অসমীয়া বিশ্বকোষঅসম আৰু অসমীয়া ভাষাৰ জ্ঞানকোষ
অৱদান
প্ৰকৃতি আৰু পৰিৱেশ

ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষা

ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষা (Outcome-based education বা Outcomes-based education; সংক্ষেপে OBE) হৈছে এক শিক্ষা পদ্ধতি য'ত শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰতিটো উপাদান নিৰ্ধাৰিত লক্ষ্য বা ফলাফল (outcomes)ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি তোলা হয়।

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ অৱদানকাৰীসকল হালনাগাদ: ২৯ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬ ৬৬৮ শব্দ · ৪ মিনিট সংগৃহীত ৭৬
সংশোধনৰ পৰামৰ্শ

ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষা (Outcome-based education বা Outcomes-based education; সংক্ষেপে OBE) হৈছে এক শিক্ষা পদ্ধতি য'ত শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰতিটো উপাদান নিৰ্ধাৰিত লক্ষ্য বা ফলাফল (outcomes)ক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি তোলা হয়। এই পদ্ধতি অনুসৰি, শিক্ষণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ শেষত প্ৰতিজন শিক্ষাৰ্থীয়ে পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত শিক্ষণ-ফলাফলসমূহ অৰ্জন কৰা উচিত। OBE-ত পাঠদান বা মূল্যায়নৰ কোনো একক নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি নাই; বৰঞ্চ শ্ৰেণীকক্ষৰ পাঠদান, শিক্ষণৰ সুযোগ আৰু মূল্যায়ন—এই সকলোবোৰেই শিক্ষাৰ্থীসকলক নিৰ্ধাৰিত ফলাফলসমূহ অৰ্জনত সহায় কৰিব লাগে।১ লক্ষ্য কৰা ফলাফলৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি শিক্ষকসকলৰ ভূমিকাও পৰিৱৰ্তিত হয়; তেওঁলোকে প্ৰশিক্ষক, সহায়ক (facilitator) আৰু/অথবা পৰামৰ্শদাতা (mentor) হিচাপেও দায়িত্ব পালন কৰিব পাৰে।

পৃথিৱীৰ বিভিন্ন দেশৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাত, বিভিন্ন স্তৰত ফলাফল ভিত্তিক পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ১৯৯০-ৰ দশকৰ পৰা ২০০০-ৰ দশকৰ মাজভাগলৈকে অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু দক্ষিণ আফ্ৰিকাই OBE নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও, জনসাধাৰণৰ উল্লেখযোগ্য বিৰোধিতাৰ মুখত পিছত সেই নীতি পৰিত্যাগ কৰে।২ ৩ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ১৯৯৪ চনৰ পৰা OBE-ভিত্তিক এক কাৰ্যসূচী প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে, যাক সময়ৰ লগে লগে পৰিমাৰ্জন কৰা হৈছে।৪৫ ২০০৫ চনত হংকঙে ইয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ফলাফল ভিত্তিক পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে।৬ ২০০৮ চনত মালয়েছিয়াই ইয়াৰ সকলো ৰাজহুৱা বিদ্যালয় ব্যৱস্থাত OBE কাৰ্যকৰী কৰে।৭ ইউৰোপীয় সংঘই সমগ্ৰ সংঘজুৰি শিক্ষা ব্যৱস্থাক শিক্ষণ-ফলাফলক অধিক গুৰুত্ব দিয়া দিশলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে।৮ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত OBE-ভিত্তিক অভিযান্ত্ৰিক শিক্ষাৰ স্বীকৃতি নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে ৱাশ্বিংটন চুক্তি (Washington Accord) ১৯৮৯ চনত গঠন কৰা হয়। এই চুক্তি অনুসৰি OBE পদ্ধতিৰে লাভ কৰা স্নাতক পৰ্যায়ৰ অভিযান্ত্ৰিক ডিগ্ৰীসমূহ পাৰস্পৰিকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হয়।৯

