শ্ৰী মাতা অমৃতানন্দময়ী

শ্ৰী মাতা অমৃতানন্দময়ী দেৱী (:Sri Mātā Amritānandamayī Devi, জন্ম সুধামণি ইদামানেল; ২৭ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৩ ), সাধাৰণতে আম্মা ("মাতৃ") নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী ভাৰতীয় হিন্দু আধ্যাত্মিক নেত্ৰী, দেৱী,^১ গুৰু আৰু সমাজসেৱিকা।^২৩ তেওঁ বহু-কেম্পাছযুক্ত গৱেষণা বিশ্ববিদ্যালয় অমৃতা বিশ্ব বিদ্যাপীঠমৰ চ্যান্সেলৰ।^৪

২০১৮ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানত সৰ্বাধিক অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে তেওঁক সম্বৰ্ধনা জনায়।^৫লগতে তেওঁ হিন্দু সংসদৰপৰা বিশ্বৰত্নপুৰস্কাৰ (বিশ্বৰ ৰত্ন বঁটা) প্ৰথম প্ৰাপক।^৬

জীৱন

মাতা অমৃতানন্দময়ী দেৱী কেৰেলা ৰাজ্যৰ কল্লাম জিলাৰ কৰুণাগপল্লীৰ আলাপ্পাদ পঞ্চায়তৰ পৰায়কাদভু (বৰ্তমান আংশিকভাৱে অমৃতাপুৰী নামেৰে জনাজাত), আলাপ্পাদ পঞ্চায়তৰ এজন ভাৰতীয় গুৰু।^৭ ১৯৫৩ চনৰ ২৭ ছেপ্টেম্বৰত ধীৱৰা (বঞ্চিত সম্প্ৰদায়)ৰ উপজাতিৰ আৰয়ন মাছমৰীয়া পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেখেত পিতৃ সুগুনান্দন আৰু মাতৃ দময়ন্তীৰ তৃতীয় সন্তান। ২০২২ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁৰ মাতৃ দময়ন্তীৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ ছয়জন ভাই-ভনী আছে।^৮শৈশৱতেই তেওঁ দৰিদ্ৰতা আৰু দুখ-কষ্ট দেখি মানুহক খাদ্য আৰু কাপোৰ দি সহায় কৰিছিল আৰু দুঃখিত লোকক আলিঙ্গন কৰি সান্ত্বনা দিছিল।^৯আনক আঁকোৱালি লোৱাৰ ইচ্ছাৰ সন্দৰ্ভত অমৃতানন্দমায়ীয়ে মন্তব্য কৰিছিল, "মই দেখা নাই যে সেয়া পুৰুষ নে নাৰী। মই নিজৰপৰা পৃথক কাকো দেখা নাপাওঁ। মোৰপৰা সৃষ্টিৰ সকলোলৈ প্ৰেমৰ এক অবিৰত ধাৰা বৈ যায়। এইটো মোৰ জন্মগত স্বভাৱ। চিকিৎসকৰ কৰ্তব্য হ'ল ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰা। একেদৰেই মোৰ কৰ্তব্য হৈছে দুখভোগীসকলক সান্ত্বনা দিয়া।" ^১০

বিবাহৰ বহু চেষ্টা তেওঁ অস্বীকাৰ কৰে।^১১ ১৯৮১ চনত তেওঁৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে মাতা অমৃতানন্দময়ী মঠ (MAM) প্ৰতিষ্ঠা হয়, যাৰ অধ্যক্ষ হিচাপে তেওঁ আজিও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। ^১২মঠে বিশ্বজুৰি আধ্যাত্মিক আৰু সমাজসেৱামূলক কাৰ্যকলাপ চলাই আহিছে।^১৩ ১৯৮৭ চনৰপৰা তেওঁ বিশ্বৰ বহু দেশত নিয়মিতভাৱে আধ্যাত্মিক কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে।

