কিংবদন্তি
৬৭ প্ৰবন্ধ
-
লাইতো
লাইতো বা লাওফলা আহোমসকলৰ সৃষ্টি পুনৰনিৰ্মাণ তত্ত্বৰ লোক আখ্যান। এই কাহিনীটো আহোমসকলৰ পৌৰাণিক পুথিসমূহত লাইতো বুলি নামকৰণ কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী কালত ৰায় চাহিব গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাই দেওধাই পণ্ডিতসকলৰ সহায়ত অনুবাদ কৰি লাইতো বা লাওফলা নামেৰে ১৯০১ চনত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছিল।
-
অহিলাৱতী
অহিলাৱতী (সংস্কৃত: अहिलावती, ইংৰাজী: Ahilawati) হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতত বৰ্ণনা কৰা এগৰাকী নাৰি চৰিত্ৰ৷ অহিলাৱতীক মৌৰৱী আৰু কামকান্তিকা বুলিও কোৱা হয়৷ কিংবদন্তি অনুসৰি অহিলাৱতী ঘটোৎকচৰ পত্নী আছিল।
-
উইজাৰ্ড ক্লিপ
উইজাৰ্ড ক্লিপৰ কিংবদন্তি (ইংৰাজী: Wizard Clip) হ’ল ১৮২০-ৰ দশকত ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়াৰ মিডলৱেত সংঘটিত হোৱা বুলি কোৱা এটা জনপ্ৰিয় ভূতৰ গল্প। উইজাৰ্ড ক্লিপৰ কাহিনীটো সেই অঞ্চলৰ মৌখিক ইতিহাসৰ এটা অংশ। কেথলিক ৰিভিউৰ মুখ্য সম্পাদক তথা কাৰ্ডিনেল গিবনছৰ সচিব ৰেভাৰেণ্ড এলফ্ৰেড ই.
-
এথ্ৰা (শ্ৰুতিকথা)
এথ্ৰা বা এইথ্ৰা (প্ৰাচীন গ্ৰীক: Αἴθρα; ইংৰাজী: Aethra বা Aithra, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'উজ্জ্বল আকাশ') গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত চাৰিজন ভিন্ন ব্যক্তিৰ বাবে প্ৰয়োগ কৰা এটা সাধাৰণ নাম আছিল: এথ্ৰা, অ’চেনাছ আৰু টেথিছৰ ৩০০০ গৰাকী কন্যা অ’চেনিডৰ এগৰাকীৰ নাম।
-
এনী পালমাৰ (হোৱাইট উইচ অৱ ৰ'জ হল)
হোৱাইট উইচ (White Witch) হ'ল জামাইকাৰ এটা কিংবদন্তিজনিত প্ৰেতাত্মাৰ কাহিনী। এই কিংবদন্তি অনুসৰি, এনী পালমাৰ নামৰ এগৰাকী শ্বেতাংগ বৃক্ষৰোপণ ক্ষেত্ৰৰ স্বত্বাধিকাৰীৰ আত্মাই মণ্টেগো বে'ৰ ৰোজ হলৰ চৌহদত বিচৰণ কৰি ফুৰে।
-
কাব্যমাতা
কাব্যমাতা (সংস্কৃত: काव्यमाता, ইংৰাজী: Kavyamata) হিন্দু ধৰ্মৰ ঋষি ভৃগুৰ এগৰাকী পত্নী। শুক্ৰ গ্ৰহৰ দেৱতা আৰু অসুৰৰ গুৰু শুক্ৰদেৱৰ মাতৃ। অসুৰসকলৰ সুৰক্ষ প্ৰদান কৰা হেতুকে পালনকৰ্তা বিষ্ণুৱে তেওঁৰ মূৰ কাটি পেলাইছিল।
-
কুট্টিচাথান থেয়্যাম
কুট্টিচাথান থেয়্যাম (Kuttichathan Theyyam ) যাক সস্তপ্পন থেয়্যাম বুলিও জনা যায় ভাৰতৰ কেৰেলা ৰাজ্যৰ উত্তৰ অংশত কৰা থেয়্যাম। যিহেতু কুট্টিচাথান থেয়্যামৰ দেৱতা কান্নুৰ জিলাৰ পায়নুৰৰ কলাকট্টু ইল্লামৰ পৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ সৈতে জড়িত, এই থেয়্যামক কলাকট্টু কুট্টিচাথান বুলিও কোৱা হয়।
-
চুপ্ফনিঅ'