পৰম্পৰাগত শিক্ষা পদ্ধতিৰ সৈতে পাৰ্থক্য

ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষাক (OBE) মূলতঃ পৰম্পৰাগত শিক্ষা পদ্ধতিৰ পৰা তিনিটা দিশত পৃথক কৰিব পাৰি: শিক্ষাতত্ত্ব, শিক্ষাৰ বাবে এক সুসংগঠিত কাঠামো, আৰু পাঠদানৰ এক নিৰ্দিষ্ট পদ্ধতি।১০ এই পদ্ধতিয়ে সমগ্ৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাটো শিক্ষণ প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তত শিক্ষাৰ্থীয়ে সফলতাৰে কৰিবলগীয়া বুলি বিবেচিত অত্যাৱশ্যকীয় ফলাফলসমূহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সংগঠিত কৰে।১১ এই ফলাফল (outcome) শব্দটোৱেই মূল ধাৰণা। বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াক দক্ষতা (competency), মানদণ্ড (standards), সূচক (benchmarks) আৰু অৰ্জন লক্ষ্য (attainment targets) আদি শব্দৰ সমাৰ্থক হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়।১১ OBE-ত বাস্তৱ কৰ্মক্ষেত্ৰত কাংক্ষিত ফলাফল অৰ্জনৰ বাবে আনুষ্ঠানিক আৰু অনানুষ্ঠানিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা একে পদ্ধতিসমূহৰেই প্ৰয়োগ কৰা হয়।১২ পাঠ্যক্ৰম আৰু শিক্ষণ-ফলাফল প্ৰস্তুত কৰাৰ সময়ত OBE-এ তলৰ দক্ষতাসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে—

  • জীৱন দক্ষতা (Life skills);
  • মৌলিক দক্ষতা (Basic skills);
  • পেছাগত আৰু বৃত্তিমূলক দক্ষতা (Professional and vocational skills);
  • বৌদ্ধিক দক্ষতা (Intellectual skills);
  • আন্তঃব্যক্তিক আৰু ব্যক্তিগত দক্ষতা (Interpersonal and personal skills)।১২

আঞ্চলিক, স্থানীয়, মৌলিক বা পৰম্পৰাগত শিক্ষা ব্যৱস্থাত শিক্ষাৰ্থীসকলক ইজনে সিজনৰ সৈতে তুলনা কৰি নম্বৰ, গ্ৰেড আৰু স্থান (ranking) প্ৰদান কৰা হয়। পাঠ্যবস্তু আৰু শিক্ষণ-কাৰ্যসম্পাদনৰ মানদণ্ড মূলতঃ পূৰ্বতে একে বয়সৰ (প্ৰায় ১২–১৮ বছৰীয়া) শিক্ষাৰ্থীসকলক কি পঢ়োৱা হৈছিল, তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। এই শিক্ষা পদ্ধতিৰ উদ্দেশ্য আছিল পূৰ্বৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ জ্ঞান আৰু দক্ষতা নতুন প্ৰজন্মৰ শিক্ষাৰ্থীসকললৈ হস্তান্তৰ কৰা আৰু তেওঁলোকৰ শিক্ষাগ্ৰহণৰ বাবে এক উপযুক্ত পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা। এই ব্যৱস্থাত শিক্ষাৰ্থীসকলে প্ৰকৃততে পাঠ্যবস্তু আয়ত্ত কৰিলে নে নকৰিলে, সেই বিষয়টোত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া নহৈছিল (শ্ৰেণীকক্ষৰ শিক্ষকজনৰ বাহিৰে)।১৩

OBE-ৰ সুবিধাসমূহ

স্পষ্টতা

শিক্ষণ-ফলাফলৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ ফলত পাঠ্যক্ৰমৰ শেষত কি অৰ্জন কৰিব লাগিব, সেই বিষয়ে এক স্পষ্ট ধাৰণা সৃষ্টি হয়। শিক্ষাৰ্থীসকলে তেওঁলোকৰ পৰা কি আশা কৰা হৈছে সেয়া বুজি পায় আৰু শিক্ষকসকলেও পাঠ্যক্ৰম চলাকালীন কি শিকাব লাগিব সেয়া স্পষ্টকৈ জানে। বহু বছৰৰ শিক্ষাজীৱনজুৰি, বিশেষকৈ একাধিক শিক্ষকে একেলগে পাঠদান (team teaching) কৰা ক্ষেত্ৰত, এই স্পষ্টতা বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰতিজন শিক্ষক বা প্ৰতিটো শ্ৰেণীস্তৰে কি লক্ষ্য পূৰণ কৰিব লাগিব, সেই বিষয়ে সুস্পষ্ট ধাৰণা থকাৰ ফলত শিক্ষাৰ্থীসকলে ক্ৰমাগতভাৱে অগ্ৰগতি লাভ কৰিব পাৰে।১৪ পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত আৰু পৰিকল্পনা কৰাসকলে প্ৰথমে কাংক্ষিত শিক্ষণ-ফলাফল নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু তাৰ পিছত সেই ফলাফল অৰ্জনৰ বাবে কি জ্ঞান আৰু দক্ষতাৰ প্ৰয়োজন হ'ব, সেয়া বিপৰীত দিশৰ পৰা (backward planning) পৰিকল্পনা কৰে।১৫

