जातिका बच्चाहरू, एक लोपोन्मुख भाषिक जाति]]
নেপালৰ জাতিসমূহ নেপালৰ জাতিগত বিভাজন ভাষা, জাতিগত পৰিচয়, জাতি ব্যৱস্থাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। প্ৰতিটো জাতিৰ নিজা আন্তঃবিবাহ আছে। প্ৰতিটো জাতিৰ নিজা ভাষা, সংস্কৃতি, সভ্যতা। নেচনেল ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ দ্য প্ৰমোচন অৱ ট্ৰাইবেল/ট্ৰাইব ডেভেলপমেণ্ট এক্ট, ২০৫৮ বি এছৰ ২ নং ধাৰাত "জনজাতি/জনজাতি"ক নিজৰ মাতৃভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতি, সুকীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয়, সুকীয়া সামাজিক গাঁথনি আৰু লিখিত বা অলিখিত ইতিহাস থকা জাতি বা সম্প্ৰদায় হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে। ১ গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি মন্ত্ৰী পৰিষদে সংখ্যালঘু জাতি নিৰ্ধাৰণৰ বিধান অনুসৰি জনসংখ্যাৰ ০.৫ শতাংশতকৈও কম লোকক সংখ্যালঘু হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ২ সেই অনুসৰি চৰকাৰে ১১৫টা জাতি সংখ্যালঘু হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে। ৰাষ্ট্ৰীয় লোকপিয়ল ২০৭৮ বি এছ অনুসৰি নেপালত ১৪২টা জাতি আছে।
ভাষাৰ গোট
মধ্য নেপালৰ গুৰুং সম্প্ৰদায়ে নিজৰ পৰম্পৰাগত ঢোল আৰু খৈঞ্জাদী বজায়।
নেপালৰ বৈচিত্ৰময় ভাষিক ঐতিহ্য দুটা প্ৰধান ভাষা গোটৰ পৰা বিকশিত হৈছে: ইণ্ডো-আৰ্য্য ভাষা পৰিয়াল আৰু তিব্বত-বৰ্মী ভাষা পৰিয়াল। নেপালত কথিত ভাষাসমূহ বেছিভাগেই ইণ্ডো-আৰ্য্য বা চীন-তিব্বতী, কম সংখ্যক অন্য আৰু দ্ৰাবিড় ভাষা পৰিয়ালৰ।
নেপালত কথিত ১২৩টা ভাষাৰ ভিতৰত ৪৮ টাই ইণ্ডো-আৰ্য্য ভাষাৰে কথা পাতে।জনসংখ্যাৰ ৮২.১% লোকে কয়।
নেপালত কথিত ভাষাসমূহৰ ভিতৰত চীন-তিব্বতী ভাষা পৰিয়ালটো তিব্বত-বাৰ্মী গোটৰ অংশ। যদিও তুলনামূলকভাৱে কম সংখ্যক, জনসংখ্যাৰ ১৭.৩% লোকে কয়, ইয়াত প্ৰায় ৬৩টা ভাষা আছে। এই গোটৰ ভাষাসমূহৰ ভিতৰত তামাং, নেপালী (নেৱাৰ), মাগৰ, লিম্বু ইত্যাদি।
ত্ৰিভুৱন বিশ্ববিদ্যালয়ে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০৬৬ চনত বিপন্ন ভাষাৰ জৰীপ আৰু ৰেকৰ্ডিং আৰম্ভ কৰিছিল আৰু চৰকাৰে এই তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি পৰৱৰ্তী লোকপিয়লত অধিক ভাষা অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে।
নেপালৰ বিস্তৃত জাতিগত শ্ৰেণী
| + Broad Ethnic Categories of Nepal (2011 Census) | Rank | Broad Ethnic Category | Sub-Category | Percentage | Linguistic Family | Population Percentage |
| 1 | Khas-Arya (Hill Group) | ছেত্ৰী | 16.60% | ইণ্ডো-আৰ্য্য | 39.37% | |
| ব্ৰাহ্মণ | ১২.১৮% | |||||
| দলিত | ৮.১২% | |||||
| ঠাকুৰি | ১.৬১% | |||||
| সন্ন্যাসী /দশনামী | ০.৮৬ % | |||||
| 2 | Janajatis | Hill: গুৰুং,শ্বেৰপা, তামাং, মগৰ, গালে, কিৰাট (ৰায়, লিম্বু,সুনুৱাৰ]] ) আদি | 22.28% | চীন-তিব্বতী | ৩০.৮১% | |
| টেৰাই: থাৰু, ৰাজবংশী, ধীমাল, আদি। | 8.53% | ইণ্ডো-আৰ্য, Austroasiatic, Sino-Tibetan languages | ||||
| 3 | Newars | Newar (Middle) | 3.1% | Sino-Tibetan | 5.5% | |
| নেৱাৰ (নিম্ন) | 0.4% | |||||
| নেৱাৰ (বৌদ্ধধৰ্মী) | 0.8% | |||||
| Newar (Upper) | 1.1% | |||||
| 4 | Madhesi (Terai Caste Group)* | Madhesi (Middle): Teli, Kurmi, Bania, Kalwar, Halwai, Mallah, মালী, Rajbhar etc. | 9.97% | Indo-Aryan | 29.43% | |
| Madhesi (Dalit): Chamar, Dhanuk, Dom, Musahar, Dushadh, Tatma etc. | 4.50% | |||||
| Madhesi (Nepali Muslims) (Madheshi status removed as of 2021*) | 4.39% | |||||
| Madhesi (Low): Dushadh, Tatma, Dhobi, Kahar, Natuwa, Khatik, Kalar, Bantar, etc. | 3.86% | |||||
| Madhesi (High): মেথৈলী ব্ৰাহ্মণ , Kushwahas, যাদৱ, ৰাজপুত, Kayasth, etc | 6.71% | |||||
| 5 | মাৰোৱাৰী, বঙালী, পাঞ্জাৱী | − | 0.32% | ইণ্ডো-আৰ্য্য | 0.32% | |
| 6 | Undefined and Foreigners | − | 1.07% | − | 1.07% | |
| Total | 100% |
|---|
*Note: The Madeshi Commission also removed Muslims and Tharus from the list of Madeshis in 2021. In the surname listing of ‘Surname Enumeration of Madheshi Community in Nepal -2078 B.S.' conducted by the Madheshi Commission, Tharus in sub-group-1 and Muslims in sub-group-2 have been removed.
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ Mishra, Pramod. (२०२०-०८-२६). Endogamy, hierarchy and violence. द काठमाडौँ पोस्ट
- ↑ ११५ जाति अल्पसङ्ख्यकको सूचीमा. गोरखापत्र
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “নেপালৰ জাতিসমূহ” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫৪৯৬০৫ (১০ নৱেম্বৰ ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।