শ্বিমূল ইউচুফ

শ্বিমূল ইউচুফ ( Shimul Yousuf; জন্ম: ২৪ মাৰ্চ ১৯৫৭) এগৰাকী বাংলাদেশী অভিনেত্ৰী, পৰিচালক আৰু গায়িকা।^১২ ২০২৩ চনত বাংলাদেশৰ অসামৰিক লোকৰ বাবে দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ বঁটা একুশে পদক বঁটা লাভ কৰে।^৩

প্ৰাথমিক জীৱন

১৯৫৭ চনৰ ২৪ মাৰ্চত ঢাকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা ইউচুফ সাতজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত সৰু। ওডিচিৰ নৃত্যশিল্পী মিনু হক তেওঁৰ ভগ্নী।^৪ বিক্ৰমপুৰৰ পিতৃ মেহতাৰ বিল্লাহ কমলাপুৰৰ গায়ক আছিল। পাঁচ বছৰ বয়সৰপৰাই শ্বিমূলে গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছনত কণ্ঠদান কৰিছিল আৰু "কচি কাঁচেৰ মেলা" নামৰ শিশু অনুষ্ঠানত গীত গাইছিল।^২ উস্তাদ হেলালুদ্দিন, পি চি গোমেজ, আলতাফ মাহমুদ, আৰু আব্দুল লতিফৰপৰা শাস্ত্ৰীয় আৰু পৰম্পৰাগত গীতৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।। শ্বিমূলে সমাজ বিজ্ঞানত অনাৰ্ছ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইনষ্টিটিউট অৱ ফাইন আৰ্টছত ভৰ্তি হোৱাৰ লগতে স্কুলীয়া শিক্ষাৰ বাবে বৰোদা স্কুল অৱ ফাইন আৰ্টছলৈও যায়।^৫

কেৰিয়াৰ

ইউচুফে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৭২ চনত স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বাবে ধন সংগ্ৰহৰ বাবে আব্দুল্লা আল মামুনৰ এখন নাটকত থিয়েটাৰত অভিনয় কৰে।^২ ১৯৭৪ চনত তেওঁৰ সহোদৰসকলে আন এগৰাকী অভিনেত্ৰীৰ প্ৰক্সি হ’বলৈ কোৱাৰ পিছত তেওঁক ঢাকা থিয়েটাৰত অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ১৯৭৫ চনত তেওঁৰ নাটক "মুণ্টাছিৰ ফেণ্টাচি"ৰ পিছত শ্বিমূলে অভিনয়ক গুৰুত্বসহকাৰে ল'বলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ কাছাই (১৯৭৬), চৰ খকৰা (১৯৭৭), শকুন্তলা (১৯৭৮), ফানি মনোছা (১৯৮০), কিটন খোলা (১৯৮১), কেৰামোট মংগল (১৯৮৫), হাট হাদৈ (১৯৮৯), আৰু চাকা (১৯৯০) আদি ছবিৰ কাম কৰিছিল।^২ ১৯৯০ চনৰ সময়ছোৱাত তেওঁ জয়বতী কন্যাৰ মন (১৯৯৫) আৰু বনো পাংশুল (১৯৯৮) ছবিত অভিনয় কৰিছিল।

বিনোদিনী

ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত তেওঁৰ অন্যতম ৰচনা হৈছে ১৯ শতিকাৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী বিনোদিনী দাসীৰ আধাৰত নিৰ্মিত নাটক বিনোদিনী। ই এক ব্যক্তিৰ শ্ব’ য’ত ইউচুফে বিনোদিনীৰ চৰিত্ৰটো চিত্ৰিত কৰাৰ লগতে বাকী চৰিত্ৰবোৰৰ সংলাপো আগবঢ়াইছিল। চিত্ৰনাট্যকাৰ ছায়মন জাকাৰিয়াই ৰচনা কৰা নাটকখন পৰিচালনা কৰিছিল শ্বিমূলৰ স্বামী নাছিৰুদ্দিন ইউচুফে। নাটকখনে প্ৰধানকৈ বিনোদিনী দাসীৰ জীৱনক চিৰস্থায়ী কৰি ৰাখিছিল কাৰণ তেওঁ নাট্যক্ষেত্ৰত নিজৰ কেৰিয়াৰ দীঘলীয়া কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰিছিল। শ্বিমূলে কয় যে "[নাটকখনে] বাস্তৱক দেখুৱাইছে, আজি এগৰাকী অভিনেত্ৰীয়ে সন্মুখীন হোৱা সংঘাত আৰু বৈপৰীত্য, বিনোদিনীৰ সময়ৰপৰা বিশেষ পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। স্পষ্টভাৱে মই এনে বাস্তৱতাৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছোঁ।"

বঁটা-সন্মান

• মুনিয়েৰ চৌধুৰী বঁটা (২০২৪)^৬
• একুশে পদক (২০২৩)^৩
• শ্ৰেষ্ঠ সাজ-পোছাক ডিজাইনৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০০৯)
• শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বাবে বাচছাছ বঁটা (২০০৯)
• শ্ৰেষ্ঠ মহিলা প্লেবেক গায়িকাৰ বাবে বাচছাছ বঁটা (২০০৯)
• অনন্যা শীৰ্ষ দহটা বঁটা (২০০৩)
• জাকাৰিয়া স্মৃতি বঁটা (১৯৯৯)^৬
• দিব্যশ্ৰী পদক
• লোকনাট্য পদক
• আৰোণো দিপু পদক
• ঋষি পদক
• ৰুদ্ৰ পদক
• মোঃ শ্বাহিদুল্লাহ বঁটা
• জাহাংগীৰ বঁটা
• প্ৰথম আলো জৰীপ বঁটা
• নাৰী দিৱসৰ বিশেষ বঁটা