পিধিৰ্টছি দুৰ্গ

পিধিৰ্টছি দুৰ্গ (Pidhirtsi Castle; zamek w Podhorcach) হৈছে ইউক্ৰেইনৰ লভিভ অঞ্চলৰ পিধিৰ্টছি গাঁৱত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ-ৰাজপ্ৰাসাদ। ই লভিভৰ পৰা প্ৰায় ৮০ কিলোমিটাৰ পূবত অৱস্থিত।

দুৰ্গটো পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া কমনৱেলথৰ গ্ৰেণ্ড ক্ৰাউন হেটমেন ষ্টানিস্লাভ কনিয়েপোলস্কিৰ নিৰ্দেশত ১৬৩৫ চনৰ পৰা ১৬৪০ চনৰ ভিতৰত পুৰণি দুৰ্গৰ স্থানত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।^১ ইয়াৰ নক্সাৰ সৈতে গিয়োম ল্য ভাছ্যৰ দ্য বোপ্লান আৰু আন্দ্ৰেয়া দেল আকুৱাৰ নাম জড়িত। দুৰ্গটো পূৰ্বৰ পোলেণ্ড-লিথুৱানিয়া কমনৱেলথৰ পূব সীমান্তভূমিৰ ৰাজপ্ৰাসাদ-উদ্যান সমষ্টিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম উল্লেখযোগ্য স্থাপনা আছিল।^২৩

বৰ্তমান দুৰ্গটো লভিভ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা গেলেৰীৰ অধীনত আছে।

স্থাপত্য

দুৰ্গটো ইট আৰু শিলেৰে নিৰ্মিত আৰু ইয়াৰ স্থাপত্যত পালাজ্জো ইন ফৰ্তেজ্জা শৈলীৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। ই ভোৰোনিয়াকি পাহাৰৰ উত্তৰ ঢালত, সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৩৯৯ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু ষ্টিৰ নদীৰ উপত্যকালৈ চাই আছে।

১৭শ শতিকাত দুৰ্গটো আঙুৰৰ বাগিচা আৰু ইটালীয় শৈলীৰ পাৰ্টেৰ উদ্যানৰে আগুৰি আছিল। ইয়াৰ সুৰা য়াকুব ছোবিয়েস্কি আৰু আন্দ্ৰেই মৰ্ষ্টিনৰ কবিতাত প্ৰশংসিত হৈছিল। দুৰ্গটো এটা খাত আৰু উঠা-নমা কৰিব পৰা সেতু লগতে দুৰ্গপ্ৰাচীৰ আৰু বুৰ্জেৰে সুৰক্ষিত আছিল।^৪

দুৰ্গটোৰ প্ৰতিটো বাহু প্ৰায় ১০০ মিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ আকৃতি প্ৰায় বৰ্গাকাৰ। ইয়াত তিনিটা মহলা আছে। মূলতঃ ইয়াৰ দুটা মহলা আছিল। তৃতীয়টো মহলা ১৮শ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল।^৫ পশ্চিম অংশটো অতিথিসকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু পূব অংশটো গৰাকী আৰু সেৱকসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ ওপৰত থকা মাৰ্বলৰ ফলকত এটা লেটিন শিলালিপিত লিখিত আছে যে: "সামৰিক পৰিশ্ৰমৰ কৃতিত্ব হৈছে বিজয়, বিজয়ৰ কৃতিত্ব হৈছে জয়োল্লাস, আৰু জয়োল্লাসৰ কৃতিত্ব হৈছে বিশ্ৰাম।"^৪

দুৰ্গৰ চৌহদত এটা খেতিপথাৰ, ব্যক্তিগত চিৰিয়াখানা, আঙুৰৰ বাগিচা, মৌ-পোহা ঠাই, ট্ৰাউট মাছৰ পুখুৰী আৰু এটা আটাৰ মিল আছিল।

অভ্যন্তৰীণ অংশ

দুৰ্গটোত কেইবাটাও সভাকক্ষ আৰু এখন পুথিভঁৰাল আছিল। কক্ষসমূহৰ ভিতৰত ক্ৰিমছন কক্ষ, চীনা কক্ষ, দাপোণ কক্ষ, হালধীয়া কক্ষ আৰু সেউজীয়া কক্ষ উল্লেখযোগ্য। এটা উপাসনাগৃহও আছিল। ১৮শ শতিকাৰ চিত্ৰশিল্পী শিমন চেখোভিচৰ ১০৬খন চিত্ৰ সেউজীয়া কক্ষত সংৰক্ষিত আছিল। কক্ষসমূহৰ নাম সজ্জাৰ ৰং অথবা তাত ৰখা সামগ্ৰীৰ ভিত্তিত দিয়া হৈছিল।^৪

