মালয় লোককথা

মালয় লোককথাই সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ খিলঞ্জীয়া জনসংখ্যাৰ মাজত বহু প্ৰজন্মৰ মাজেৰে মৌখিক, লিখিত আৰু প্ৰতীকী ৰূপত প্ৰচাৰিত হৈ অহা একাধিক জ্ঞান, পৰম্পৰা আৰু নিষেধাজ্ঞাক বুজায়। ইয়াৰ ভিতৰত অন্যান্যৰ লগতে অঞ্চলটোৰ ভিতৰৰ মালয় ভাষা জনগোষ্ঠী আৰু আনুষংগিক জনগোষ্ঠীসমূহৰ থলুৱা জ্ঞানৰ সৈতে জড়িত বিষয়-বস্তু আৰু বিষয়-বস্তুও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

এই জ্ঞান ব্যৱস্থাৰ ভিতৰৰ কাহিনীবোৰত প্ৰায়ে অলৌকিক সত্তা আৰু যাদুকৰী জীৱ সন্নিৱিষ্ট কৰা হয় যিবোৰে মালয় পৌৰাণিক কাহিনীৰ অংশ হিচাপে গঠন কৰে। আন কিছুমান সৃষ্টিৰ মিথ আৰু স্থান নামকৰণৰ কিংবদন্তিৰ সৈতে জড়িত যিবোৰ প্ৰায়ে ঐতিহাসিক ব্যক্তি আৰু পৰিঘটনাৰ সৈতে আন্তঃসংলগ্ন। নিৰাময় আৰু পৰম্পৰাগত চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰাচীন ৰীতি-নীতিৰ লগতে স্বাস্থ্য আৰু ৰোগ সম্পৰ্কীয় জটিল দৰ্শনসমূহো পোৱা যায়।

মৌখিক পৰম্পৰা

এই জ্ঞানৰ মৌখিক ৰূপসমূহ মূলতঃ নাৰ্চাৰী ছন্দ, লোক-সংগীত, নাট্য প্ৰদৰ্শনী আৰু সাধাৰণতে পিতৃ-মাতৃৰপৰা শিশুলৈ কোৱা কাহিনীৰ জৰিয়তে সংক্ৰমিত হয়। মন্দিৰ, বজাৰ আৰু ৰাজপ্ৰাসাদৰ আদালতত ঘূৰি ফুৰা যাযাবৰী গল্পকাৰসকলেও সমগ্ৰ জনসাধাৰণৰ মাজত মৌখিক পৰম্পৰাৰ বীজ সিঁচাৰ ক্ষেত্ৰত ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰে, প্ৰায়ে সংগীতৰ লগতে ৰচিত কবিতা আৰু গদ্যৰ ৰূপৰ জৰিয়তেও। মৌখিক পৰম্পৰাবোৰ প্ৰায়ে নৈতিক মূল্যবোধৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকে আৰু কিছুমানত কথা কোৱা জীৱ-জন্তুৰ কাহিনীও অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে।

লোকসংগীত (lagu rakyat)

সকলো ধৰণৰ মৌখিক সংক্ৰমণৰ ভিতৰত সংগীতৰ ৰূপৰ সংক্ৰমণ মালয় সমাজত আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলিত যেন লাগে। বিয়া, মাতৃত্ব আৰু প্ৰসৱৰ উদ্‌যাপন, পাৰ হোৱাৰ আচাৰ-অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক বা ধৰ্মীয় উদ্‌যাপনৰ দৰে উৎসৱ-পাৰ্বণৰ সময়ত পুৰণি কালৰ গীত আৰু সুৰ নিয়মিতভাৱে গোৱা আৰু পুনৰ গোৱা হয়। ৰাজকীয় বিয়াত, আৰোহণ (বা ৰাজ অভিষেক) আৰু ৰাজকীয় জন্মদিন উদ্‌যাপনত মাজে মাজে হোৱা আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানতো ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয়; অধিক পৰিশোধিত আদালতৰ সংগীতৰ ৰূপত।