নমনীয়তা

কি অৰ্জন কৰিব লাগিব সেই বিষয়ে স্পষ্ট ধাৰণা থাকিলে শিক্ষকসকলে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি পাঠদানৰ পৰিকল্পনা কৰিব পাৰে। OBE-ত কোনো নিৰ্দিষ্ট পাঠদান পদ্ধতি বাধ্যতামূলক নহয়; সেয়ে শিক্ষকসকলে উপযুক্ত বুলি বিবেচনা কৰা যিকোনো পদ্ধতিৰে পাঠদান কৰিব পাৰে। শ্ৰেণীকক্ষত বিভিন্ন পাঠদান আৰু মূল্যায়ন কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁলোকে শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতিও গুৰুত্ব দিব পাৰে।১৪ OBE হৈছে এক শিক্ষাৰ্থী কেন্দ্ৰিক শিক্ষণ আৰ্হি। ইয়াত শিক্ষকসকলৰ মূল ভূমিকা হৈছে শিক্ষাৰ্থীসকলক প্ৰয়োজন অনুসৰি দিহা-পৰামৰ্শ আৰু সহায় আগবঢ়োৱা। অধ্যয়ন-নিৰ্দেশিকা (study guides), গোটভিত্তিক অধ্যয়ন (group work) আদি এনে কিছুমান পদ্ধতি, যিবোৰৰ জৰিয়তে শিক্ষকসকলে শিক্ষণ প্ৰক্ৰিয়া অধিক ফলপ্ৰসূ কৰি তুলিব পাৰে।১৬

তুলনীয়তা

OBE-ৰ জৰিয়তে বিভিন্ন শিক্ষানুষ্ঠানৰ মাজত শিক্ষণ-ফলাফল তুলনা কৰিব পৰা যায়। ব্যক্তিগত পৰ্যায়ত, কোনো শিক্ষাৰ্থীয়ে পূৰ্বে কি কি ফলাফল অৰ্জন কৰিছে, তাৰ ভিত্তিত নতুন শিক্ষানুষ্ঠানত তেওঁক কোন স্তৰত স্থান দিব লাগে সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি। আনহাতে, প্ৰতিষ্ঠানসমূহেও ইজনে সিজনৰ সৈতে শিক্ষণ-ফলাফল তুলনা কৰি উমৈহতীয়া দিশসমূহ চিনাক্ত কৰাৰ লগতে আন প্ৰতিষ্ঠানৰ সফলতাৰ ভিত্তিত উন্নতিৰ প্ৰয়োজনীয় ক্ষেত্ৰসমূহ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে।১৪ বিভিন্ন শিক্ষানুষ্ঠানৰ মাজত সহজে তুলনা কৰিব পৰা হোৱাৰ ফলত শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰতিষ্ঠান সলনি কৰাটোও তুলনামূলকভাৱে সহজ হয়। শিক্ষণ-ফলাফলৰ ভিত্তিত নতুন প্ৰতিষ্ঠানে কিমান শিক্ষাগত ক্ৰেডিট (credit) স্বীকৃতি দিব, সেয়াও নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰে। সুস্পষ্টভাৱে সংজ্ঞায়িত শিক্ষণ-ফলাফলৰ সহায়ত শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে শিক্ষাৰ্থীৰ সাফল্য দ্ৰুতভাৱে মূল্যায়ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত শিক্ষাৰ্থীৰ স্থানান্তৰ অধিক সহজ হয়। একেদৰে, বিদ্যালয়ৰ পৰা কৰ্মক্ষেত্ৰলৈ অগ্ৰসৰ হোৱাৰ ক্ষেত্ৰতো এই ফলাফলসমূহ উপযোগী। সম্ভাৱ্য নিয়োগকৰ্তাই আবেদনকাৰীৰ শিক্ষণ-ফলাফল পৰ্যালোচনা কৰি তেওঁ চাকৰিটোৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা অৰ্জন কৰিছে নে নাই, সেয়া মূল্যায়ন কৰিব পাৰে।১৪