চুপ্ফণিঅ (Sopfünuo) এগৰাকী মহিলা আৰু তেওঁৰ সন্তানৰ বিষয়ে আংগামী নগা লোককাহিনী। তেওঁলোকৰ জন্মভূমি ৰুচমা গাঁৱলৈ উভতি অহাৰ পথত কৰুণভাৱে মৃত্যু ঘটিছিল। মৃত্যুৰ পিছত তেওঁলোক শিলাখণ্ডলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।
-
টুপিলাক
টুপিলাক ( Tupilaq) হৈছে এটা দানৱ বা দানৱৰ খোদিত। ইনুইট ধৰ্মত বিশেষকৈ গ্ৰীণলেণ্ডত টুপিলাক আছিল এজন এংগাককুক (ডাইনী বা শ্বেমানীজম) দ্বাৰা বিভিন্ন বস্তু যেনে প্ৰাণীৰ অংশ (হাড়, ছাল, চুলি, স্নায়ু আদি) আৰু আনকি শিশুৰ মৃতদেহৰ পৰা লোৱা অংশ ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা প্ৰতিশোধ লোৱা দানৱ।
-
টোকোলোছে
টোকোলোছে, ( Tokoloshe) টিকোলোছে, টিকোলোছ, টনকোলোছ, টনকোলোছি, টোকোলোট্চে, থোকোলোচি বা হিলি বামনৰ দৰে আফ্ৰিকান পৌৰাণিক কাহিনীৰ জল আত্মা। পানী খাই বা শিল গিলিলে অদৃশ্য হৈ পৰিব পৰা দুষ্টামি আৰু দুষ্ট আত্মা। টোকোলোছেক কু-অভিপ্ৰায়ী লোকে আনৰ বাবে অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ মাতে।
-
টৰ্ংগাৰছুক
টৰ্ংগাৰছুক ( Torngarsuk) বা টৰ্ংগাছাক হৈছে ইনুইট ধৰ্মত সাগৰ, মৃত্যু আৰু পাতালৰ দেৱতা, ইনুইট প্যান্থেয়নৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ দেৱতা। তেওঁক সুৰক্ষামূলক দেৱতাৰ দল টৰ্নাটৰ নেতা বুলি কোৱা হয়।
-
ডাপি
ডাপি( Duppy) আফ্ৰিকান মূলৰ এটা শব্দ যিটো বাহামা, বাৰ্বাডোছ আৰু জামাইকাকে ধৰি বিভিন্ন কেৰিবিয়ান দ্বীপপুঞ্জত সাধাৰণতে ব্যৱহৃত শব্দ, যাৰ অৰ্থ ভূত বা আত্মা। শব্দটোৰ বানান কেতিয়াবা ডাফীও কৰা হয়। ই একবচন আৰু বহুবচন দুয়োটা। কেৰিবিয়ান লোককথাৰ বেছিভাগেই ডাপিৰ আশে-পাশে ঘূৰি থাকে।
-
ডিবুক
ইহুদী পৌৰাণিক কাহিনীত ডিবুক (অৰ্থাৎ 'আঁকোৱালি লোৱা' বা 'আঁকোৱালি লোৱা') হৈছে মৃত ব্যক্তিৰ স্থানান্তৰিত আত্মা বুলি বিশ্বাস কৰা দুৰ্নীতিপৰায়ণ আত্মা। কথিতভাৱে ই নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ পিছত গৃহস্থৰ শৰীৰ এৰি যায়, কেতিয়াবা ভূত-প্ৰেত খেদি পঠিওৱাৰ পিছত।
-
ডিব্বুক বক্স
ডিব্বুক বক্স (ইংৰাজী: Dybbuk box; হিব্ৰু: קופסת דיבוק) হ’ল এটা পুৰণি সুৰা ৰখা কেবিনেট যাক এটা ডিব্বুক (ইহুদীবাদৰ এক পৌৰাণিক ধাৰণা) দ্বাৰা ভীতিগ্ৰস্ত বা অলৌকিক শক্তি থকা বুলি দাবী কৰা হয়। এই বক্সটোৱে তেতিয়া চৰ্চা লাভ কৰিছিল যেতিয়া ইয়াৰ গৰাকী কেভিন মেনিছে ইয়াক ই-বে’ত নিলামৰ বাবে দিছিল।
-
ড্ৰামাৰ অফ কৰ্টাচি
ড্ৰামাৰ অফ কৰ্টাচি (ইংৰাজী: Drummer of Cortachy) হ’ল কৰ্টাচি দুৰ্গত বাস কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা এটা প্ৰেতাত্মাৰ নাম। এই কাহিনীটোৰ বহুতো ব্যাখ্যা আছে, কিন্তু বিভিন্নজনৰ মতে ই ওগিলভি পৰিয়ালৰ সদস্য, আৰ্লিৰ আৰ্ল বা কৰ্টাচি দুৰ্গৰ গৰাকীৰ মৃত্যুৰ আগজাননী দিয়ে।