প্ৰতিটো অঞ্চল বা ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিখনেই মৌখিক সংক্ৰমণৰ বিভিন্ন সংস্কৰণ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে কিন্তু আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় হৈছে লোক-গায়ন বা লাগু ৰাকায়তৰ ৰূপত। মধ্যপ্ৰাচ্য প্ৰভাবিত গজল দক্ষিণ মালয়েছিয়াৰ জোহৰ ৰাজ্য বিশেষকৈ মুৱাৰ জিলাত শুনা যায়। কবি আৰু গায়কসকলে প্ৰায়ে মহিলা আৰু কেতিয়াবা পুৰুষৰদ্বাৰা গঠিত জনপ্ৰিয় প্ৰেমৰ কবিতা আৰু সাঁথৰক ৰচনা আৰু ছয় তৰংগযুক্ত আৰবীয় লুট, ভাৰতীয় তবলা, পশ্চিমীয়া ভায়লিন, একৰ্ডিয়ন আৰু মাৰাকাছৰ বাবে নিৰ্মিত সংগীতৰ সংগীত পন্তুন আকাৰত কণ্ঠদান কৰে।^১

মেলাকা ৰাজ্যৰ বিয়া আৰু সাংস্কৃতিক উৎসৱত মালয় আৰু মালয় ভাষী পেৰানাকন সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও নাৰ্চাৰী ৰাইম আৰু লুলাবিৰ ৰূপ গায়। গীতসমূহৰ বিষয়-বস্তু বেছিভাগেই প্ৰেম, জীৱন আৰু বিবাহৰ পৰামৰ্শৰ সৈতে জড়িত আৰু মালয় ভাষাত ইয়াক মৰমেৰে ডণ্ডাং ছায়াং অৰ্থাৎ "প্ৰেমৰ গীত" বুলি জনা যায়।

এই লোক-গীতৰ প্ৰতিটোৰ ভিতৰতে বাৰ্তা আৰু কাহিনী কোৱা হয়, একপ্ৰকাৰৰ অনানুষ্ঠানিকভাৱে বুঢ়াৰপৰা ডেকালৈ কবিতাৰ ৰূপত জ্ঞান প্ৰদান কৰা হয় য’ত এইবোৰৰ যিকোনো এটাও অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে:

• পন্তুন – চাৰিটা স্তৱকৰ কবিতা, প্ৰতিটো ছন্দৰ দুটা ইটোৱে সিটোৰ লগত ছন্দ।
• ছায়াৰ – চাৰিটা স্তৱকও থকা এটা কবিতা, সকলো মূৰ একেলগে ছন্দ মিলাই।
• চেলোকা – এটি কবিতা, পন্তুনৰ সৈতে মিল আছে।
• মাদাহ – একপ্ৰকাৰৰ ছন্দযুক্ত বক্তৃতা, কবিতাৰ জৰিয়তে বক্তৃতা।
• গুৰিন্দম – কবিতা, সংগীতত স্থাপন কৰা।

লোকগীত

মালয় মৌখিক পৰম্পৰাত লোকগীতৰ এক বৃহৎ সংকলন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই গীতবোৰৰ বহুতো কবিতা বা সৰল ছন্দত বোৱা গল্পৰ ৰূপত। এই লোকগীতসমূহ গোৱা হৈয়েই আছে আৰু ইয়াৰে যথেষ্টসংখ্যক আধুনিক যুগৰ গায়কসকলৰ এলবামত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, প্ৰায়ে সুৰৰ ক্ষেত্ৰত ইম্প্ৰভাইজেচন আৰু সংগীতজ্ঞৰ লগতে গায়কসকলৰো বৃহত্তৰ সংগীতৰ লগত খাপ খুৱাই অধিক জটিল সংগীতৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।

অধিক পৰিচিত মালয় লোকগীতৰ ভিতৰত আছে:

• এয়াৰ পাছাং পাগী
• অনক আয়াম
• অনাক ইটেক টক উই
• বাংগাউ অ' বঙাউ
• বুংগা হুটান
• বুৰুং কাকক তুৱা
• চান মালি চান
• দমক
• দয়ং সম্পান
• ডি টানজং কাটং
• গেইলাং ছিপাকু গেইলাং
• ইকান কেকেক
• ইস্তানা বুনিয়ান
• আইটেক গেমো-গেম্বো
• জং ইনাই
• কেনেক-কেনেক উডাং
• কেটিপাং পায়ং
• কোপি চুছু
• লানচাং কুনেং
• লেংগাং কাংকুং
• লম্পট সি কটক লম্পট
• লণ্ডেহ মাক লণ্ডেহ
• নক দাৰা ৰিন্দু
• নেনেক ছি বংকক টিগা
• ৰাছা ছায়াং
• সুৰিৰাম
• শ্ৰী মেৰ্চিং
• টানজং পুটেৰী
• টেম্পুক আমি আমাই
• ট্ৰেক টেক টেক
• টুডং পেৰিয়ক
• টুম্বক কলং
• উলেক মায়ং
• ৱাউ বুলান

