বৌদ্ধ মঠ
১৬ প্ৰবন্ধ
-
নালন্দা মহাবিহাৰ
নালন্দা (Nalanda Mahavihara) পূব ভাৰতৰ প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় মগধত (বৰ্তমান বিহাৰ) অৱস্থিত বিখ্যাত বৌদ্ধ মহাবিহাৰ আছিল। নালন্দা মহাবিহাৰক প্ৰাচীন বিশ্বৰ অন্যতম সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শিক্ষণ কেন্দ্ৰ হিচাপে বহুলভাৱে গণ্য কৰা হয়।
-
বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদ
বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদ ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত থকা তিনিটা বৌদ্ধ মন্দিৰক অঞ্চলক সামৰি এক বিশ্ব ঐতিহ্যৰ নাম। ইয়াত বৰোবুদুৰ, মেন্দুট, আৰু পাৱন মন্দিৰ অন্তৰ্ভুক্ত। একে শাৰীতে নিৰ্মাণ কৰা এই মন্দিৰসমূহ শৈলেন্দ্ৰ বংশৰ সময়ত প্ৰায় অষ্টম আৰু নৱম শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
-
চলাপথাৰ বৌদ্ধ বিহাৰ আৰু সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ
চলাপথাৰ বৌদ্ধ বিহাৰ (Chalapathar Buddhist Monastery) হৈছে থাই স্থাপত্য শৈলীৰে নিৰ্মিত বৌদ্ধ মন্দিৰ আৰু অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি বৌদ্ধ মঠসমূহৰ অন্যতম। চলাপথাৰ বৌদ্ধ বিহাৰ অসম ৰাজ্যৰ চৰাইদেউ জিলাৰ চলাপথাৰ শ্যাম গাঁৱত অৱস্থিত। এই বৌদ্ধ বিহাৰৰ স্থাপন কৰা হৈছিল ১৯০১ চনত।
-
নৱ বিহাৰ
নৱ বিহাৰ (পাৰ্চী: نوبهار; আক্ষৰিক অৰ্থ 'নতুন মঠ') আছিল উত্তৰ আফগানিস্তানৰ প্ৰাচীন বালখ চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত দুটা বৌদ্ধ মঠৰ এটা গোট। ঐতিহাসিক বিৱৰণীয়ে ইংগিত দিয়ে যে খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত এই বিহাৰটো বৌদ্ধ ধৰ্মৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে বিকশিত হৈ উঠিছিল।
-
বদৰা তিত্থ বিহাৰ
বদৰা তিত্থ বিহাৰ (বদৰাতীথ, পদৰসিত্ত) হৈছে বৰ্তমান ভাৰতৰ আধুনিক তামিলনাডু ৰাজ্যৰ এখন ঐতিহাসিক থেৰাবাদ বৌদ্ধ বিহাৰৰ নাম।
-
ৰত্নগিৰি, ওড়িশা
ৰত্নগিৰি, হৈছে ভাৰতৰ আধুনিক ওড়িশাৰ এসময়ত প্ৰধান বৌদ্ধ মঠ, ধ্বংসপ্ৰাপ্ত মহাবিহাৰৰ স্থান। জাজপুৰ জিলাৰ ব্ৰাহ্মণী আৰু বীৰুপা নদীৰ মাজৰ এটা পাহাৰত অৱস্থিত। কাষৰীয়া বৌদ্ধ স্থান ললিতগিৰি আৰু উদয়াগিৰিৰ সৈতে ইয়াক হীৰা ত্ৰিভুজ বুলি জনা যায়।
-
আম্পাৰা শান্তি পেগোডা
আম্পাৰা শান্তি পেগোডা (Ampara Sama Ceitya বুলিও জনা যায়), দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছৰ সময়ত নিৰ্মিত আৰু সম্প্ৰদায়টোৰ অহিংসাক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ আৰু বিশ্ব শান্তিৰ সন্ধানত তেওঁলোকক একত্ৰিত কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা বিশ্বৰ কেইবাটাও শান্তি পেগোডাৰ এটা।
-
এনচেই মঠ
এনচেই মঠ (Enchey Monastery ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ চিকিমৰ ৰাজধানী গেংটক নগৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বৌদ্ধ মঠ। এই মঠটো ১৯০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই মঠ নিয়িংমা পৰম্পৰাৰ বজ্ৰায়ণ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অন্তৰ্গত।
