লুবাৰ্টৰ দুৰ্গ

লুটস্ক দুৰ্গটো স্থানীয়ভাৱে লিউবাৰ্টৰ দুৰ্গ বা উচ্চ দুৰ্গ বুলিও জনাজাত। এই দুৰ্গটো ১৪ শতিকাৰ মাজভাগত সংযুক্ত গালিচিয়া-ভলহিনিয়াৰ শেষ শাসক গেডিমিনাছৰ পুত্ৰ লিউবাৰ্টাছ (লুবাৰ্ট)ৰ বাবে দুৰ্গযুক্ত বাসগৃহ হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইউক্ৰেইনৰ লুটস্ক চহৰৰ ই এক বিশিষ্ট ল্যাণ্ডমাৰ্ক আৰু ইয়াক ২০০ ৰিভনিয়া নোটত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। (চতুৰ্দশ শতিকাত চাৰ্ট’ৰিস্কি পৰিয়ালে নিৰ্মাণ কৰা ‘লোয়াৰ কেছল’ নামৰ চহৰখনৰ আন এটা দুৰ্গ এতিয়া ধ্বংসস্তূপ হৈ পৰিছে।)

ইতিহাস

কিয়েভান ৰাছৰ লুচেস্ক চহৰত ১০৭৫ চনৰ পৰাই কাঠৰ দেৱাল আছিল, তেতিয়া বলেছলাউছ দ্য বল্ডে ছমাহ ধৰি ইয়াক ঘেৰি ধৰিছিল। ১১৪৯ চনত ছয় সপ্তাহ ধৰি ঘেৰাও কৰিও ইউৰি ডলগোৰুকিয়ে লুটস্ক দখল কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ১২৫৫ চনত খান জোচিৰ নাতি কুৰেমছাই লুটস্কৰ দেৱাল আক্ৰমণ কৰে।^১

ষ্টাইৰ নদীৰ ওপৰত নিৰ্মিত বৰ্তমানৰ দুৰ্গটো বেছিভাগেই ১৩৪০ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও ইয়াত পুৰণি দেৱালৰ কিছু অংশও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই কেচিমিৰ দ্য গ্ৰেট (১৩৪৯), জোগাইলা (১৪৩১), চিগিছমুণ্ড কেষ্টুটাইটিছ (১৪৩৬)কে ধৰি কেইবাজনো শক্তিশালী শাসকৰ আক্ৰমণ সহ্য কৰিছিল। লিথুৱেনিয়াৰ সৰ্বোচ্চ ড্যুক দ্বিতীয় ৱলাডিছলাভ জাগিল আৰু গ্ৰেণ্ড ড্যুক ভিটাউটাছৰ সৈতে তাত সমবেত হোৱা লিথুৱেনিয়াৰ সম্ভ্ৰান্ত লোকসকলৰ উপৰিও ৰাজনৈতিক সভাত পবিত্ৰ ৰোমান সম্ৰাট ছিগিছমুণ্ডে মস্কোৰ গ্ৰেণ্ড প্ৰিন্স দ্বিতীয় ভাচিলি আৰু ৱালাচিয়াৰ ভইভ'ড ডেন দ্বিতীয় আদিয়েও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।^২

ভিটাউটাছৰ দীৰ্ঘদিনীয়া ৰাজত্বকালত আৰ্টিলাৰী আৰু গোলাবৰ্ষণৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ লুটস্ক দুৰ্গ আৰু অধিক শক্তিশালী কৰা হৈছিল। এতিয়া ইটাৰে সজোৱা মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো পশ্চিম দিশলৈ মুখ কৰি বাহিৰৰ খাদটোৰ ওপৰেৰে এখন দলঙেৰে সংযোগ কৰা হৈছিল। ১৬ আৰু ১৭ শতিকাৰ সময়ছোৱাত তিনিটা মূল টাৱাৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাৰ নাম "লুবাৰ্ট", "শ্বিট্ৰিগাইলা" (দুয়োটা লিথুৱেনিয়াৰ ৰাজকুমাৰৰ নামেৰে), আৰু "বিচপৰ" নামেৰে ৰখা হৈছিল।

দুৰ্গৰ দেৱালত এসময়ত চেণ্ট জন কেথেড্ৰেল, গ্ৰেণ্ড ড্যুকৰ প্ৰাসাদ আৰু এপিস্কোপল প্ৰাসাদ আছিল। এই অট্টালিকাবোৰৰ ভিতৰত এতিয়াও বিচপসকলৰ নব্য ধ্ৰুপদী প্ৰাসাদটোৱেই বাকী আছে।

১৯৪০ চনৰ সময়ছোৱাত লুবাৰ্টৰ দুৰ্গ ৪০০০ৰো অধিক ইহুদীৰ নাজী ফাঁচীৰ স্থানত পৰিণত হয়। ১৯৪১ চনৰ ১৮ জুনত তোলা এখন ফটোত লুটস্কৰ লুবাৰ্ট’ছ দুৰ্গৰ সন্মুখত জাৰ্মানীৰ পহৰাদাৰ অধীনত বহি থকা ইহুদী লোকৰ এটা বৃহৎ দল দেখা গৈছে আৰু জাৰ্মান সৈন্যই পহৰা দিছে। মাত্ৰ কেইসপ্তাহমানৰ আগতে এই একেটা ঠাইতে কেইবাটাও হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল। ১৯৪১ চনৰ ২ জুলাইত দুৰ্গৰ দেৱালৰ ভিতৰত ১১৬০ জন ইহুদীক হত্যা কৰা হৈছিল।^৩ এই শোকাৱহ ঘটনাৰ স্মৃতিত দুৰ্গটোত কোনো স্মৃতিসৌধ বা চিহ্ন নাই। ৪ জুলাইত তাত আৰু ৩,০০০ ইহুদীক গুলীয়াই হত্যা কৰা হৈছিল।^৪