এই লোকগীতৰ কেইবাটাও মূলতঃ দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ভিতৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ আৰু সেই অঞ্চলৰ ভিতৰৰ জনসংখ্যায় গায়। কিন্তু এই অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত আন্তঃমিশ্ৰণ আৰু পাৰস্পৰিক সহযোগী প্ৰব্ৰজনৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে লোকগীতসমূহ মূল ভৌগোলিক উৎপত্তিৰপৰা বহু দূৰৈৰ ঠাইতো শুনা যাব পাৰে।

বাৰ্ডিক কাহিনী (cerita penglipur lara)

ৰাজকুমাৰ-ৰাজকুমাৰী, ৰজা-ৰাণী, আৰু নায়ক আৰু তেওঁলোকৰ দুৰ্দশাগ্ৰস্ত কন্যাসকলৰ (আৰু প্ৰায়ে, বিপদত পৰা কন্যা আৰু তেওঁলোকৰ নায়কসকলৰ) প্ৰেম আৰু ৰোমাঞ্চৰ কাহিনীয়ে দীৰ্ঘদিন ধৰি জনগোষ্ঠীয় মালয়সকলৰ কল্পনাশক্তিক ভৰি ৰাখিছে। দক্ষিণ-পূব এছিয়াত অসংখ্য ৰাজদৰবাৰৰ অস্তিত্ব আৰু এতিয়াও থকাটোৱে কাহিনীবোৰৰ ভিত্তি যোগান ধৰিছিল। যদিও এই কাহিনীবোৰৰ বহুতেই সংযোজন (বা হ্ৰাস)ৰে ভৰ-পূৰ আৰু ইয়াত কিছুমান অতিৰঞ্জনৰ লগতে এজন গল্পকাৰৰপৰা আন এজন গল্পকাৰলৈ যি আশা কৰা ধৰণৰ তাৰতম্য আছিল, তথাপি প্ৰতিটো কাহিনীৰ আঁৰৰ মূল্য আৰু জ্ঞানক আওকাণ কৰিব নোৱাৰি।

এই কাহিনীবোৰ প্ৰায়ে পেংগলিপুৰ লাৰা নামৰ পেছাদাৰী গল্পকাৰে কয়, যাৰ মোটামুটি অনুবাদ হৈছে দুখৰপৰা উপশমকাৰী। আজি যি কেইটামান পেংলিপুৰ লাৰা আছে, প্ৰায়ে খেতিয়ক বা অন্ততঃ গ্ৰাম্য গাঁৱৰ মানুহ। আগতে ভ্ৰমণকাৰী পেংলিপুৰ লাৰাই কাহিনীবোৰ এটা কামপুং (গাঁও)ৰপৰা আন এখনলৈ লৈ গৈছিল, মাজে মাজে বজাৰ, গাঁৱৰ চৌহদৰ লগতে ৰজাৰ দৰবাৰত ৰৈছিল। গল্পবোৰৰ সাৰমৰ্ম একেই থাকে যদিও কেতিয়াবা, ব্যক্তিগত গল্পকাৰৰ পছন্দ অনুসৰি সালসলনি কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰামায়ণৰ পেংলিপুৰ লাৰা সংস্কৰণে বহুতো নাম আৰু পৰিৱেশ সলনি কৰি লক্ষ্মণক পৱাং বা মালয় শ্বেমান হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে, যিটো সাহিত্যিক হিকায়ত ছেৰী ৰাম বা নাট্য হিকায়ত মহাৰাজ ৱানাৰ বিপৰীতে যিটো মূল ভাৰতীয় মহাকাব্যৰ ওচৰত আছিল।

এই শ্ৰেণীত পৰিব পৰা সুপৰিচিত কাহিনীসমূহৰ ভিতৰত তলত দিয়া কাহিনীসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে:

• আনক বুলোহ বেটং
• বাটু বেলাহ বাটু বেৰটাংকপ
• বায়াগং
• লেবাই মালাং
• মেট জেনিন
• নগা তাছিক চিনি
• নেনেক কেবায়ান
• নুজুম পাক বেলালাং
• পাক কাডোক
• পাক পাণ্ডিৰ
• পুতেৰি সান্তুবং পুতেৰি চেজিনজাং
• পুতেৰি ৱালিনং শাৰী
• ৰাজা বেৰছিং
• সাং কেলেম্বাই
• ছি বংকক
• ছি লুনকাই
• ছি টাংগাং
• ছিংগাপূৰা দিলংগৰ টোডাক

