৈ আৰু ভাৰতীয় ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ সমাজক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ কল্কিক হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুল, হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়লৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়। তেওঁৰ বক্তৃতাই দৰ্শকৰপৰা দীঘলীয়া তালি লাভ কৰে। সেই অনুষ্ঠানত তেওঁ তেলুগু অভিনেতা আৰু ৰাজনীতিবিদ পৱন কল্যাণ, মনীষ মালহোত্ৰা, আৰ মাধৱন আৰু মেগান ফালোণৰ সৈতে মঞ্চ ভাগ কৰে।৩০ কল্কিৰ বক্তৃতাৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ পৱন কল্যাণে পিছলৈ এক সাক্ষাৎকাৰত কৈছিল যে তেওঁ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ নিজৰ ৰাজনৈতিক দল জন সেনাত ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকসকলৰ বাবে এটা পৃথক শাখা আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে।৩১

২০১৮ চনত সুব্ৰমণিয়মক জাৰ্মানীৰ Schwules Museum-এ প্ৰফেছৰ ক্লডিয়া ৰাইশৰ সৈতে অনুষ্ঠিত ‘‘Artist Talk’’-ত তেওঁৰ শিল্পকৰ্ম, কাব্যিক চলচ্চিত্ৰ আৰু সমাজকৰ্ম উপস্থাপন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়।৩২ ২০১৯ চনৰ জুন মাহত নেদাৰলেণ্ডছৰ ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ শিল্প আৰু সংস্কৃতি সংগঠন TransAmsterdam-এ কল্কিক আমন্ত্ৰণ জনাই তেওঁক ‘‘International Ambassador for Life’’ উপাধি প্ৰদান কৰে।৩৩

২০২২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কল্কিক হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়, কৰ্নেল বিশ্ববিদ্যালয়, য়েল বিশ্ববিদ্যালয়, পেনচিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ৰাটগাৰ্ছ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ তেওঁৰ সমাজকৰ্ম, শিল্প, সাহিত্য আৰু ভাৰতীয় ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ইতিহাস বিষয়ত বক্তব্য দিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়।৩৪

তথ্যসূত্ৰ

  1. ↑ Kalki. My Story. ai.eecs.umich.edu
  2. ↑ Profile. Kalki Subramaniam
  3. ↑ Anil, Chintha Mary. (2016-06-11). Cutting the phallus and destroying binaries: Transgender activist Kalki's battle through art. The News Minute
  4. ↑ Mahadevan, Meenakshi. (September 3, 2009). India's first transsexual matrimony site launched. News18
  5. ↑ Parthasarathy, Sindhuja. (28 February 2015). Breaking Free. The Hindu
  6. ↑ Roy, Mrinalika. (13 December 2016). India's transgender journalists give voice to community. Reuters
  7. ↑ (12 July 2014). ஆரோவில் அலறல் தடுக்கச் சென்றால் தாக்குகிறார்கள்! -Vikatan.com
  8. ↑ About Sahodari Foundation - Sahodari.org
  9. ↑ About Transhearts - Transhearts.org
  10. ↑ (15 May 2014). In Conversation With A Transgender Activist And World's First Transsexual Film Star. indiatimes.com
  11. ↑ (15 February 2015). Choosing to be a woman. DNA
  12. ↑ Bhopal gets drenched in Rainbow Colours: Bhopal Pride Parade - Times of India. The Times of India
  13. ↑ (2019-05-10). Kalki Subramaniam's film wins award in New Delhi- Times of India. Times Of India
  14. ↑ My gender is not my only identity: Kalki Subramaniam - Times of India. The Times of India
  15. ↑ Transgender activist seeks crowdfunding - RITZ. RITZ magazine
  16. ↑ The Red Wall Project. Sahodari Foundation
  17. ↑ Kannadasan, Akila. (March 28, 2019). When transgender people tell their pain through Art. The Hindu
  18. ↑ Varma, Dinesh. (November 21, 2019). A fan's tribute to a legend. The Hindu
  19. ↑ J. S., Harikumar. (2019-06-29). The Red Wall Project's art exhibition lends a voice to the LGBTQI community. The Hindu
  20. ↑ Kannadasan, Akila. (2015-01-05). Voices from the other side. The Hindu
  21. ↑ Sangeetha, P. (Mar 25, 2018). I think it's time transgenders came to power: Kalki Subramaniam - Times of India. The Times of India
  22. ↑ Modi, Chintan Girish. (2021-10-01). Interview: Kalki Subramaniam, author, We Are Not The Others: Reflections of a Transgender Artivist. Hindustan Times
  23. ↑ (2021). We Are Not the Others: Reflections of a Transgender Artivist. hks.harvard.edu
  24. ↑ TNN, TNN. (2024-10-21). Kalki Subramaniam releases her third book in city. Times of India
  25. ↑ HT, HT. (2024-10-21). Transgender rights & transforming society. Hindustan Times
  26. ↑ Nair, Prajeet. (2017-03-07). I want voice to be the voice for the voiceless. Bangalore Mirror
  27. ↑ Pillai, Supria. (2018-01-08). For these transgenders, art is the weapon in their fight for dignity. Indus Scrolls
  28. ↑ Davidson, Danica. (March 7, 2015). These women are so inspiring, even Facebook wants to share their stories. MTV
  29. ↑ About the Nominee: Kalki Subramaniam. Women of Worth. NDTV.com
  30. ↑ Jeshi, K. (2017-01-03). When Kalki spoke at Harvard. The Hindu
  31. ↑ (2017-02-18). Transgender Activist Kalki Subramaniam's speech receives a standing ovation at the Harvard University. Simplicity News
  32. ↑ Reiche, Claudia. (2018-11-17). Wie geht postkolonialer indischer Trans-Aktivismus heute. Queer.de
  33. ↑ (4 July 2019). We proudly present Kalki Subramaniam TransAmsterdam Ambassador for life. Transamsterdam
  34. ↑ (2022-12-10). Kalki Subramaniam is the first Lgbt activist from India to speak at four Ivy League Universities. Pixstory

সম্পৰ্কিত শ্ৰেণী

ভাৰতীয় সমাজকৰ্মী

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “কল্কি সুব্ৰমণিয়ম” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫৯৩৬৫৬ (২৫ মাৰ্চ ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।

এই প্ৰবন্ধটো উদ্ধৃত কৰক