শ্বলাকা পৰীক্ষা

প্ৰাচীন মিথিলাৰ স্নাতক ডিগ্ৰীৰ পৰীক্ষাৰ ব্যৱস্থা আছিল শ্বলাকা পৰীক্ষা।^১

ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান

শ্বলাকাপৰীক্ষা হৈছে শ্বলাক আৰু পৰীক্ষা দুটা পদৰে নিৰ্মিত সংস্কৃতৰ যৌগিক শব্দ।^২ শ্বলাক মানে বেজী বা পিন আৰু পৰীক্ষা মানে পৰীক্ষা।

বিৱৰণ

কোৱা হয় যে প্ৰাচীন মিথিলাত শ্বলাকা পৰীক্ষা নামেৰে স্নাতক পৰীক্ষাৰ ব্যৱস্থা অতি কঠোৰ আছিল। এই পৰীক্ষাত পাণ্ডুলিপিসমূহত এটা বেজীৰে বিন্ধি ৰাখিছিল, আৰু ছাত্ৰজনে বেজীটো য’ত ৰখা হৈছিল সেই পৃষ্ঠাটো উলিয়াই বুজাব লাগিছিল। ইয়াক এইকাৰণেই কৰা হৈছিল যাতে ছাত্ৰসকলে গ্ৰন্থসমূহ সম্পূৰ্ণভাবে ভালদৰে পৰিচিত হৈ আৰু পুংখানুপুংখভাৱে প্ৰস্তুত হোৱাটো আশা কৰা হৈছিল।^১ খ্ৰীষ্টীয় ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত মিথিলাত পৰীক্ষা ব্যৱস্থাটো পুনৰ বিকশিত হৈ উঠিছিল। অসুবিধাৰ আছিল মাত্ৰ, ই নালন্দা আৰু বিক্ৰমশিলাৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাৰ সৈতে একে স্তৰতে আছিল, যিবোৰ তেওঁলোকৰ দ্বাৰ পণ্ডিতসকলে কৰিছিল।^৩

আধুনিক যুগ

আধুনিক যুগত ভাৰতৰ কিছুমান পৰম্পৰাগত শিক্ষানুষ্ঠানে শ্বলাকা পৰীক্ষাৰ পৰীক্ষা ব্যৱস্থা পুনৰুজ্জীৱিত কৰিছে। শেহতীয়া বছৰবোৰত কেন্দ্ৰীয় সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয়ে সাতটা বিষয়ত শ্বলাকা পৰীক্ষা আৰম্ভ কৰিছে। এই বিষয়সমূহ হ'ল সাহিত্য, ব্যাকৰণ, ন্যায় শাস্ত্ৰ, জ্যোতিষ তত্ত্ব, বেদান্ত, পুৰাণৰ ইতিহাস আৰু মীমাংসা শাস্ত্ৰ।^৪

২০২৩ চনত মথুৰা জিলাৰ মহাৱনত থকা ৰমনৰেতি আশ্ৰমে নিজৰ চৌহদত ৯টা বিষয়ত সৰ্বভাৰতীয় সংস্কৃত ভাৰতীয় শ্বলাকা পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰে। এই পৰীক্ষাত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা ২৮৬ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে পঞ্জীয়ন কৰিছিল যদিও মাত্ৰ ১২৫ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়েহে পৰীক্ষাত অংশ লৈছিল।.^৩ ২০২৪ চনত সংস্কৃত ভাৰতী উত্তৰ প্ৰদেশ ট্ৰাষ্ট আৰু গুৰু কাৰ্শী বিদ্যা ভৱন কাশীৰ যৌথ উদ্যোগত ২৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰামৰেতি মহাৱনৰ শ্ৰী কাৰ্ষ্ণী আশ্ৰমত শ্বলাকা পৰীক্ষাৰ আয়োজন কৰা হয়। বৰ্তমানৰ সৰ্বভাৰতীয় সংস্কৃত শ্বলাকা পৰীক্ষাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আহ্বায়ক শ্ৰী লাল বাহাদুৰ শাস্ত্ৰী ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক ড° শিৱশংকৰ মিশ্ৰ।^৫