এই কাহিনীবোৰৰ বহুকেইটাক সংক্ষিপ্ত কৰি কাব্যগীত ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। প্ৰতিটো কাহিনীৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট সুৰ ইমানেই নিৰ্ধাৰণ কৰা হয় যে যদি কোনো সুৰ শব্দৰ অনুপস্থিতিত বজোৱা বা গোৱা হয়, তেন্তে এজন মালয়ে গল্পটোৰ শিৰোনাম বা অন্ততঃ কাহিনীটোৰ চৰিত্ৰবোৰৰ নাম নিমিষতে মনত পেলাব পাৰিব।

ভূতৰ কাহিনী (cerita hantu)

আন দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ লোকসকলৰ দৰেই মালয়সকলেও সদায় ভূত আৰু আত্মাৰ কাহিনীৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰি আহিছে। এইখিনিতে জোৰ দি ক’ব লাগিব যে মালয় লোককথাৰ জীৱবাদী মূলৰ বাবে এই ভূতবোৰক মানুহৰ সৈতে অস্তিত্বৰ বিমান ভাগ কৰা বুলি দেখা যায় আৰু সদায় দুষ্ট বুলি গণ্য কৰা নহয়। কিন্তু যেতিয়া অস্তিত্বৰ সীমা পৃথক কৰা সূক্ষ্ম ৰেখাডাল অতিক্ৰম কৰা হয়, বা জীৱিত স্থানৰ উলংঘা হয়, তেতিয়া সংঘাতৰ সৃষ্টি হয় যাৰ ফলত সম্পত্তিৰ দৰে বিঘিনিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে।

ভূতৰ মালয় শব্দটো হ'ল হাণ্টু। কিন্তু এই শব্দটোৱে সকলো ধৰণৰ দানৱ, গবলিন আৰু অমৃত জীৱকো সামৰি লৈছে আৰু কেৱল প্ৰকাশ বা ভূতৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰকৃত ভৌতিক শৰীৰ থকা বুলি ভবা হয়। ইয়াৰে আটাইতকৈ বিখ্যাত হৈছে পণ্টিয়ানাক বা মাটিয়ানাক, মৃত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাইকী শিশুৰ ভূত যিয়ে পুৰুষক ধুনীয়া নাৰীৰ ৰূপত প্ৰলোভিত কৰে।

তলত অন্যান্য জনপ্ৰিয় অলৌকিক সত্তা আৰু ভূতৰ লগতে তেওঁলোকৰ বৰ্ণনাৰ তালিকা দিয়া হৈছে।

• বাজাং: চিভেট মেকুৰী (মুছাং) ৰূপত মৃত শিশুৰ আত্মা।
• বোটা: একপ্ৰকাৰৰ দুষ্ট আত্মা, সাধাৰণতে এটা দৈত্য।
• হাণ্টু বেলিয়ান: মানুহৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি দৌৰি যোৱা এটা দুষ্ট বাঘ আত্মা।
• হাণ্টু গলাহ: বাঁহৰ খুঁটাৰ দৰে দীঘল আৰু চিকন ভৰি আৰু বাহু থকা ভূত।
• Hantu kopek: ডাঙৰ বুকুৰ নাৰী ভূত যিয়ে পত্নীক প্ৰতাৰণা কৰা পুৰুষক প্ৰলোভিত কৰে।
• হাণ্টু কুম-কুম: যৌৱন পুনৰ লাভ কৰিবলৈ কুমাৰী ছোৱালীৰ তেজ চুহি লোৱা এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ভূত।
• হাণ্টু লিলিন: ৰাতি মশাল বা জ্বলোৱা মমবাতি কঢ়িয়াই নিয়া বিচৰণকাৰী আত্মা।
• হাণ্টু পেম্বুৰু: বৰ্ণালী চিকাৰী যাৰ মূৰটো সদায় ওপৰলৈ চাই থাকে আৰু ডিঙিৰপৰা এটা ডাল গজি থাকে।
• Hantu punjut: গভীৰ নিশা হাবিত বিচৰণ কৰা শিশুক লৈ যোৱা ভূত।
• হাণ্টু টিংগি: "দীঘল ভূত"; এক দৈত্য, যিয়ে উলংগ শৰীৰ দেখি পলাই যায়।
• জেম্বলাং: সাধাৰণতে ৰোগ কঢ়িয়াই অনা দানৱ বা দুষ্ট আত্মা।
• Lang suir: এজন পণ্টিয়ানাকৰ মাতৃ; দীঘল ঠেং থকা উইচ্ছুৰ ৰূপ লয় আৰু ঈৰ্ষাৰ বাবে গৰ্ভৱতী মহিলাক আক্ৰমণ কৰে।
• মাম্বাং: বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ জীৱবাদী আত্মা।
• Orang minyak: তেলেৰে ঢাকি থোৱা এজন অভিশপ্ত মানুহ, যিয়ে ৰাতি নাৰীক ধৰ্ষণ কৰে।
• Pelesit: পোলং অহাৰ আগতে হোৱা এবিধ ফৰিং।
• পেনাংগাল: তলত ওলমি থকা অশৰীৰী পেটৰ মোনা সহ উৰি থকা মূৰ; কেঁচুৱাৰ তেজ চুহে।
• পেনুংগু: গুহা, অৰণ্য, পৰ্বত আদি বিশেষ স্থলৰ টিউটেলাৰী আত্মা।
• Pocong: বগা সমাধিৰ কফনত মেৰিয়াই থোৱা ভূত।
• পোলং: বুঢ়া আঙুলিৰ আকাৰৰ মহিলাৰ দৰে আত্মা।
• Puaka: সাধাৰণতে পৰিত্যক্ত অট্টালিকাত বাস কৰা বুলি ধাৰণা থকা ঠাইৰ প্ৰকৃতি আত্মা।
• ৰক্ষক: মানৱৰূপী মানুহ খোৱা দানৱ; প্ৰায়ে ইচ্ছামতে নিজৰ ৰূপ সলনি কৰিব পাৰে।
• Toyol: মৃত শিশুৰ আত্মা; উলংগ কেঁচুৱা বা শিশু ৰূপে দেখা পোৱা যায়।