কক্ষসমূহৰ দেৱালত চিত্ৰ, প্ৰতিকৃতি আৰু দেৱাল-কাগজেৰে সজ্জা কৰা হৈছিল। মজিয়াবোৰ মাৰ্বলৰ টাইলছেৰে নিৰ্মিত আছিল আৰু প্ৰতিটো কক্ষতে এটা মাৰ্বলৰ অগ্নিকুণ্ড আছিল। ইয়াত ষ্টানিস্লাভ কনিয়েপোলস্কিয়ে তুৰ্ক আৰু তাতাৰসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধৰ সময়ত লাভ কৰা বহুতো লুণ্ঠিত সামগ্ৰী, বিশেষকৈ পাৰস্যৰ গালিচা আৰু তুৰ্কী তম্বু, সংৰক্ষিত আছিল। পুথিভঁৰালত কনিয়েপোলস্কি আৰু ৰজেভুস্কি পৰিয়ালৰ নথি-সংগ্ৰহ আছিল।

ইতিহাস

দুৰ্গটোৰ নক্সা কোনে কৰিছিল সেয়া নিশ্চিতভাৱে জনা নাযায়। সম্ভৱতঃ ইটালীয় স্থপতি আন্দ্ৰেয়া দেল আকুৱাই ইয়াৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। তেওঁ ওচৰৰ ব্ৰডি দুৰ্গটোও নক্সা কৰিছিল।

১৬৪৮ চনত খমেলনিত্স্কি বিদ্ৰোহৰ সময়ত ইউক্ৰেইনীয় কোছাকসকলে দুৰ্গটো আক্ৰমণ কৰিছিল যদিও ইয়াক দখল কৰিব পৰা নাছিল। তিনিবছৰৰ পিছত তেওঁলোকে পুনৰ আক্ৰমণ কৰে আৰু পুনৰ বিফল হয়। ইয়াৰ পিছত ষ্টানিস্লাভ কনিয়েপোলস্কিৰ পুত্ৰ আলেক্সান্দাৰে ক্ষতিসমূহ মেৰামতি কৰি দুৰ্গৰ সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰে।

১৬৮২ চনত মূল নিৰ্মাতা আৰু মালিকৰ নাতি ষ্টানিস্লাভ কনিয়েপোলস্কিয়ে দুৰ্গটো আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালৰ সম্পত্তি য়াকুব লুদভিক ছোবিয়েস্কিকৰ নামত ইচ্ছাপত্ৰ প্ৰদান কৰে।^৬ ১৬৮৭ চনত অটোমান তুৰ্কসকলৰ বিৰুদ্ধে অভিযানৰ পৰা উভতি আহোঁতে য়াকুব ছোবিয়েস্কিয়ে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ, ৰজা জান তৃতীয় ছোবিয়েস্কি আৰু তেওঁৰ ফৰাচী পত্নী মাৰি কাসিমিৰে লুইজক দুৰ্গটোত আতিথ্য দিছিল।

১৭২৫ চনত য়াকুবৰ সৰু ভায়েক কনষ্টান্টি ছোবিয়েস্কিয়ে দুৰ্গটো গ্ৰেণ্ড ক্ৰাউন হেটমেন ষ্টানিস্লাভ ৰজেভুস্কিক বিক্ৰী কৰে। ৰজেভুস্কিৰ পুত্ৰ ভাচ্লাভে দুৰ্গটো স্থায়ী আৱাস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁ তৃতীয় মহলা সংযোজন কৰাৰ লগতে ১৭৮৮ চনত এটা গীৰ্জা নিৰ্মাণ কৰে আৰু এটা নাট্যশালা মুকলি কৰে।

ভাচ্লাভ ৰজেভুস্কিয়ে জান তৃতীয় ছোবিয়েস্কিৰ সৈতে জড়িত বহুতো সামগ্ৰী সংগ্ৰহ কৰিছিল। ১৭৬৭ চনত তেওঁ ৱাৰ্ছ’লৈ গৈ ছেইমৰ বিতৰ্কত অংশগ্ৰহণ কৰে। ৰাছিয়ানসকলে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কালুগালৈ পঠিয়ায় আৰু তেওঁ কেতিয়াও পিধিৰ্টছিলৈ উভতি নাহিল। ১৭৭২ চনৰ পোলেণ্ডৰ বিভাজনৰ পিছত দুৰ্গটো অষ্ট্ৰিয়াৰ অংশ হৈ পৰে।