অংশগ্ৰহণ

OBE-ত শ্ৰেণীকক্ষত শিক্ষাৰ্থীৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান। শিক্ষাৰ্থীসকলে নিজেই শিক্ষণ প্ৰক্ৰিয়াত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ বিষয়বস্তু সম্পূৰ্ণৰূপে বুজি পোৱাটো আশা কৰা হয়। শিক্ষাৰ্থীৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি পালে তেওঁলোকে নিজৰ শিক্ষাৰ দায়িত্ব নিজেই গ্ৰহণ কৰাৰ মানসিকতা গঢ়ি তোলে আৰু স্ব-উদ্যোগী শিক্ষণৰ জৰিয়তে অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে শিকে।১৬ অংশগ্ৰহণৰ আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে অভিভাৱক আৰু স্থানীয় সমাজৰ সম্পৃক্ততা। পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰা বা প্ৰয়োজন অনুসৰি ইয়াত পৰিৱৰ্তন সাধন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ মতামত গ্ৰহণ কৰা হয়। OBE-ৰ শিক্ষণ-ফলাফল সাধাৰণতে বিদ্যালয় ব্যৱস্থা বা স্থানীয় পৰ্যায়তে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। কোনো সম্প্ৰদায়ৰ শিক্ষাৰ মান বজাই ৰখা আৰু শিক্ষাৰ্থীসকলক বিদ্যালয়-জীৱনৰ পিছৰ বাস্তৱ জীৱনৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ অভিভাৱক আৰু সমাজৰ সদস্যসকলক এই প্ৰক্ৰিয়াত মতামত আগবঢ়াবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়।১৬

OBE-ৰ অসুবিধাসমূহ

ফলাফলৰ সংজ্ঞা

নিৰ্ধাৰণ কৰা শিক্ষণ-ফলাফলসমূহৰ সংজ্ঞা সেইসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাসকলৰ ব্যাখ্যাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম বা আনকি বিভিন্ন শিক্ষকৰ ক্ষেত্ৰতো একেটা ফলাফল ভিন্নভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত একে ফলাফল অৰ্জন কৰা হৈছে বুলি কোৱা হ'লেও শিক্ষাদানত পাৰ্থক্য দেখা দিব পাৰে।১৪ নিৰ্দিষ্ট শিক্ষণ-ফলাফলসমূহ স্পষ্টভাৱে উল্লেখ কৰাৰ ফলত শিক্ষণৰ সামগ্ৰিক দৃষ্টিভংগী ক্ষুণ্ণ হ'ব পাৰে। তেতিয়া শিক্ষণ প্ৰক্ৰিয়া নিৰ্দিষ্ট, পৰিমাপযোগ্য আৰু পৰ্যবেক্ষণযোগ্য বিষয়সমূহলৈ সীমাবদ্ধ হৈ পৰাৰ আশংকা থাকে। ফলস্বৰূপে, শিক্ষণক ধাৰণাগতভাৱে বুজোৱাৰ উপযুক্ত উপায় হিচাপে শিক্ষণ-ফলাফলক এতিয়াও ব্যাপকভাৱে স্বীকৃতি দিয়া হোৱা নাই।১৪

মূল্যায়ন-সংক্ৰান্ত সমস্যা

কোনো শিক্ষণ-ফলাফল অৰ্জন কৰা হৈছে নে নাই, সেইটো নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ যাওঁতে মূল্যায়ন প্ৰক্ৰিয়া অত্যধিক যান্ত্ৰিক হৈ পৰিব পাৰে আৰু বিভিন্ন পৰিস্থিতিত আহৰিত জ্ঞান ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষমতাৰ মূল্য়ায়নৰ বিপৰীতে কেৱল শিক্ষাৰ্থীয়ে প্ৰয়োজনীয় জ্ঞান আহৰণ কৰিছে নে নাই, তাৰ ওপৰতে হে গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। শিক্ষণ-ফলাফল অৰ্জনৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা গুৰুত্ব দিয়াৰ ফলত শিক্ষাৰ্থীয়ে বিষয়বস্তু গভীৰভাৱে বুজি পোৱা আৰু শিকাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে, কিয়নো তেওঁলোকে আহৰণ কৰা জ্ঞান কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে, সেই বিষয়ে পৰ্যাপ্ত দিশ-নিৰ্দেশ নাপাবও পাৰে।১৪ শিক্ষকসকলেও এক বিশেষ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হয়। তেওঁলোকে পূৰ্বৰ অভিজ্ঞতাতকৈ মৌলিকভাৱে ভিন্ন হ'ব পৰা এক শিক্ষণ পৰিৱেশ পৰিচালনা কৰিবলৈ শিকিব লাগে। মূল্যায়নৰ ক্ষেত্ৰত, তথ্যৰ বিষয়ে শিক্ষাৰ্থীৰ বুজাবুজি বস্তুনিষ্ঠভাৱে প্ৰকাশ কৰিবলৈ সক্ষম, বৈধ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য মূল্যায়ন পদ্ধতি প্ৰস্তুত কৰিবলৈ তেওঁলোকে যথেষ্ট সময় ব্যয় কৰিবলগীয়া হয়।১৬