পশুৰ উপকথা (cerita binatang)

কিছুমান প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ ব্যাখ্যাৰ বাবে প্ৰায়ে প্ৰাণীৰ উপকথা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আন সময়ত সেইবোৰ সাধাৰণ নৈতিক কাহিনী। প্ৰায় সকলো ক্ষেত্ৰতে এই কাহিনীবোৰৰ জীৱ-জন্তুবোৰে মানুহৰ দৰে কথা কোৱা, যুক্তি আৰু চিন্তা কৰাৰ ক্ষমতা লাভ কৰে, যিটো ইছপৰ উপকথাৰ দৰেই।

কেইবাটাও গল্পত কানচিল বা নিগনি-হৰিণে মূল চৰিত্ৰ হিচাপে কাম কৰে। মালয়সকলে এই নম্ৰ প্ৰাণীটোক সৰ্বোচ্চ সন্মানত গণ্য কৰে কাৰণ ইয়াৰ চেহেৰাটো যথেষ্ট সৰু আৰু সৌজন্যৰ সত্ত্বেও বাধা অতিক্ৰম কৰি বিৰোধীক পৰাস্ত কৰিব পাৰে। মেলাকাৰ ৰাজ্যিক হেৰাল্ডত নিগনি-হৰিণটোৱে দেখা দিয়ে আৰু আনকি মালাকাৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ কিংবদন্তিতো ভূমিকা পালন কৰে।

তলত কিছুমান সাধাৰণ উপকথাৰ লগতে ইয়াৰ অনুমাণিক শিৰোনাম অনুবাদৰ তালিকা দিয়া হৈছে। (মন কৰিব যে sang শব্দটো, যিটো পুৰণি মালয়ৰ সন্মানীয় অৰ্থ "শ্ৰদ্ধাশীল", সন্মানৰ ইংগিত দিবলৈ কাঞ্চিল নামৰ আগত সকলো ক্ষেত্ৰতে দেখা যায়)

