ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষ

ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষ (NBA) ভাৰত চৰকাৰৰ পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ এটা বিধিগত স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা, যিটো ২০০৩ চনত ১৯৯২ চনত ভাৰতে জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সম্পৰ্কীয় চুক্তি (চিবিডি)ত স্বাক্ষৰ কৰাৰ সময়ত স্থাপিত জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আইন, ২০০২ৰ বিধানসমূহ কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।

অৱলোকন

ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ভাৰতৰ তামিলনাডু ৰাজ্যৰ চেন্নাইত আৰু ই ভাৰত চৰকাৰক সংৰক্ষণ, জৈৱ সম্পদৰ বহনক্ষম ব্যৱহাৰ আৰু জৈৱ সম্পদৰ ব্যৱহাৰৰপৰা উদ্ভৱ হোৱা সুবিধাসমূহৰ ন্যায্য আৰু ন্যায্য ভাগ-বতৰা আদি বিষয়ত সুবিধা প্ৰদানকাৰী, নিয়ন্ত্ৰণ আৰু পৰামৰ্শদাতা সংস্থা হিচাপে কাম কৰে। ^১ ইয়াৰ উপৰি জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ গুৰুত্ব থকা অঞ্চলসমূহ (জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ হটস্পট) ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক পৰামৰ্শ দিয়ে।

ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষৰ গঠন

চেন্নাইত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষ (এনবিএ) জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আইন ২০০২ৰ অধীনত জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য পৰিচালনাৰ বাবে এজন অধ্যক্ষ, চৰকাৰী পদমৰ্যাদাৰ সদস্য (পৰিৱেশ, বিজ্ঞান, কৃষি, জনজাতি পৰিক্ৰমা আদি মন্ত্ৰ্যালয়ৰ পৰা), আৰু বেচৰকাৰী সদস্য (বিশেষজ্ঞ)ৰে গঠিত। এইটো ৰাজ্যিক জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ব’ৰ্ডৰদ্বাৰা সমৰ্থিত (এছবিবি) আৰু স্থানীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ব্যৱস্থাপনা সমিতি (বিএমচি)সমূহক তৃণমূল পৰ্যায়ত ৰূপায়ণৰ বাবে। ইয়াৰ ভূমিকা হৈছে জৈৱিক সম্পদৰ প্ৰৱেশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, ন্যায্য লাভৰ ভাগ-বতৰা (এবিএছ) নিশ্চিত কৰা, আৰু বিশেষজ্ঞ সমিতি আৰু আন্তঃমন্ত্ৰ্যালয়ৰ সমন্বয়ৰ জৰিয়তে সংৰক্ষণক প্ৰসাৰ কৰা।

• ১ জন অধ্যক্ষ: জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহৰ জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতা থকা এজন বিশিষ্ট ব্যক্তি, বিশেষকৈ সংৰক্ষণ, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ বহনক্ষম ব্যৱহাৰ আৰু সুবিধাসমূহৰ ন্যায্য ভাগ-বতৰা কৰে।
• ১০ গৰাকী সদস্য: ভাৰত চৰকাৰৰপৰা।
• ৫ জন বেচৰকাৰী সদস্য: জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ব্যৱস্থাপনাৰ বিভিন্ন দিশৰ বিশেষজ্ঞ।

২০১২ চনত এনবিএই প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কংগ্ৰেছ (এনবিচি) আয়োজন কৰে, যিটো কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰমত অনুষ্ঠিত হয়। এই উপলক্ষ্য্য্যে ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ছাত্ৰ কংগ্ৰেছও অনুষ্ঠিত হয়।^২৩

আৰম্ভণিৰপৰাই এনবিএই ২৯খন ৰাজ্যত এছবিবি গঠনত সমৰ্থন আগবঢ়াইছে আৰু প্ৰায় ১৩৯,৮৩১টা বিএমচি স্থাপনৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছে।

ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষৰ গৱেষণা, জৈৱ-জৰীপ আৰু জৈৱ-ব্যৱহাৰ, বাণিজ্যিক ব্যৱহাৰ, বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ অৰ্জন, গৱেষণাৰ ফলাফল হস্তান্তৰ, আৰু লাভ কৰা জৈৱ সম্পদৰ হস্তান্তৰৰ বাবে জৈৱিক সম্পদ আৰু/বা আনুষংগিক জ্ঞানৰ প্ৰৱেশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ কৰ্তৃত্ব আছে।

প্ৰৱেশ আৰু সুবিধা বিনিময় (এবিএছ)ত নিৰ্দিষ্ট কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে আবেদন-পত্ৰৰ সবিশেষ^৪ ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষৰ ৱেবছাইটত উপলব্ধ।

মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ব’ৰ্ডৰ সহযোগত নাগপুৰৰ চিম্বায়’ছিছ আইন বিদ্যালয়ৰ মুট ক’ৰ্ট এছ’চিয়েশ্যনে ২০২১ চনৰ ৩-৫ ডিচেম্বৰলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় মুট ক’ৰ্ট প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য কৰ্তৃপক্ষৰ সম্পাদক জে জাষ্টিন মোহন

বিচাৰ

চন্দ্ৰভাল সিঙৰ ৰায়দানত এন জি টিয়ে সকলো ৰাজ্যকে এই আইনখনৰ বিধান মানি চলি জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ব্যৱস্থাপনা সমিতি আৰু জনজীৱ বৈচিত্ৰ্য পঞ্জীক ব্যাপকভাৱে সৃষ্টি কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে। ^৫

জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ক্ষেত্ৰ

বৰ্তমান ৪৫টা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ আছে।

• ২০২৪ চনৰ ৯ ফেব্ৰুৱাৰীত ৪৫ নং স্থানক ওড়িশাৰ গুপ্তেশ্বৰ বনাঞ্চল হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। ইয়াক ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে।
• প্ৰথম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হৈছে বেংগালুৰুৰ নাল্লুৰ অমিতা বাগিছা।
• পশ্চিম বংগত সৰ্বাধিক স্থান (১০)টা স্থান।
• লক্ষ্ণৌৰ ঘঁৰিয়াল পুনৰ্বাসন কেন্দ্ৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ একমাত্ৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ।

তাৎপৰ্য্য

• জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সম্পৰ্কীয় চুক্তি (চিবিডি)ৰ প্ৰতি ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতি কাৰ্যকৰী কৰে।
• থলুৱা জ্ঞানক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে আৰু বায়’পাইৰেচি প্ৰতিৰোধ কৰে।
• ২০২৪-২০৩০ চনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য লক্ষ্য (National Biodiversity Target) লাভ কৰাৰ লক্ষ্য।

বাহ্যিক সংযোগ

• Official Website
• Ministry of Environment, Forest and Climate Change

moef.gov.in राष्ट्रीय जैव विविधता प्राधिकरण