অগস্ত্য হ্ৰদ

অগস্ত্য হ্ৰদ (যাক কেতিয়াবা অগস্থ্য হ্ৰদ বা বাতাপী হ্ৰদ নামেও লিখা হয়) দক্ষিণ ভাৰতৰ কৰ্ণাটকৰ বাদামীস্থিত এটা কৃত্ৰিম হ্ৰদ।^১ ইয়াক জনপ্ৰিয় ভ্ৰমণ স্থান বুলি গণ্য কৰা হয়,^২ কিয়নো ইয়াৰ ওপৰতেই বাদামী গুহামন্দিৰ অৱস্থিত।^৩ ‘বাতাপী হ্ৰদ’ নামটো আহিছে বাদামীৰ প্ৰাচীন নাম বাতাপীৰপৰা।

পৱিত্ৰতা

হিন্দু ধৰ্ম অনুসৰি, অগস্ত্য মুণিয়ে এই হ্ৰদ সৃষ্টি কৰিছিল বুলি ধাৰণা আছে, সেয়ে এই নামটো ৰখা হৈছিল।^৪ তেওঁ ধৰ্মৰ এজন অতি বখত পূজ্য ঋষি।^৫

মহাভাৰতত অগস্ত্য মুণিৰ বিষয়ে বহু ঠাইত উল্লেখ আছে, য’ত হ্ৰদটোৰ কথা উল্লেখ কৰি‌ কৈছে:

যেতিয়া এজন লোক অগস্ত্যৰ হ্ৰদলৈ উপস্থিত হয় আৰু দেৱ–পিতৃসকলৰ পূজাত নিয়োজিত হৈ তাত তিনি ৰাতি থাকে, তেতিয়া তেওঁ ‘আগ্নিৰ ফল’ লাভ কৰে।
— ব্যাস (জ্যামিতি), মহাভাৰত^৬

‘‘আগ্নিৰ ফল’’ৰ অৰ্থ সুনিৰ্দিষ্টভাৱে জনোৱা হোৱা নাই।

ঋষি অগস্ত্যৰদ্বাৰা সৃষ্টি হৈছে বুলি মান্যতাৰ ফলত হ্ৰদৰ পানীক পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। সেইবাবে ইয়াক সাধাৰণতে কাপোৰ ধোৱা কাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়।^৭

গঠন

হ্ৰদটোৰ চৌফালেই বাদামী গাৰ্ভ গুহা অৱস্থিত। ইয়াৰ পূব পাৰত ভূটানাথা মন্দিৰৰ সমষ্টি অৱস্থিত।^৮৯১০ বাদামীৰ অধিকাংশ মন্দিৰেই এই হ্ৰদটোৰ কাষ বা পৰিৱেষ্টনত অৱস্থিত।^১১১২

হ্ৰদটো ভ্ৰমণ আকৰ্ষণ ৰূপেও বিশেষভাবে পৰিচিত, কিয়নো ইয়াৰ ওপৰেদিয়ে গুহামন্দিৰসমূহৰ দৰ্শন সহজলভ্য।^১৩৩

নিৰ্মাণ পদ্ধতি

হ্ৰদটো কেনেদৰে নিৰ্মিত হৈছিল সেই বিষয়ে সুনিৰ্দিষ্ট তথ্য নাই, কিয়নো ইয়াৰ নিৰ্মাণ সম্পৰ্কে উল্লেখযোগ্য নথি-পত্ৰ পোৱা হোৱা নাই, যদিও ইয়াক মানৱসৃষ্ট হ্ৰদ বুলি সুনিশ্চিত।^১৪১৫

এটা উৎস অনুসৰি বাদামীৰ পূবদিশত দুটা পৰ্বতশ্ৰেণীৰ মাজত এটা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰি এক বৃহৎ জলাশয় সাজি চহৰখনক পানী যোগান দিয়া হৈছিল।^১৬

ধাৰ্মিক বিশ্বাস অনুসৰি, ওপৰত উল্লেখ কৰাৰ দৰে এই হ্ৰদ অগস্ত্য ঋষিয়ে সৃষ্টি কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।^৪

ইনক্ৰেডিব্‌ল ইণ্ডিয়া নামৰ ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন-মাধ্যমে কৈছে যে হ্ৰদটো বাদামীক পানী যোগান ধৰিবলৈ এটা কৌশলগত জলসংগ্ৰহস্থল হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।^১৭

নিৰ্মাণ কাল

হ্ৰদটো কেতিয়া নিৰ্মিত হৈছিল সেই বিষয়ে মতানৈক্য আছে। কিছুমান উৎসই ইয়াক ৫ম শতিকাৰ সময়ছোৱাত ৰাখিছে, আন কিছুমানে ৬ষ্ঠ বা ৭ম শতিকাত বুলি উল্লেখ কৰিছে।^১৩

ইনক্ৰেডিব্‌ল ইণ্ডিয়াই হ্ৰদটো ৭ম শতিকাত নিৰ্মাণ হৈছিল বুলি দাবী কৰে।^১৭

বানপানী

২০২২ চনৰ ছেপ্তেম্বৰ মাহত হোৱা অধিক বৰষুণৰ ফলত, অন্যান্য নদী–হ্ৰদৰ সৈতে অগস্থ্য হ্ৰদো প্লাৱিত হৈছিল, যাৰ ফলত বাদামী গুহামন্দিৰসমূহ ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।^১৮