• কিছাহ চাং কাঞ্চিল ডেংগন বুয়ায়া – নিগনি-হৰিণ আৰু ঘঁৰিয়ালৰ কাহিনী।
• Kisah Sang Kancil dengan Monyet – নিগনি-হৰিণ আৰু বান্দৰৰ কাহিনী।
• কিসাহ চাং কাঞ্চিল ডেংগন হৰিমৌ – নিগনি-হৰিণ আৰু বাঘৰ কাহিনী।
• কিসাহ চাং কাঞ্চিল ডেংগন গজাঃ – নিগনি-হৰিণ আৰু হাতীৰ কাহিনী।
• কিছাহ চাং কাঞ্চিল ডেংগান চাং চেম্পোহ – নিগনি-হৰিণ আৰু বাইছনৰ কাহিনী।
• কিছাহ আঞ্জিং ডেংগান বায়ং-বায়াং – কুকুৰ আৰু ছাঁ।
• কিসাহ বুৰুং গগাক দন মেৰাক – কাউৰী আৰু ম'ৰা চৰাই।
• কিসাহ বুৰুং গগাক ইয়াং হাউছ – পিয়াহ লগা কাউৰী।
• কিছাহ লাবাহ-লাবাহ ইমাছ – সোণালী মকৰা।
• কিষা লাবাহ-লাবহ ডেংগন বুৰুং মেৰপতি – মকৰা আৰু কপৌ।
• কিছাহ কেৰেংগা ডেংগান পেম্বুৰু – অগ্নি-পৰুৱা আৰু চিকাৰী।
• কিছাহ বুৰুং মুৰাই
• কিষাহ বুৰুং ককক তুয়া

লিখিত ৰূপ

মূল প্ৰবন্ধ: মালয়েছিয়ান সাহিত্য

লিখিত পৰম্পৰা হিচাপে প্ৰকাশ পোৱা মালয় লোককথাক প্ৰায়ে হিকায়ত, কিছাহ বা ডংগেং বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰে আটাইতকৈ পুৰণিবোৰ সেই সময়ৰ প্ৰচলিত লিপি যেনে সংস্কৃত, পল্লৱ বা কৱী ব্যৱহাৰ কৰি পুৰণি মালয় ভাষাত লিখা হৈছিল। প্ৰায় চতুৰ্দশ শতিকাৰপৰা ইছলামৰ আগমনৰপৰা ঔপনিৱেশিক যুগলৈকে প্ৰচলিত জাৱী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি ধ্ৰুপদী মালয় ভাষাত লিখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত মালয় ৰাজদৰবাৰসমূহ শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে য'ত লিখকসকলে ৰজা-ৰাণীৰ বংশাৱলীৰ লগতে ঐতিহাসিক পৰিঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰে।^২

মহাকাব্য (hikayat)

হাইকায়েত বা মহাকাব্য হৈছে বীৰত্বৰ কাহিনী আৰু কিংবদন্তিৰ সংকলন যিবোৰত প্ৰায়ে পৌৰাণিক আৰু ঐতিহাসিক ব্যক্তিসকলক সাধাৰণতে নায়ক আৰু বিৰোধীৰ ভূমিকাত জড়িত পৰিৱেশত জড়িত কৰা হয়। হিকায়ত হাং টুয়াহ আৰু হাং জেবাটৰ কাহিনী আটাইতকৈ পৰিচিত হাইকায়েটৰ ভিতৰত অন্যতম যিবোৰ প্ৰায়ে বিভিন্ন ৰূপত যেনে শিশুৰ কিতাপ, চিনেমা, নাট্য নাটক আৰু সংগীত প্ৰযোজনাত কোৱা আৰু পুনৰ কোৱা হয়। কাক নায়ক হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হ’ব আৰু কাক বিৰোধী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হ’ব সেই বাছনি সাধাৰণতে গল্পকাৰৰ প্ৰান্তিককৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল যদিও বেছিভাগ সময়তে বাৰ্ডসকলে তেওঁলোকৰ কাহিনী কোৱাত নিৰপেক্ষতা আৰু অনিচ্ছাৰ স্থিতি বজাই ৰখাৰ প্ৰৱণতা থাকে। উদাহৰণস্বৰূপে হাং টুয়াহ আৰু হাং জেবাটৰ কাহিনীত বৈধ হাং টুয়াহক নায়ক হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হ’ব পাৰে, আনহাতে কেতিয়াবা, অবৈধ হাং জেবাটে সেই ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।

আন উল্লেখযোগ্য হাইকায়েটৰ ভিতৰত আছে:

• হিকায়ত আব্দুল্লা
• হিকায়ত আমিৰ হামজাহ বা হিকায়ত হামজাহ
• হিকায়ত আন্দকেন পেনুৰাট
• হিকায়ত অংগুন চে' টুংগুন
• হিকায়ত বায়ান বুদিমান
• হিকায়ত চেকেল ৱানেং পাতি
• হিকায়ত ইন্দ্ৰজয়
• হিকায়ত ইন্দ্ৰপুতেৰা
• হিকায়ত ইস্কান্দৰ
• হিকায়ত ইস্কান্দৰ জুলকৰ্ণাইন
• হিকায়ত ইছমা যতীম
• হিকায়ত মালিম দেমান
• হিকায়ত মেৰং মহাৱাংছা
• হিকায়ত মহম্মদ হানাফিয়া
• হিকায়ত পঞ্চা তাণ্ডেৰণ
• হিকায়ত পাণ্ডোৱা লিমা
• হিকায়ত পাটানি
• হিকায়ত ৰাজা-ৰাজা পাছাই
• হিকায়ত ছেৰী ৰাম বা হিকায়ত মেগাট ছেৰী ৰাম