-
গোল্ডেন পেগোডা,নামচাই
গোল্ডেন পেগোডা,নামচাইটাই-খামতি ভাষাত নামচাইৰ সোণালী পেগোডা বা গ'ল্ডেন পেগোডাক কংমু খাম বুলিও জনা যায়। এই বৌদ্ধ মঠটো বাৰ্মিজ শৈলীৰ বৌদ্ধ মন্দিৰ আৰু ২০১০ চনত মুকলি কৰা হৈছিল। ই ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নামচাই জিলাৰ ২০হেক্টৰ (৪৯ একৰ) ভূমিত বিস্তৃত হৈ আছে।
-
চেলা চৈত্য
চেলা চৈত্য বা চেলা চেটিয়া, যাক সিংহলী ভাষাত আম্বাষ্টালা ডাগাবা বুলিও কোৱা হয়, শ্ৰীলংকাৰ মিহিণ্টালে ৰয়েল ৰক মন্দিৰত অৱস্থিত এক উল্লেখযোগ্য স্তুপ। মন্দিৰ চৌহদৰ ভিতৰত থকা পাঁচটা স্তুপৰ ভিতৰত ই অন্যতম আৰু ইয়াক ১৬টা মূল উপাসনাস্থলী বা সোলোস্মাস্থানৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়।
-
জেতবনৰাম’ স্তুপ
জেতবনৰাম’ স্তুপ বা জেতাবনাৰামায়া (ජේතවනාරාමය) হৈছে ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ শ্ৰীলংকাৰ অনুৰাধাপুৰ চহৰৰ জেতবন মঠৰ ধ্বংসাৱশেষত অৱস্থিত এটা স্তুপ বা বৌদ্ধ স্মৃতিসৌধৰ ধ্বংসাৱশেষ।
-
দক্ষিণা স্তুপ
দক্ষিণা স্তুপ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাত নিৰ্মিত শ্ৰীলংকাৰ অনুৰাধাপুৰাত অৱস্থিত এটা বৃহৎ ইটাৰ স্তুপ। পূৰ্বতে ৰজা এলাৰাৰ স্মৃতিসৌধ বুলি ভবা হৈছিল, পিছলৈ ইয়াক স্তুপৰ দক্ষিণ আৰু পশ্চিম বহলকাদৰ মাজৰ মাটিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰা তৃতীয় শতিকাৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ব্ৰাহ্মী শিলালিপিৰ সহায়ত সেনৰাথ পৰনাভিথানে প্ৰাচীন ডাকিনি…
-
নাকা বিহাৰ
নাকা বিহাৰ এটা বৌদ্ধ স্তুপ। ই অনুৰাধাপুৰ যুগৰ শেষৰফালে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব সপ্তম আৰু দশম শতিকাৰ মাজত নিৰ্মিত আৰু ই শ্ৰীলংকাৰ অনুৰাধাপুৰত অৱস্থিত। ইটাৰে নিৰ্মিত ডাগোবাটোৰ আকৃতি বৰ্গক্ষেত্ৰাকাৰ।
-
বালিজান বৌদ্ধ বিহাৰ
বালিজান বৌদ্ধ বিহাৰ (Balijan Buddhist Monastery) হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি বৌদ্ধ মঠসমূহৰ অন্যতম। চলাপথাৰ বৌদ্ধ বিহাৰ অসম ৰাজ্যৰ যোৰহাট জিলাৰ তিতাবৰ বালিজান শ্যাম গাঁৱত অৱস্থিত। এই বৌদ্ধ বিহাৰৰ স্থাপন কৰা হৈছিল ১৮২৭ চনত।
-
বিশ্ব শান্তি পেগোডা, লুম্বিনি
বিশ্ব শান্তি পেগোডা, ইয়াক নিপ্পনজান শান্তি পেগোডা বুলিও কোৱা হয়, নেপালৰ লুম্বিনিত থকা বৌদ্ধ ধৰ্মৰ স্মৃতিসৌধ। ইয়াৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত আৰু নিৰ্মাণত জাপানী বৌদ্ধসকলে প্ৰায় এক মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ ব্যয় কৰিছিল।
-
লংকাৰাম’
লংকাৰাম’ শ্ৰীলংকাৰ প্ৰাচীন ৰাজ্য অনুৰাধাপুৰৰ গলহেবাকড়াৰ প্ৰাচীন স্থানত ৰজা ৱালাগম্বাই নিৰ্মাণ কৰা এটা স্তুপ। স্তুপৰ প্ৰাচীন ৰূপৰ বিষয়ে একো জনা নাযায়, পিছলৈ এই স্তুপৰ সংস্কাৰ কৰা হয়।