১৮৬৯ চনলৈকে দুৰ্গটো ৰজেভুস্কি পৰিয়ালৰ মালিকানাত আছিল। ইয়াত সম্ৰাট ফ্ৰান্স জোচেফ প্ৰথমক আতিথ্য দিয়া হৈছিল। হেটমেন ভাচ্লাভ ৰজেভুস্কিৰ শেষ পুৰুষ বংশধৰ, সন্তানহীন কাউণ্ট লিয়ন ৰজেভুস্কিয়ে দুৰ্গটো ৰাজকুমাৰ ভ্লাদিস্লাভ ছাংগুশ্কোক ইচ্ছাপত্ৰত লিখি দিয়ে।

প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ৰাছিয়ানসকলে দুৰ্গটো দখল কৰিছিল আৰু ইয়াৰ বহুতো মূল্যৱান সামগ্ৰী লুণ্ঠন কৰিছিল। ১৯১৫ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত দুৰ্গটো পঞ্চম অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰীয় বাহিনীৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হৈ পৰে। পিছত পোলেণ্ড-ছোভিয়েট যুদ্ধতো দুৰ্গটো ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। যুদ্ধৰ পিছত ই তাৰ্নোপল ভইভ'ডশ্বিপৰ অংশ হৈ পৰে। ৰাজকুমাৰ ৰোমান ছাংগুশ্কো ইয়াৰ গৰাকী আছিল। তেওঁ দুৰ্গটোৰ শেষ পোলেণ্ডীয় গৰাকী আছিল।^৭

দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ছোভিয়েট কৰ্তৃপক্ষই দুৰ্গটোত এটা যক্ষ্মা চিকিৎসালয় স্থাপন কৰে।^৮

১৯৫৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মূল্যৱান চিত্ৰসমূহসহ দুৰ্গটো প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে জ্বলি যায়। অগ্নিকাণ্ডটো তিনি সপ্তাহ ধৰি চলিছিল আৰু কেৱল দেৱালসমূহ অৱশিষ্ট আছিল।^৯ ১৯৯৭ চনত লভিভ চিত্ৰশালা গেলেৰীয়ে দুৰ্গটো ক্ৰয় কৰি সংগ্ৰহালয়লৈ ৰূপান্তৰ কৰে।

দুৰ্গটো কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ স্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত দ্য ডেলুজ অন‍্যতম।^৭১০

ইউক্ৰেইনে ছোভিয়েট সংঘৰ পৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পিছত দুৰ্গটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰি ৰাষ্ট্ৰপতিৰ আৱাস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। পিছত সম্পত্তিটো লভিভ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা গেলেৰীৰ অধীনলৈ দিয়া হয়।^১১ বৰ্তমান ৰজেভুস্কি পৰিয়ালৰ সংগ্ৰহৰ এটা অংশ লভিভৰ সংগ্ৰহালয়সমূহত সংৰক্ষিত হৈ আছে।^৪ কিছুমান প্ৰত্নবস্তু তাৰ্নুভ আৰু ক্ৰাক'ভৰ সংগ্ৰহালয়তো সংৰক্ষিত হৈ আছে।^৭ লভিভ ৰাষ্ট্ৰীয় কলা গেলেৰীয়ে দুৰ্গটো ঐতিহাসিক ৰূপলৈ পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ চেষ্টা কৰি আছে।^১২

জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত

পিধিৰ্টছি দুৰ্গ টেলিভিছন ধাৰাবাহিক মিষ্টেৰিজ অৱ দ্য এবেণ্ডনডৰ ষষ্ঠ ছিজনৰ অষ্টম খণ্ড "দ্য থিং অন হেল মাউণ্টেন"ত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। এই খণ্ডটো ছায়েন্স চেনেলত ২০২০ চনৰ ১৪ মে'ত সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। ইয়াত ১৮শ শতিকাৰ দুৰ্গটোৰ ইতিহাস আৰু ইয়াৰ গৰাকী ভাচ্লাভ ৰজেভুস্কিৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে।^১৩১৪

অতিৰিক্ত পঠন

• Roman Aftanazy. Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej — Wojewodztwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, ZakΠad Narodowy ( Ossolinskich-Wydawnictwo, Wrocław) 1995.
• A. Czolowski, B. Janusz Przeszlosc i zabytki wojewodztwa tarnopolskiego, (Tarnopol) 1926.
• F. K. Martynowski, Starozytna Polska, (Warsaw) 1885.
• Jan K. Ostrowski, Jerzy T. Petrus, Podhorce. Dzieje wnętrz pałacowych i galerii obrazów, Kraków 2001, ss. 400, il. 564.
• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, (1880-1914), vol. 8, pages 395-398
• Slownik Geograficzny Krolestwa Polskiego i innych krajów slowianskich, vol. 8 (Filip Sulimierski, Bronislaw Chlebowski, Wladyslaaw Walewski, eds.), (Warsaw) 1887,

বাহ্যিক সংযোগ

• Castle