সাধুকথা

‘কিছাহ ডংগেং’ বুলি উল্লেখ কৰা সাধুকথাসমূহ হৈছে শুই উঠাৰ আগৰ কাহিনী, উপকথা আৰু মিথৰ এক ঢিলা সংকলন। এইসকল কাহিনীত মানুহ অথবা অমানৱীয় চৰিত্ৰ উপস্থিত থাকে আৰু বহুসময়তে কথা কোৱা জন্তু-জানোৱৰ লগতে অতিমানৱীয় ক্ষমতা আৰু অপাৰ্থিৱ পৰিৱেশৰ উল্লেখ দেখা যায়।

এই শিতানৰ অন্তৰ্গত পুতেৰি গুণুং লেডাং, বাৱাং পুটিহ বাৱাং মেৰা আৰু বাটু বেলাহ বাটু বেৰটাংকুপ কাহিনীসমূহ মালয়সকলৰ মাজত বিশেষজ্ঞভাৱে পৰিচিত। তিনিওটাক বিভিন্ন সময়ত চিনেমালৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছে, যদিও ইয়াৰ ব্যাখ্যা আৰু পৰিৱেশত পাৰ্থক্য দেখা যায়।

মানৱৰূপী সত্তা

এই কাহিনীবোৰত মানুহৰ সদৃশ বহু সত্তাৰ বৰ্ণনা পাওয়া যায়। ইহঁতক সামূহিকভাৱে ‘‘অৰাং হালুছ’’ নামৰদ্বাৰা জনা যায়, যাৰ অৰ্থ “পৰিশোধিত” বা “কোমল” লোক। সাধাৰণ মানুহৰ বাবে ইহঁত সাধাৰণতে অদৃশ্য।

• অৰাং বুনিয়ান: “লুকাই থকা মানুহ” বা “হুইচেল মাৰি থকা মানুহ”; ব্যতিক্ৰমী সৌন্দৰ্য আৰু কৃপা থকা এক জাতি।
• Orang ketot: চুটি আকাৰৰ মানুহ, বামনৰ সদৃশ।
• Orang kenit: সৰু আকাৰৰ মানুহ, প্ৰায়ে যাদুকৰী ক্ষমতাৰ অধিকাৰী।
• গেৰগাছি: দৈত্য বা ৰাক্ষস।
• গেদেম্বাই / কেলেম্বাই: বস্তু শিললৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষমতা থকা এজন ৰাক্ষস।
• Duyong: জলপৰী—মাছৰ তলৰ শৰীৰ আৰু মহিলাৰ ওপৰৰ অংশ।
• বিদাড়ী: ধুনীয়া স্বৰ্গীয় অপেশ্বৰী।

থেৰিয়ানথ্ৰপিক সত্তা

• হৰিমৌ জাদিয়ান / হাৰিমৌ আকুৱান: আছিল-বাঘ, আছিল-চিতাবাঘ বা ছিল-পেন্থাৰ।
• উলাৰ টেদুং জাদিয়ান: আছিল-কব্ৰা।
• লেম্বু জাদিয়ান: আছিল-ম’হ।

পৌৰাণিক চৰাই

• গৰুড়: জুইৰপৰা সৃষ্টি হোৱা চৰাই।
• জেন্তায়ু: পানীৰপৰা সৃষ্ট চৰাই।
• চেণ্ডাৰৱাছিহ: জান্নাতৰ চৰাই নামেৰে জনাজাত; চৰাইসকলৰ ৰজা বুলি গণ্য আৰু কহ্যাংগান (দেৱলোক)-ৰ এটা পৱিত্ৰ মণিৰ ৰক্ষক।
• বুৰুং পেটালা: কেলান্তন-পট্টানী অঞ্চলৰ পৌৰাণিক চৰাই।

