ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতা

ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতা ভাৰতীয় ইংৰাজী ভাষা সাহিত্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ। হেনৰী লুই ভিভিয়ান ডেৰ'জিঅ'ক ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ প্ৰথম কবি হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু তাৰ পিছতে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ, শ্ৰী অৰবিন্দ, সৰোজিনী নাইডু, মাইকেল মধুসূদন দত্ত, তৰু দত্ত আদি উল্লেখযোগ্য কবি।

ঔপনিৱেশিকতাবাদ আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাই বিকাশ লাভ কৰে। পিছৰ সময়ছোৱাত ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাই আধুনিকতাবাদ, উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক বিষয়বস্তু আৰু পৰীক্ষামূলক ৰূপসমূহ ক্ৰমান্বয়ে আকোঁৱালি লয়।

ইতিহাস

ইংৰাজী ভাষাৰ ভাৰতীয় কবিতা ইংৰাজী কল্পকাহিনীতকৈ দীঘলীয়া আৰু অধিক বিশিষ্ট পৰম্পৰাৰে পৰিপূৰ্ণ। — পংকজ মিশ্ৰ, দ্য টাইমছ লিটাৰেৰী চাপ্লিমেণ্ট, বছৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কিতাপ, ৩ ডিচেম্বৰ ২০০৪:১০

নিছিম ইজেকিয়েলক আধুনিক ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ এজন অগ্ৰণী ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ এ টাইম টু চেঞ্জ ১৯৫২ চনত প্ৰকাশ পাইছিল। ডেৰোজিঅ'ৰ পিছৰ আৰু ইজেকিয়েলৰ পূৰ্বৰ যুগৰ উল্লেখযোগ্য কবিসকল হ'ল তৰু দত্ত, মাইকেল মধুসূদন দত্ত, সৰোজিনী নাইডু, শ্ৰী অৰবিন্দ আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ। ইজেকিয়েলৰ সময়ৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য কবি হ'ল এ কে ৰামানুজন, আৰ পাৰ্থসাৰথি, গিভ পেটেল, জয়ন্ত মহাপাত্ৰ, ডম মোৰাছ, কমলা দাস, কেকি এন দাৰুৱাল্লা, অৰবিন্দ কৃষ্ণ মেহৰোত্ৰা, শিৱ কে কুমাৰ, অৰুণ কোলাটকাৰ আৰু দিলীপ চিত্ৰে। ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে মূলতঃ বাংলা ভাষাত লিখিছিল আৰু ইংৰাজীত এখন সৰু সংকলন সৃষ্টি কৰিছিল আৰু নিজৰ ৰচনাৰ ইংৰাজী অনুবাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল।

ইংৰাজী ভাষাত ভাৰতীয় কবিসকল যদি ঔপন্যাসিকসকলতকৈ বিদেশত কম পৰিচিত হয়, তেন্তে সম্ভৱতঃ তেওঁলোকৰ চিন্তা ব্যক্তিগত, স্থানীয় আৰু তথাপিও সাৰ্বজনীন হোৱাৰ বাবেই; তেওঁলোকে জাতীয়তাবাদী বা উপনিবেশ-উত্তৰ ৰাজনীতিৰ বিষয়বস্তু সদায় লিখা নাছিল, যিবোৰ পশ্চিমীয় পাঠকে বহুদিন ধৰি আশা কৰিছিল। — ব্ৰুচ এলভিন কিং, ইংৰাজীত আধুনিক ভাৰতীয় কবিতা, নতুন দিল্লী: অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ, ২০০৪

যুগ বিভাজন

ঐতিহাসিক যুগ

ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ ঐতিহাসিক যুগ বা স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ যুগ ধৰা হয় ১৯৪৭ চনলৈকে। এই সময়ৰ মূল কবিসকলৰ ভিতৰত: হেনৰী ডেৰোজিঅ’, টৰু দত্ত, ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ, আৰু সৰোজিনী নাইডু উল্লেখযোগ্য।