-
থিয়েন ৱাই এ না
থিয়েন ৱাই এ না (Thiên Y A Na) এগৰাকী ভিয়েটনামী লোকদেৱী। তেওঁক ভিয়েটনামৰ লোক ধৰ্মত উপাসনা কৰা হয়। দাও মাও ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত দেৱী থিয়েন ৱাই এ নাক লেডি পো নগৰ বা পো নগৰৰ দেৱী বুলিও কোৱা হয়।
-
দক্ষিণ ৰায়
দক্ষিণ ৰায় হৈছে বাংলাদেশ আৰু ভাৰতৰ সুন্দৰবন অঞ্চলত জাতি-ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে পূজিত এগৰাকী লোকদেৱতা। তেওঁক পশু আৰু দানৱৰ নিয়ন্ত্ৰক বা বাঘৰ ৰাজা বুলি গণ্য কৰা হয়। সুন্দৰবনৰ অধিবাসীসকলে দক্ষিণ ৰায়ক সুন্দৰবনৰ ভাটি অঞ্চলৰ অধিপতি হিচাপে পূজা কৰে।
-
নংথাং লেইমা
নোমথাং লেইমা হৈছে প্ৰলোভন, বজ্ৰপাত আৰু বিজুলীৰ দেৱী। হাৰাবা (পাখাংবা)ক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ আটিংককে (বা ছালাইলেনে) তেওঁক সৃষ্টি কৰিছিল।আদিম জগতৰ বিশৃংখলতাত তেওঁ বজ্ৰপাত আৰু বিজুলী আয়ত্ত কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথম বৰষুণ হোৱাৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰিছিল। তেওঁ বিশৃংখলতাক সীমিত কৰি সৃষ্টিক সহায় কৰে।
-
নাইনী দেৱী
নাইনী, নাগনী বা নাগিনা দেৱী (ইংৰাজী: Naiṇī, Nāgnī বা Nāginā Devī) ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ডৰ গড়ৱাল হিমালয় অঞ্চলৰ পিণ্ডাৰ নদী উপত্যকাৰ নগৰাকী দেৱী অথবা মাতৃৰ নাম৷ এই দেৱী সকলক ৰূপ সলনি কৰিব পৰা নাগ বুসি গণ্য কৰা হয়।
-
পুলোমা
পুলোমা (সংস্কৃত: पुलोमा, ইংৰাজী: Puloma) হিন্দু ধৰ্ম শাস্ত্ৰমতে ভৃগু ঋষিৰ পত্নী। তেওঁ চ্যবন ঋষিৰ মাতৃ।
-
ফি ফা
ফি ফা (থাই: ผีฟ้า, লাও: ຜີຟ້າ) থাইলেণ্ড আৰু লাউচৰ স্থানীয় লোককথাৰ এক দেৱতা বা আত্মা। ইয়াক ফি থায়েন (থাই: ผีแถน, লাও: ຜີແຖນ) নামেৰেও জনা যায়। ফ্ৰা লাক ফ্ৰা ৰাম আৰু খুন বাড়োমৰ কাহিনীত তেওঁলোকে বিশিষ্ট ভূমিকা পালন কৰে।
-
বাউক (পৌৰাণিক কাহিনী)
বাউক (চাৰ্বিয়ান: Баук, চাৰ্বিয়ান উচ্চাৰণ: bauk) হৈছে চাৰ্বিয়ান লোককথাৰ অন্তৰ্গত এটা জন্তুসদৃশ কাল্পনিক জীৱ। বাউকে অন্ধকাৰ ঠাই, গাঁত বা পৰিত্যক্ত ঘৰসমূহত লুকাই থাকে আৰু সুযোগ পালে চিকাৰ কৰাৰ চেষ্টা কৰে; কিন্তু ই পোহৰ আৰু শব্দৰ পৰা ভয় কৰে। ই দপদপাই খোজ কাঢ়ে আৰু আৰু ইয়াৰ মাতৰ শব্দ হৈছে বাউ।
-
বাডবাগ্নি
বাডবাগ্নি (সংস্কৃত: वाडवाग्नि, ৰোমানীকৃত: Vāḍavāgni, আক্ষৰিক অৰ্থ: 'ঘোঁৰা-জুই'), বা বডবানল (সংস্কৃত: वडवानल, ৰোমানীকৃত: Vadhavānala) হৈছে হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীত ধ্বংসাত্মক সত্তাৰ ৰূপত মূৰ্ত এক প্ৰকাৰৰ জুই বা অগ্নি।