জন্তু

• নগা: গুহা আৰু জলাশয়ত বাস কৰা বুলি কোৱা ডাঙৰ অজগৰ।
• ৰাজা উদাং (“King of Prawns”): বিশাল চিংৰা বা লবষ্টাৰৰ সদৃশ জীৱ।
• গাজাহ মিনা: হাতীৰ মূৰৰ সৈতে মাছৰ দেহযুক্ত দানৱীয় সংকৰ প্ৰাণী, বিশেষকৈ নাটুনা আৰু পুলাউ টুজুহৰ লোককথাত উল্লেখযোগ্য।
• হাণ্টু বেলাংকাছ: সাগৰত মানুহক আক্ৰমণ কৰা বিশাল ৰজা-কেঁকোৰা সদৃশ ভয়ংকৰ জন্তু।

মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু পাৰ্চী প্ৰভাৱ

পিছৰ সময়ৰ বহু কাহিনীয়ে ইছলামিক জগতৰ উপাদান গ্ৰহণ কৰে। মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু পাৰ্চী উৎসৰ এই উপাদানসমূহ ভাৰতৰ মুছলমানসকলৰ মাধ্যমেৰে মালয় সমাজলৈ আহিছিল। এতিয়া “ফেৰেস্তা” বা “দানৱ” হিচাপে বৰ্ণিত বহু সত্তাই প্ৰাৰম্ভিক লোকবিশ্বাসত জীৱবাদী আত্মা বা দেৱতা হিচাপে বিবেচিত হৈছিল।

• জিন
• চয়তান
• পৰী
• মালাইকাত: ধৰ্মীয় পৰিপ্ৰেক্ষিতত ৰাজকুঁৱৰী।
• বিদাদাৰী / বিদাদাৰা: ৰাজকোঁৱৰ/ৰাজকুঁৱৰী।
• চেম্বেৰানি: পেগাছাছ সদৃশ ডাঙৰ পাখি থকা ঘোঁৰা।

প্ৰতীকী জ্ঞান

গল্প আৰু গীতৰ উপৰি মালয় লোককথাত মালয় বিশ্বদৃষ্টিভংগীৰ শাৰীৰিক লগতে অধিক আধ্যাত্মিক ক্ষেত্ৰসমূহৰ সৈতে জড়িত পৰম্পৰা, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু নিষেধাজ্ঞাসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এনে জ্ঞান সাধাৰণতে মন্দিৰৰ দেৱাল, ৰাজপ্ৰাসাদ, ঘৰত খোদিত বা নিৰ্মিত প্ৰতীক আৰু চিন ৰূপত উপস্থাপন কৰা হয় আৰু প্ৰায়ে শিলৰ শিলালিপিৰ লগতে কবৰৰ চিহ্নিতকাৰীও দেখা যায়। প্ৰাকৃতিক প্ৰতীকতাও গুৰুত্বপূৰ্ণ যেনে ফুল, গছ, জীৱ-জন্তু, সাগৰৰ লগতে আকাশী বস্তু যেনে চন্দ্ৰ, তৰা। মালয়সকলৰ নক্ষত্ৰমণ্ডলৰ শৃংখলাৰ বিষয়েও জ্ঞান আছে যিবোৰ ভাৰতীয় ব্যৱস্থাৰপৰা লক্ষণীয়ভাৱে পৃথক। জীৱ-জন্তুৰ কাঠৰ খোদিত, পূৰ্বপুৰুষৰ প্ৰতিচ্ছবি, পৌৰাণিক সত্তা আৰু মুখা আদি বস্তুৰ প্ৰতীকবাদো মালয় সমাজত সাধাৰণ।

লোককথাৰ প্ৰতীকী ৰূপসমূহ সাধাৰণতে আত্মাৰ ডমেইন আৰু সেয়েহে কেতিয়াবা পৰম্পৰাগত চিকিৎসক আৰু শ্বেমানসকলে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে। মালয়সকলে আৰোগ্যৰ বাবে অলৌকিক শক্তি ব্যৱহাৰ কৰাৰ লগতে সন্তান জন্ম দিয়াত সহায় কৰা, বিষ নিৰাময় কৰা আৰু আত্মাক দূৰ কৰাত সহায় কৰা বুলি জনা গৈছে। শেহতীয়া দশকবোৰৰ ইছলামকৰণ আন্দোলনৰ বাবে এই প্ৰথাসমূহ মালয় ভাষাত বৰ ভালদৰে নথিভুক্ত কৰা হোৱা নাই যদিও কিছুমান পশ্চিমীয়া উৎসত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।

তথ্যসূত্ৰ

• Werner, Roland. 2002. Royal Healer. Royal Asiatic Society.

বাহ্যিক সংযোগ

• Wasabiroots.org: মালয় ভূত আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক সত্তা