সাধাৰণীকৰণ

শিক্ষণ-ফলাফলৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ ফলত পাঠদান আৰু মূল্যায়নৰ পৰিসৰ সীমিত হৈ পৰিব পাৰে। সৃজনশীলতা, আত্মসন্মান আৰু আনৰ প্ৰতি সন্মান, দায়িত্ববোধ আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ দৰে বিস্তৃত গুণসমূহৰ মূল্যায়ন জটিল হৈ পৰে। কোনো শিক্ষাৰ্থীয়ে এই ফলাফলসমূহ অৰ্জন কৰিছে নে নাই, সেয়া নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ বাবে সহজে পৰিমাপযোগ্য, পৰ্যবেক্ষণযোগ্য বা নিৰ্দিষ্ট কোনো মানদণ্ড নাই। নিৰ্দিষ্ট শিক্ষণ-ফলাফলৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়াৰ ফলত OBE-এ বহু দিশত বিকশিত ব্যক্তিত্ব গঢ়ি তোলাৰ নিজস্ব আদৰ্শৰ পৰিপন্থী ফলাফলও সৃষ্টি কৰিব পাৰে।১৪

অংশগ্ৰহণ

সুবিধাসমূহ অংশত উল্লেখ কৰা অভিভাৱক আৰু সমাজৰ সম্পৃক্ততাও কেতিয়াবা অসুবিধাত পৰিণত হ'ব পাৰে। যদি অভিভাৱক বা সমাজৰ সদস্যসকলে শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ মানদণ্ড সম্পৰ্কে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিবলৈ আগ্ৰহী নহয়, তেন্তে ব্যৱস্থাটোৱে উন্নতিৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ নকৰিব পাৰে আৰু শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি পৰিৱৰ্তনো নানিব পাৰে। আনহাতে, অভিভাৱকসকল অত্যধিকভাৱে জড়িত হ'লে আৰু অত্যাধিক পৰিৱৰ্তনৰ দাবী জনালে, বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ উন্নয়নমূলক প্ৰস্তাৱ আন পৰামৰ্শৰ মাজত হেৰাই যাব পাৰে।১৬ শিক্ষকসকলৰ কৰ্মভাৰো বৃদ্ধি পায়। তেওঁলোকে প্ৰথমে প্ৰতিটো শিক্ষণ-ফলাফল ভালদৰে বুজি ল'ব লাগে আৰু তাৰ পিছত সেই অনুসৰি পাঠ্যক্ৰম প্ৰস্তুত কৰিব লাগে। একাধিক শিক্ষণ-ফলাফল সমানে কাৰ্যকৰী কৰাটো, বিশেষকৈ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় পৰ্যায়ত, কঠিন বুলি বহু শিক্ষকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। যদি শিক্ষকসকলে শিক্ষাৰ্থীৰ সামগ্ৰিক বিকাশ মূল্যায়ন কৰা পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে, তেন্তে তেওঁলোকৰ কৰ্মভাৰ আৰু অধিক বৃদ্ধি পায়।২

