ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী

ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী বা পঁচিছ ব’হাগ (Rabindra Jayanti) বঙালী জাতিৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ সাংস্কৃতিক উৎসৱ। বাংলা পঞ্জিকা অনুসৰি প্ৰতি বছৰে ব’হাগ মাহৰ পঁচিছ তাৰিখে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ জন্মদিন উপলক্ষ‍ে এই উৎসৱ পালন কৰা হয়।^১২৩৪ বঙালী পঞ্জিকা অনুসৰি ১২৬৮ চনৰ (১৮৬১ খৃষ্টাব্দ)ৰ ব’হাগ মাহৰ পঁচিছ তাৰিখৰ দিনটোতে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ জন্ম হোৱাৰ বাবে মে’ মাহৰ আৰম্ভণিতে বঙালী ব’হাগ মাহৰ পঁচিছ তাৰিখে ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী পালন কৰা হয়।^{৫৬৭৮৯১০১১}পশ্চিম বংগ আৰু ত্ৰিপুৰাকে ধৰি ভাৰতৰ অন্যান্য ৰাজ্যৰ লগতে বাংলাদেশ আৰু বঙালী জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলত এই উৎসৱ অতি উৎসাহেৰে পালন কৰা হয়। পৃথিৱীৰ অন্য প্ৰান্তত বসবাস কৰা বঙালীসকলেও এই উৎসৱ পালন কৰে। পশ্চিম বংগত এই দিনটো ৰাজ্যিক বন্ধৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হয়।

ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী উদ্‌যাপনৰ অংগ হ’ল ৰবীন্দ্ৰ সংগীত পৰিৱেশন, নৃত্যানুষ্ঠান, ৰবীন্দ্ৰনাথৰ নাটক পৰিৱেশন, ৰবীন্দ্ৰ ৰচনা পাঠ, আলোচনা সভা, আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান। এই সময়ছোৱাত ৰবীন্দ্ৰনাথৰ স্মৃতিৰ সৈতে জড়িত অট্টালিকাসমূহত বিশেষ ভিৰ দেখা যায়। পশ্চিম বংগত ৰবীন্দ্ৰজয়ন্তীৰ প্ৰধান অনুষ্ঠানসমূহ কলকাতাত অৱস্থিত কবিৰ জন্মস্থান জোড়াসাঁকোৰ ঠাকুৰবাড়ি, ৰবীন্দ্ৰসদন আৰু শান্তিনিকেতনত আয়োজিত হয়। সকলো শিক্ষানুষ্ঠানতে বিশেষ অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়। ৰেডিঅ’ আৰু টেলিভিছনত গোটেই দিনটো বিশেষ অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। এই উপলক্ষ‍ে সকলো কাকত-আলোচনীয়ে বিশেষ সংখ্যা প্ৰকাশ কৰে। ঢাকা আৰু চট্টগ্ৰামত ৰবীন্দ্ৰ মেলাৰ আয়োজন কৰা হয়। বাংলাদেশত দেশৰ সৰ্বত্ৰে বিভিন্ন সৰু-বৰ অনুষ্ঠানেৰে ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি শিলাইদহ কুঠিবাড়িক কেন্দ্ৰ কৰিও এক কাৰ্যসূচীও আয়োজন কৰা হয়। আন আন কাৰ্যসূচীসমূহৰ ভিতৰত থাকে - বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত ৰচনা প্ৰতিযোগিতা, বিভিন্ন প্ৰদৰ্শনী আয়োজন, গ্ৰন্থমেলা, সংগীত আৰু চিত্ৰাংকন প্ৰতিযোগিতা আদিৰ আয়োজন।

ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ জীৱনকালতো ৰবীন্দ্ৰনাথৰ জন্মদিন পালন কৰা হৈছিল। ১৮৮৭ চনত ৰবীন্দ্ৰনাথৰ জীৱনকালত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা হৈছিল, তেতিয়া কবিৰ বয়স আছিল ২৬ বছৰ।^১২ ১৯১২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰবীন্দ্ৰ জয়ন্তী জাক-জমকতাৰে উদ্‌যাপন কৰা হৈছিল আৰু সেই বছৰত কবিগৰাকীয়ে ৫০ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰি ৫১ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।^১২ ১৯৩১ চনত কবিৰ ৭০সংখ্যক জন্ম বাৰ্ষিকী অতি আড়ম্বৰেৰে পালন কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ মূল আয়োজক আছিল অমল হোম; সমিতিৰ সভাপতি আছিল জগদীশ চন্দ্ৰ বসু আৰু সদস্য হিচাপে আছিল হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰী, শৰৎচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়, প্ৰফুল্লচন্দ্ৰ ৰায়, সুভাষচন্দ্ৰ বসু, প্ৰশান্ত মহলানবিশ, চি.ভি.ৰমণ, ৰাজশেখৰ বসু, নজৰুল ইসলাম, ইন্দিৰা দেবী, কালিদাস নাগ, সুনীতি কুমাৰ চট্টোপাধ্যায় দৰে ব্যক্তিসকল।^১২

এই দিৱসটো গৌৰৱেৰে উদ্‌যাপন কৰি বঙালী জাতিয়ে বাংলা ভাষা আৰু সাহিত্য, শিক্ষা আৰু সংস্কৃতি, মানসিকতাৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ৰবীন্দ্ৰনাথৰ অপাৰ অৱদানৰ প্ৰতি নিজৰ ঋণ স্বীকাৰ কৰে। ২০১১ চনত ভাৰত চৰকাৰে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ জন্মৰ ১৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্যে পাঁচ টকীয়া মুদ্ৰা জাৰি কৰিছিল।^১৩