-
বাল
বাল আছিল উত্তৰ-পশ্চিম চেমিটিক ভাষাত প্ৰাচীন কালত লেভেণ্টত কোৱা এটা উপাধি আৰু সন্মানীয় অৰ্থ 'মালিক' বা 'প্ৰভু'। মানুহৰ মাজত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ পৰাই ইয়াক দেৱতাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ হ’বলৈ ধৰিলে।
-
বিষকন্যা
বিষকন্যা (Visha Kanya) প্ৰাচীন ভাৰতত শক্তিশালী শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে হত্যাকাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা যুৱতী আছিল বুলি জনা যায়। তেওঁলোকৰ তেজ আৰু শাৰীৰিক তৰল আন মানুহৰ বাবে বিষাক্ত আছিল। প্ৰাচীন ভাৰতীয় গ্ৰন্থ অৰ্থশাস্ত্ৰত বিষকন্যাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
-
ভালুক আৰু মালী
ভালুক আৰু মালী (The Bear and the Gardener) হৈছে প্ৰাচীন ভাৰতীয় গ্ৰন্থ পঞ্চতন্ত্ৰৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা এক উপকথা যিয়ে মূৰ্খ বন্ধুত্ব গঢ়ি তোলাৰ পৰা সতৰ্ক কৰি দিয়ে।
-
মাহছুৰী
মাহছুৰী বিনতি পাণ্ডক মায়া নামেৰে মালয়েছিয়াৰ এগৰাকী যুৱতী আছিল। তেওঁ অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে মালয়েছিয়াৰ উত্তৰ-পশ্চিম কেদাহৰ এটা দ্বীপ পুলাউ লাংকাৱীত বাস কৰিছিল। লোককথা অনুসৰি, তাইৰ ওপৰত ব্যভিচাৰৰ অভিযোগ আছিল আৰু ছুৰিকাঘাতকৰি মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল।
-
মেডাম কই কই
মেডাম কই কই (ঘানাত লেডী কই কই আৰু মেডাম মকে বুলিও জনা যায়) নাইজেৰিয়াৰ নগৰীয়া কিংবদন্তি, য’ত এটা প্ৰতিশোধপৰায়ণ ভূতে ৰাতি বৰ্ডিং স্কুলৰ ছাত্ৰাবাস, হলৱে আৰু শৌচাগাৰত ঘূৰি ফুৰে; দিনৰ স্কুলত তাই শৌচাগাৰ আৰু স্কুললৈ বেছি সোনকালে অহা বা দেৰিকৈ স্কুল এৰি যোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক খেদি ফুৰে।
-
সিলু (গীত)
সিলু (নেপাল ভাষা: 𑐳𑐶𑐮𑐸 আৰু দেৱনাগৰী:सिलु) কাঠমাণ্ডুৰ এহাল দম্পতীয়ে সিলুলৈ তীৰ্থযাত্ৰা কৰাৰ সময়ত বিচ্ছেদ ঘটা এটা ঘটনাৰ আলমত ৰচিত এটা পৰম্পৰাগত নেপালী গীত। ১৫ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা নেপাল ভাষাত বেলাড বা মালিতাৰ প্ৰচলন হৈছিল।
-
হাওৰেইমা
হাওৰেইমা মণিপুৰৰ থলুৱা ধৰ্ম মেইটেই পৌৰাণিক কাহিনী আৰু সনামহী ধৰ্মৰ কৰুণ প্ৰেম আৰু বিচ্ছেদৰ দেৱী। কিছুমান কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ আছিল পাহাৰৰ এগৰাকী মহিলা, যিয়ে প্ৰেমিকক লগ কৰিব নোৱাৰি মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু নিৰ্যাতিত আত্মালৈ ৰূপান্তৰিত হয়। তেওঁক দেৱী পান্থোইবীৰ অৱতাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