বিভিন্ন দেশৰ স্থিতি

ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষা (OBE) বিভিন্ন দেশত ভিন্ন সময়ত প্ৰৱৰ্তন, সংশোধন বা পৰিত্যাগ কৰা হৈছে। অষ্ট্ৰেলিয়াত ১৯৯০-ৰ দশকত ইয়াৰ ব্যাপক প্ৰয়োগ আৰম্ভ হৈছিল যদিও অতিমাত্ৰা শিক্ষণ-ফলাফল, কাৰ্যকৰীকৰণৰ জটিলতা আৰু বিষয়বস্তুৰ অগভীৰ বুজাবুজিৰ সমালোচনাৰ ফলত বহু নীতি OBE-ৰ পৰা আঁতৰি যায়; পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াই ২০০৮ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে এই পদ্ধতি পৰিত্যাগ কৰে। ইউৰোপীয় সংঘই শিক্ষণ-ফলাফল, কৰ্মভিত্তিক শিক্ষণ, বিদেশী ভাষা শিক্ষা আৰু প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি শিক্ষা ব্যৱস্থাক ফলাফলমুখী কৰাৰ লক্ষ্য স্থিৰ কৰিছে। হংকঙে ২০০৫ চনত বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষণ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰি প্ৰতিষ্ঠানসমূহক নিজ নিজ আৰ্হি বিকাশৰ স্বাধীনতা দিয়ে। মালয়েছিয়াত ২০০৮ চনৰ পৰা সকলো স্তৰৰ শিক্ষাত, বিশেষকৈ উচ্চ শিক্ষাত, OBE কাৰ্যকৰী কৰা হয় আৰু ইয়াৰ মানদণ্ড তদাৰক কৰিবলৈ মালয়েছিয়ান কুৱালিফিকেচনছ এজেঞ্চি (MQA) গঠন কৰা হয়। এই উদাহৰণসমূহে দেখুৱায় যে OBE-ৰ প্ৰয়োগ দেশভেদে ভিন্ন হ'লেও, অধিকাংশ ক্ষেত্ৰতে ইয়াৰ মূল লক্ষ্য হৈছে শিক্ষাৰ্থীক বাস্তৱ জীৱন আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা আৰু শিক্ষণ-ফলাফল অৰ্জনৰ দিশে কেন্দ্ৰিত কৰা।

দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বৰ্ণবৈষম্যোত্তৰ চৰকাৰে ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে Curriculum 2005 কাৰ্যসূচীৰ অংশ হিচাপে OBE প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। শিক্ষাৰ গণতান্ত্ৰিকীকৰণ আৰু মানোন্নয়নৰ লক্ষ্যৰে এই নীতি গ্ৰহণ কৰা হৈছিল যদিও কাংক্ষিত ফলাফল লাভ নোহোৱাৰ বাবে ই ক্ৰমান্বয়ে ব্যৰ্থ বুলি গণ্য হয় আৰু ২০১০ চনত নতুন পাঠ্যক্ৰম সংস্কাৰ কাৰ্যসূচী ঘোষণা কৰা হয়। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শিক্ষা সংস্কাৰৰ ধাৰাবাহিকতাত Goals 2000 আৰু পিছলৈ No Child Left Behind Actৰ জৰিয়তে ফলাফলভিত্তিক শিক্ষা আৰু জবাবদিহিতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়; পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক অধিক নমনীয় আৰু উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিভিন্ন সংশোধনী গ্ৰহণ কৰা হয়। শ্ৰীলংকাত ২০০৪ চনৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ গুণগত মান নিশ্চিতকৰণ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে OBE-ৰ ধাৰণা ধাপে ধাপে প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত উচ্চ শিক্ষাৰ পাঠ্যক্ৰম, শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ আৰু মূল্যায়ন ব্যৱস্থাত ইয়াক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। বৰ্তমান দেশখনৰ প্ৰায় সকলো স্নাতক পাঠ্যক্ৰমতে OBE-ৰ নীতি অনুসৰণ কৰা হৈছে।

ভাৰত

ভাৰত ২০১৪ চনৰ ১৩ জুন তাৰিখে ৱাশ্বিংটন চুক্তিৰ স্থায়ী স্বাক্ষৰকাৰী সদস্য হয়।১৭ ইয়াৰ পিছত ভাৰতে ডিপ্ল'মা আৰু স্নাতক পৰ্যায়ৰ কাৰিকৰী শিক্ষাকে ধৰি উচ্চ কাৰিকৰী শিক্ষাত ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষা (OBE) কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০১৩ চনৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি পৰিষদে (NBA) কেৱল OBE-ভিত্তিক কাৰ্যসূচীসমূহকহে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।১৮

ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি পৰিষদে অভিযান্ত্ৰিক, ফাৰ্মাচী আৰু ব্যৱস্থাপনা বিষয়ৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰা প্ৰতিষ্ঠানসমূহত ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষাৰ সংস্কৃতি গঢ়ি তোলাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। OBE-ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈছে শিক্ষণ-ফলাফলসমূহৰ বিশ্লেষণ, সেই বিশ্লেষণৰ ভিত্তিত ত্ৰুটি চিনাক্তকৰণ আৰু ধাৰাবাহিক উন্নয়ন সাধন। ইয়াৰ বাবে বৃহৎ পৰিমাণৰ তথ্য সংগ্ৰহ, বিশ্লেষণ আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি সহজলভ্য কৰি ৰখাটো প্ৰয়োজনীয়। এই উদ্দেশ্যে বহু প্ৰতিষ্ঠানে স্প্ৰেডশ্বীট-ভিত্তিক অথবা নিজা বা বাণিজ্যিক ছফ্টৱেৰ-ভিত্তিক তথ্য ব্যৱস্থাপনা প্ৰণালী ব্যৱহাৰ কৰে। কিন্তু কাৰো কাৰো মতে, অংশীদাৰসকলে দীৰ্ঘম্যাদী তথ্য (longitudinal data) বিশ্লেষণ কৰিব বিচাৰিলে কেৱল স্প্ৰেডশ্বীট-ভিত্তিক ব্যৱস্থাই সমস্য়াৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।

আৰু চাওক

তথ্যসূত্ৰ

  1. ↑ Spady, William. (1994). Outcome-Based Education: Critical Issues and Answers. American Association of School Administrators. ISBN 0876521839
  2. ↑ Donnelly, Kevin. (2007). Australia's adoption of outcomes based education – a critique. Issues in Educational Research
  3. ↑ Allais, Stephanie. (2007). Education service delivery: the disastrous case of outcomes-based qualifications frameworks.. Progress in Development Studies. পৃ. 65–78
  4. ↑ Austin, Tammy. GOALS 2000--THE CLINTON ADMINISTRATION EDUCATION PROGRAM
  5. ↑ (2016-05-12). NCLB ESEA Flexibility. U.S. Department of Education
  6. ↑ Kennedy, Kerry. (2011). Conceptualising quality improvement in higher education: policy, theory and practice for outcomes based learning in Hong Kong.. Journal of Higher Education Policy & Management. পৃ. 205–218
  7. ↑ Mohayidin, Mohd Ghazali. (2008). Implementation of Outcome-Based Education in Universiti Putra Malaysia: A Focus on Students' Learning Outcomes. International Education Studies
  8. ↑ (2012-11-20). Commission presents new Rethinking Education strategy. European Commission
  9. ↑ Washington Accord. International Engineering Alliance
  10. ↑ Killen, Roy. (2007). Teaching Strategies for Outcomes-based Education, Second Edition. Juta and Company Ltd. পৃ. 48. ISBN 978-0-7021-7680-7
  11. ↑ Uys, Leana; Gwele, Nomthandazo. (2005). Curriculum Development in Nursing: Process and Innovation. Routledge. পৃ. 194. ISBN 0415346290
  12. ↑ Meyer, Salomé M.; Niekerk, Susan E. Van. (2008). Nurse Educator in Practice. Juta and Company Ltd. পৃ. 25. ISBN 978-0-7021-7299-1
  13. ↑ "The Harmful Effects of Algorithms in Grades 1--4", by Constance Kamii & Ann Dominique in The Teaching and Learning of Asymptote in School Mathematics (NCTM Yearbook, 1998): "The teaching of algorithms is based on the erroneous assumption that mathematics is a cultural heritage that must be transmitted to the next generation." (p.132)
  14. ↑ Tam, Maureen. (2014). Outcomes-based approach to quality assessment and curriculum improvement in higher education.. Quality Assurance in Education. পৃ. 158–168
  15. ↑ Butler, Mollie. (2004). OUTCOMES BASED/ OUTCOMES FOCUSED EDUCATION OVERVIEW
  16. ↑ Malan, SPT. (2000). The 'new paradigm' of outcomes-based education in perspective. Tydskrif vir Gesinsekologie en Verbruikerswetenskappe
  17. ↑ Washington Accord:: NBA
  18. ↑ Learning Resources:: NBA

উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ

উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “ফলাফল ভিত্তিক শিক্ষা” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৬৪০০০৭ (২৯ ছেপ্তেম্বৰ ২০২৬)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।

এই প্ৰবন্ধটো উদ্ধৃত কৰক