দৰ্শন

মাতা অমৃতানন্দময়ী দেৱীয়ে দৰ্শন প্ৰদান কৰাৰ বিশেষ পদ্ধতি হৈছে মানুহক আলিঙ্গন কৰা।^১৪ এই প্ৰথা স্বাভাৱিকভাৱে আৰম্ভ হৈছিল যেতিয়াৰপৰা —মানুহে আহি নিজৰ বিপদৰ কথা কৈ তেওঁৰ ওচৰত কান্দিছিল আৰু তেওঁৰ কোলাত পৰিছিল, মাতা অমৃতানন্দময়ীয়ে তেতিয়া তেওঁলোকৰ চকুলো মচিদি সাবটি ধৰিছিল।^১৫ প্ৰায় ৩০ বছৰতকৈ অধিক সময়ত তেওঁ বিশ্বজুৰি প্ৰায় ৩.৩ কোটিতকৈ অধিক লোকক আলিঙ্গন কৰিছে।^১৪ ২০০২ চনত তেওঁ কয় যে বিশ্ব সম্পূৰ্ণভাৱে সলনি কৰা অসম্ভৱ হ’লেও ব্যক্তিগত মানুহৰ অন্তৰত পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰিলে সমাজ আৰু বিশ্বত ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন সম্ভৱ। দৰ্শন তেওঁৰ জীৱনৰ মুখ্য অংশ হৈ আছে; ১৯৭০ দশকৰ শেষৰপৰা প্ৰায় প্ৰতিদিনে তেওঁ লোকক দৰ্শন দিছে, কেতিয়াবা ২০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় ধৰি। ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত তেওঁ দৰ্শন আৰু আলিঙ্গন অস্থায়ীভাৱে বন্ধ কৰিছিল।

২০০২ চনত তেওঁৰ আলিংগনে পৃথিৱীৰ অসুখত কিমানখিনি সহায় কৰে বুলি সোধা এটা প্ৰশ্নৰ উত্তৰত অমৃতানন্দময়ীয়ে কয় যে,পৃথিৱীখন সম্পূৰ্ণভাৱে সলনি কৰা অসম্ভৱ হ’লেও ব্যক্তিগত মানুহৰ অন্তৰত পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰিলে সমাজ আৰু বিশ্বত ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন সম্ভৱ,কাৰণ সমাজ মানুহৰপৰা জন্ম লয়।^১৬ দৰ্শন তেওঁৰ জীৱনৰ মুখ্য অংশ হৈ আছে; ১৯৭০ দশকৰ শেষৰপৰা প্ৰায় প্ৰতিদিনে তেওঁ লোকক দৰ্শন দিছে, কেতিয়াবা ২০ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় ধৰি।^১৭১৮ ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত তেওঁ দৰ্শন আৰু আলিঙ্গন অস্থায়ীভাৱে বন্ধ কৰিছিল।^{১৯২০২১}

শিক্ষা আৰু ৰাজহুৱা ভাবমূৰ্তি

মাতা অমৃতানন্দময়ী দেৱী (আম্মা)-ৰ শিক্ষাই বেদ, ভগৱদ্‌গীতা আদি শাস্ত্ৰত বৰ্ণিত আধ্যাত্মিক পথৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখে। তেওঁৰ মতে কৰ্ম, জ্ঞান আৰু ভক্তি—এই তিনিও অপৰিহাৰ্য; যদি চৰাইৰ ডেউকা দুখন ভক্তি আৰু কৰ্ম হয়, তেন্তে তিনিওটাৰে সহায়তহে চৰাইটোৱে উচ্চতালৈ উৰি যাব পাৰে।" ^২২ এই তিনিটাই একেলগে থাকিলেহে আধ্যাত্মিক উন্নতি সম্ভৱ। তেওঁ সকলো ধৰ্মৰ বিভিন্ন আধ্যাত্মিক পদ্ধতি আৰু প্ৰাৰ্থনাক মন শুদ্ধ কৰাৰ দিশত বেলেগ বেলেগ পদ্ধতি বুলি মানি লয়।^২৩

