বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থা

বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থা World Meteorological Organization(WMO) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এটা বিশেষ সংস্থা যিয়ে বায়ুমণ্ডল বিজ্ঞান, জলবায়ুবিজ্ঞান, জল বিজ্ঞান আৰু ভূপদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ওপৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা প্ৰসাৰিত কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ।^১২

১৮৭৩ চনত বতৰৰ তথ্য আৰু গৱেষণাৰ বিনিময়ৰ মঞ্চ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা বেচৰকাৰী সংস্থা আন্তৰ্জাতিক বতৰ বিজ্ঞান সংস্থা (IMO)ৰ পৰা WMO-ৰ উৎপত্তি হৈছিল।^৩ আইএমঅ'ৰ মৰ্যাদা আৰু গঠন সংস্কাৰৰ প্ৰস্তাৱ ১৯৪৭ চনৰ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সন্মিলনত শিখৰত উপনীত হয়, যিয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^৪ ১৯৫০ চনৰ ২৩ মাৰ্চৰ পৰা এই সন্ধি বলবৎ হয় আৰু পিছৰ বছৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী সংস্থা হিচাপে ডব্লিউ এম অ’ই কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ কৰে।

ডব্লিউ এম অ' ১৯৩খন দেশ আৰু ভূখণ্ডৰে গঠিত আৰু ইয়াৰ সদস্য দেশসমূহৰ নিজ নিজ বতৰ বিজ্ঞান আৰু জলবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত তথ্য, তথ্য আৰু গৱেষণাৰ "মুক্ত আৰু নিষিদ্ধ" আদান-প্ৰদানৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।^৫৬ ইয়াৰ উপৰিও ই পৰিৱেশ সুৰক্ষা, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, সম্পদ ব্যৱস্থাপনা আৰু আৰ্থ-সামাজিক উন্নয়নৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহত বেচৰকাৰী অংশীদাৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহৰ সৈতে সহযোগিতা কৰে।^৭

ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা বতৰ বিজ্ঞান সংস্থা সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰে গঠিত বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান কংগ্ৰেছে পৰিচালিত কৰে আৰু প্ৰতি চাৰি বছৰৰ মূৰে মূৰে বৈঠকত মিলিত হৈ নীতি আৰু অগ্ৰাধিকাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে। কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বত আছে এখন কাৰ্যবাহী পৰিষদ যিখন সভাপতিৰ নেতৃত্বত থাকে। বৰ্তমানৰ সভাপতি হৈছে UAE-ৰ আব্দুলা আল মাণ্ডুছ।^৮

প্ৰশাসন

১৯৪৭ চনৰ ১১ অক্টোবৰত স্বাক্ষৰিত হোৱা বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাৰ সন্ধিৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা ডব্লিউ এম অ’ ১৯৫০ চনৰ ২৩ মাৰ্চত অনুমোদন কৰা হয়। এই সন্ধিখনে ডব্লিউ এম অ’ৰ গঠনমূলক সন্ধি হিচাপে কাম কৰে, ইয়াৰ উদ্দেশ্য, শাসন আৰু সাধাৰণ কাঠামো নিৰ্ধাৰণ কৰে।

অধিক্ৰমসমূহ:

• সংস্থাটোৰ সৰ্বোচ্চ সংস্থা বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান কংগ্ৰেছে নীতি নিৰ্ধাৰণ কৰে। প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আৰু ভূখণ্ডক প্ৰতি চাৰি বছৰৰ মূৰে মূৰে কংগ্ৰেছৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ’লে ডব্লিউ এম অ’ৰ সৈতে এজন স্থায়ী প্ৰতিনিধিয়ে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। কংগ্ৰেছে সংগঠনৰ সভাপতি, উপ-সভাপতিৰ লগতে কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য নিৰ্বাচন কৰে আৰু সচিব প্ৰধানক নিযুক্তি দিয়ে।^৯
• কংগ্ৰেছৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যনিৰ্বাহক পৰিষদে কাৰ্যকৰী কৰে।
• সচিবালয় হৈছে আঠটা বিভাগৰ এটা সংস্থা আৰু ইয়াৰ কৰ্মচাৰী সচিব প্ৰধানৰ নেতৃত্বত ২০০ জনীয়া কৰ্মচাৰী থাকে, যিয়ে সৰ্বাধিক দুটা চাৰি বছৰীয়া কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিব পাৰে।^১০

বিশ্ব জলবায়ুৰ অৱস্থাৰ সন্দৰ্ভত বছৰি প্ৰকাশিত ডব্লিউ এম অ'ৰ বিবৃতিত^১১ বিশ্ব, আঞ্চলিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় উষ্ণতা আৰু চৰম বতৰৰ পৰিঘটনাৰ বিৱৰণ দিয়া হয়। ইয়াৰ উপৰি ই বায়ুমণ্ডলীয় সেউজ গৃহ গেছৰ ঘনত্ব, সাগৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি, আৰু সাগৰীয় বৰফৰ পৰিসৰকে ধৰি দীৰ্ঘম্যাদী জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সূচকৰ বিষয়ে তথ্য প্ৰদান কৰে। শেহতীয়াকৈ ডব্লিউ এম অ'ৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি ২০১৬ চনটোৱেই আছিল অভিলেখৰ আটাইতকৈ উষ্ণ বছৰ, য'ত বতৰ আৰু জলবায়ুৰ বহু চৰম পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছিল।^১২

২০২৩ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে ডব্লিউ এম অ'ৰ সদস্য সংখ্যা ১৯৩ খন সদস্য ৰাষ্ট্ৰ আৰু ভূখণ্ড।^১৩

বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান দিৱস

বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান দিৱস প্ৰতি বছৰে ২৩ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হয়।^১৪

আঞ্চলিক সংস্থাৰ সদস্যপদ

বাহ্য়িক সংযোগ

• Severe World Weather website. WMO
• (1999). International List of Selected, Supplementary and Auxiliary Ships. International Comprehensive Ocean-Atmosphere Data Set (ICOADS)
• (Aug 2009). World Climate Conference-3 (WCC-3). WMO