বিষয়বস্তু

ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ সাধাৰণ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত আছিল সাংস্কৃতিক আৰু জাতীয় জীৱন, অতীতৰ প্ৰতি নষ্টালজিয়া, স্বাধীনতাৰ সংগ্ৰাম।

স্বাধীনতাৰ পিছৰ যুগ

স্বাধীনতাৰ পিছৰ যুগ বুলিলে ১৯৪৭ চনৰ পিছৰ ইংৰাজী কবিতাক ধৰা হয়। এই সময়ৰ মূল কবিসকলৰ ভিতৰত নিছিম ইজেকিয়েল, এ কে ৰামানুজন, কমলা দাস আৰু মীনা আলেকজেণ্ডাৰ উল্লেখযোগ্য।

বিষয়বস্তু

স্বাধীনতাৰ পিছৰ ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ বিষয়বস্তু হ'ল পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতাৰ মাজৰ সংঘাত, সামাজিক আৰু লিংগ বিষয়, নগৰায়ন, আৰু বিচ্ছিন্নতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা, প্ৰায়ে মানসিক আৰু বৌদ্ধিক দৃষ্টিভংগী ব্যৱহাৰ কৰা।

কবিসকল

ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ ২০ শতিকাৰ আন উল্লেখযোগ্য কবিসকলৰ ভিতৰত আছে ইউনিচ ডি ছৌজা, গিভ পেটেল, কেৰ্চি কাট্ৰাক আৰু পি। ইংৰাজী ভাষাত লিখা নৱপ্ৰজন্মৰ কবিসকল হ'ল অভয় কে, আদিল জুছাৱল্লা, এ জে থমাছ, অঞ্জু মাখিজা, অঞ্জুম হাছান, অৰুন্ধতী সুব্ৰমণিয়াম, হোছাং মাৰ্চেণ্ট, মদন গোপাল গান্ধী, বিভু পাধি, চি পি সুৰেন্দ্ৰন, দিলীপ ঝাবেৰী, গোপী কোটূৰ, জয়ন্ত মহাপাত্ৰ, জীত থাইল, জেৰী পিণ্টো, উৰ্বশী বহুগুণা, কে শ্ৰীলতা, কে ভি ডমিনিক, ডি চি চাম্বিয়াল, টি বাসুদেৱ ৰেড্ডী, মকাৰন্দ পৰঞ্জাপে, অখিল কাত্যল, আদিত্য তিৱাৰী, মণি ৰাও, মীনা কান্দসামী, মেনকা শিৱদাসনী, মনোহৰ শেট্টী, প্ৰিয়া সৰুক্কাই চাব্ৰিয়া, শৰণ্য মণিৱন্নন, ৰঞ্জিত হোস্কোটে, জয়দীপ সাৰংগী, ৰবিন ঙংগম, ৰুক্মিণী ভায়া নাইৰ, এছ আনন্দ, ছালিক শ্বাহ, সুদীপ সেন, সুকৃতি পল কুমাৰ, নলিনী প্ৰিয়াদৰ্শিনী, বিজয় নামবিছান, স্যাম সুধাকৰ, বিহাং এ নাইক, তপন কুমাৰ প্ৰধান, অমিতাভ মিত্ৰ আৰু ইউয়ুৎসু শৰ্মা আদি।

ইংৰাজী ভাষাত লিখা আধুনিক প্ৰবাসী ভাৰতীয় কবিসকলৰ ভিতৰত মীনা এলেকজেণ্ডাৰ, ৰবি শংকৰ, সুজাতা ভট্ট, তবিষ খাইৰ, বিক্ৰম শেঠ আৰু বিজয় ছেছাদ্ৰী আদি অন্যতম।

সংকলনসমূহ

ভাৰতীয় ইংৰাজী কবিতাৰ উল্লেখযোগ্য সংকলনসমূহৰ ভিতৰত আছে:

• দহ বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় কবি (সম্পাদক: আৰ পাৰ্থসাৰথী)
• Three Indian Poets: Nissim Ezekiel, A. K. Ramanujan, Dom Moraes (সম্পাদক: ব্ৰুচ এলভিন কিঙ)
• The Oxford India Anthology of Twelve Modern Indian Poets (সম্পাদক: অৰবিন্দ কৃষ্ণ মেহৰোত্ৰা)
• Reasons for Belonging: Twelve Contemporary Indian Poets (সম্পাদক: ৰঞ্জিত হোস্কোটে)
• 60 Indian Poets (সম্পাদক: জীত থাইল)
• HarperCollins Book of English Poetry (সম্পাদক: সুদীপ সেন)
• Voices Now: World Poetry Today (সম্পাদক: বিনয় লাহা আৰু বি. কে.)^১২
• Dha: New Indian Poets (সম্পাদনা: জয়ন্ত মহাপাত্ৰ আৰু ইউয়ুৎসু শৰ্মা)^৩

বঁটা আৰু সন্মান

• মিউজ ইণ্ডিয়া – সতীশ বাৰ্মা যুৱ লেখক বঁটা (হায়দৰাবাদ)
• SAARC সাহিত্য বঁটা – নতুন দিল্লী
• সাহিত্য অকাডেমী বঁটা – নতুন দিল্লী
• ইণ্ড'লজি সাহিত্য বঁটা – ৰাইগঞ্জ

জাৰ্ণাল

• ইণ্ডিয়ান লিটাৰেচাৰ – সাহিত্য অকাডেমী, নতুন দিল্লীৰ প্ৰকাশনা
• দ্য ইণ্ডিয়ান পি.ই.এন. – সম্পাদনা: নিছিম ইজেকিয়েল, মুম্বাই
• ইণ্ডলজী – সম্পাদনা: বিনয় লাহা, পশ্চিমবংগ
• জাৰ্ণাল অৱ পয়েট্ৰি ছ'ছাইটি অৱ ইণ্ডিয়া – দ্য পয়েট্ৰি ছ’চাইটি (ভাৰত)
• কাব্য ভাৰতী – SCILET (মাদুৰাই), সম্পাদনা: আৰ পি নাইৰ
• মিথিলা ৰিভিউ – প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক: ছালিক শ্বাহ, নতুন দিল্লী
• মিউজ ইণ্ডিয়া – প্ৰতিষ্ঠাপক: জি সূৰ্য্য প্ৰকাশ ৰাও, হায়দৰাবাদ
• Coldnoon: Travel Poetics – সম্পাদনা: অৰূপ কে চেটাৰ্জী
• পয়েট্ৰি চেইন – সম্পাদনা: গোপী কোট্টুৰ, কেৰেলা

অধিক পঢ়ক

• Arora, Sudhir K. "Cultural And Philosophical Reflections In Indian Poetry In English" (5 volumes). Authorspress, New Delhi, 2016.
• Chinhade, Sirish. Five Indian English Poets. New Delhi. Atlantic Publishers and Distributors, 1996.
• Das, Sisir Kumar. A History of Indian Literature (3 volumes). New Delhi. Sahitya Akademi, 2000.
• Iyengar, KRS. Indian Writing in English. New Delhi. Sterling Publishers Private Limited, 2002.
• King, Bruce. Modern Indian Poetry in English. New Delhi. Oxford University Press, 2004.
• Mitra, Zinia. Indian Poetry in English: Critical Essays. PHI Learning, New Delhi, 2016.
• Naik, M.K. A History of Indian English Literature. New Delhi, Sahitya Akademi, 2004.
• Sarangi, Jaydeep. "Explorations in Indian English Poetry". Authorspress, New Delhi, 2007.

বাহ্যিক সংযোগ

• Cultural Semiotics Reading of Contemporary Indian Poetry in English