আম্মাই ধ্যান, কৰ্মযোগ, নিঃস্বাৰ্থ সেৱা আৰু দয়া, ধৈৰ্য, ক্ষমা, আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আদি গুণ বিকাশৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে। এই সাধনাই মানুহক চূড়ান্ত সত্য বুজিবলৈ প্ৰস্তুত কৰে—মানুহ কেৱল দেহ-মন নহয়, বৰং অনন্ত, আনন্দময় চেতনাই। এই অৱস্থাক তেওঁ জীৱন্মুক্তি বুলি কয়—যি জীৱিত অৱস্থাতেই উপলব্ধি কৰিব পৰা যায়। অমৃতানন্দময়ী দেৱীয়ে নিজকে “মই” বুলি নকৈ সাধাৰণতে নিজকে তৃতীয় পুৰুষত “আম্মা” বুলি উল্লেখ কৰে, যি হিন্দু ধৰ্মত এক সাধাৰণ আধ্যাত্মিক পৰম্পৰা।^২৪

সামাজিক বিষয়

ৰাজহুৱা বক্তৃতা আৰু প্ৰবন্ধত অমৃতানন্দমীয়ে কেইবাটাও সামাজিক বিষয় গ্ৰহণ কৰিছে, য’ত নিঃস্বাৰ্থ সেৱাৰ গুৰুত্ব, আন্তঃধৰ্মীয় সমন্বয়ৰ প্ৰয়োজনীয়তা, পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰুবিজ্ঞান-আধ্যাত্মিকতাৰ সমন্বয়ৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। তেখেতে নিয়মিতভাৱে নাৰী সবলীকৰণ আৰু লিংগ সমতাৰ গুৰুত্বৰ লগতে বিশ্ব-মাতৃত্ব—সকলো প্ৰাণীৰ প্ৰতি মাতৃসুলভ দয়া, ধৈৰ্য আৰু নিঃস্বাৰ্থতাৰ মনোভাব—বিকাশৰ কথা কয়। মানৱ সৰবৰাহ আৰু বলপূৰ্বক বেশ্যাবৃত্তিৰ বিৰুদ্ধেও তেওঁ মাত মাতিছে, ভেটিকানত ভাষণ দিছে আৰু ২০১৪ চনত ভেটিকানত পোপ ফ্ৰান্সিছে আয়োজন কৰা এক অনুষ্ঠানত দাসত্বৰ বিৰুদ্ধে সৰ্বজনীন ঘোষণাত স্বাক্ষৰ কৰিছে।^২৫২৬ আৰু ২০১৮ চনত আবুধাবিৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স মহম্মদ বিন জায়েদ আল নাহিয়ানৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে শিশুসকলক নিৰ্যাতন আৰু চিকাৰৰপৰা ৰক্ষা কৰাৰ লক্ষ্যৰে একেধৰণৰ অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰে।^২৭ ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত অমৃতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰযুক্তি আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ একাডেমিক ইমপেক্ট সন্মিলনত অমৃতানন্দমীয়ে মূল ভাষণ প্ৰদান কৰে।^২৮২৯

ভজন

অমৃতানন্দময়ী দেৱীয়ে ৩৫টা ভাষাত ১,০০০ৰো অধিক ভজন (ভক্তিগীত) ৰেকৰ্ড কৰিছে আৰু বহু ভজন নিজেই ৰচনা কৰি পৰম্পৰাগত ৰাগত সুৰ দিছে।^৩০ তেওঁৰ মতে, একাগ্ৰচিত্তে ভজন গালে গায়ক, শ্ৰোতা আৰু প্ৰকৃতি—সকলোৰে উপকাৰ হয়। আজিৰ ব্যস্ত জগতত গভীৰ ধ্যান কঠিন হোৱা বাবে, ভজনেই মানুহক একাগ্ৰতা লাভত সহায় কৰে বুলি তেওঁ কয়।^৩১

মানৱীয় সেৱা

অমৃতানন্দময়ী দেৱী মাতা অমৃতানন্দময়ী মঠ আৰু এম্ব্ৰেচিং দ্য ৱৰ্ল্ডৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু অধ্যক্ষা।^৩২ এম্ব্ৰেচিং দ্য ৱৰ্ল্ডৰ হৈছে বিশ্বজুৰি বিস্তৃত এক সমাজসেৱামূলক নেটৱৰ্ক, যি মঠৰ ভাৰতভিত্তিক সেৱা কাৰ্যসূচীৰপৰা বিকশিত হৈছে। এই সংস্থাসমূহে দৰিদ্ৰ লোকক খাদ্য, আশ্ৰয়, স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু জীৱিকাৰ সুযোগ প্ৰদানৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।^{৩৩৩৪৩৫৩৬}

আহাৰ

ভাৰতত মাতা অমৃতানন্দময়ী মঠৰ বিভিন্ন কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে বছৰি দৰিদ্ৰ লোকক এক কোটি বিনামূলীয়া আহাৰ প্ৰদান কৰা হয়। একেদৰে, ১৯৮৭ চনত আৰম্ভ হোৱা মাদাৰছ কিচেন নামৰ কাৰ্যসূচী চলোৱা ৪৯টা কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে উত্তৰ আমেৰিকাত বছৰি ১ লাখ ৫০ হাজাৰতকৈ অধিক লোকক এম্ব্ৰেচিং দ্য ৱৰ্ল্ডে খাদ্য প্ৰদান কৰে। সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৫,০০০ গাঁও কেন্দ্ৰত বিশুদ্ধ খোৱাপানী যোগান ধৰাৰ লক্ষ্যৰে মথে পৰিশোধন ব্যৱস্থা নিয়োগ কৰিছে, যিয়ে এক কোটি গাঁৱৰ লোকক পানী বিশুদ্ধকৰণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব।^৩৭

আশ্ৰয়

১৯৯৮ চনৰপৰা মাতা অমৃতানন্দময়ী মথে সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৭৫টা স্থানত গৃহহীন লোকৰ বাবে ৪৭,০০০ৰো অধিক ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছে।[49][50] এই মথে কেৰালাত ৫০০ শিশুৰ বাবে এটা অনাথ আশ্ৰম চলায় আৰু এম্ব্ৰেচিং দ্য ৱৰ্ল্ডে নাইৰোবিত এটা শিশু গৃহ পৰিচালনা কৰে।[51]^৩৮৩৯

স্বাস্থ্যসেৱা

মাতা অমৃতানন্দময়ী মঠে ১৯৯৮ চনত কোচিত ১,১০০খন বিছনাৰ সুপাৰ-স্পেচিয়েলিটি হাস্পতাল অমৃতা ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল ছায়েন্সেছ স্থাপন কৰে। মঠে ভাৰতজুৰি বিনামূলীয়া চিকিৎসা শিবিৰ, ঔষধ বিতৰণ কেন্দ্ৰ চলাই আছে।^৪০ দিল্লী এনচিআৰত ২,০০০ খাটৰ এখন নতুন হাস্পতাল নিৰ্মাণ চলি আছে। ১৯৯৮ ৰপৰা এতিয়ালৈকে চাৰি মিলিয়নৰো অধিক লোকক সম্পূৰ্ণ বিনামূলীয়া চিকিৎসা আৰু অস্ত্ৰোপচাৰ প্ৰদান কৰা হৈছে, য’ত হৃদয়, মগজু আৰু বৃক্ক প্ৰতিষ্ঠাপনো অন্তৰ্ভুক্ত।^৪১ দৰিদ্ৰ লোকসকলৰ বাবে খৰচ বহনক্ষম কৰিবলৈ স্লাইডিং স্কেল ব্যৱস্থাও আছে। ২৪ আগষ্ট ২০২২ তাৰিখে হাৰিয়ানাৰ ফৰিদাবাদত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে অমৃতা হাস্পতাল উদ্বোধন কৰে। ই ভাৰতৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ব্যক্তিগত হাস্পতাল বুলি কোৱা হয়, যাৰ ক্ষেত্ৰফল ৩.৬ মিলিয়ন বৰ্গফুট আৰু প্ৰায় ২,৬০০ খাট আছে।^৪২