নাকৰ মালা

নাকৰ জিঞ্জিৰি (Nose chain) হৈছে এক প্ৰকাৰৰ গহনা, যিটো শতিকাৰ আগতে সিন্ধু সভ্যতাত ভাৰতৰ মহিলাৰ ফেশ্বনৰ অংশ হিচাপে উৎপত্তি হৈছিল।

শাৰীৰিক দিশ

সহজ ভাষাত ক’বলৈ গ’লে, নাকৰ শিকলি হ’ল নাকৰ ফুটা আৰু কাণৰ ফুটাৰ মাজত সংযোগ কৰা এক অলংকাৰ। সাধাৰণতে এই "শিকলিবোৰ" কোনো ধাতুৰে নিৰ্মিত শিকলিৰ কেইবাটাও সংযোগ (chain links)। অৱশ্যে প্ৰকৃত শিকলিৰ উপৰিও, "নাকৰ শিকলি" বুলিলে নাক আৰু কাণৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰা অন্যান্য সামগ্ৰী যেনে মালাৰ মণি (rosary beads) আদিকো বুজাব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও আন সংযোগকাৰী বস্তুও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

ইতিহাস

শতিকা ধৰি দক্ষিণ এছিয়া আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকা (চুদান)ৰ মহিলাসকলে সাধাৰণতে নাকৰ শিকলি পৰিধান কৰি আহিছে। ভাৰতত ৬ষ্ঠ শতিকাৰ আগৰে পৰাই মহিলাসকলে এইবোৰ পৰিধান কৰি আহিছে। বহুতো ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যত ইয়াৰ প্ৰমাণ স্পষ্টকৈ দেখা যায়।^১ বিবাহ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ই বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। হিন্দু পৰম্পৰা অনুসৰি বিবাহৰ নিশা কইনাই নাকত এটি ফুটা বা অলংকাৰ পিন্ধে যিটো ভাৰতৰ কিছুমান অঞ্চলত শিকলিৰে কাণফুলি বা চুলিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়; আনহাতে কিছুমান ঠাইত ই কেৱল নাকৰ আঙুঠি (নথ) বা নাকফুলি (nose stud) হিচাপে থাকে। প্ৰাচীন সনাতন ধৰ্মৰ বিশ্বাস অনুসৰি নাকৰ বাওঁফালে ফুটা কৰিলে প্ৰজনন আৰু গৰ্ভাশয়ৰ স্বাস্থ্যত সহায় হয়, সেয়েহে বিবাহৰ সময়ত মহিলাসকলে বাওঁফালৰ নাক ফুটা কৰোৱাইছিল।

উপ-সংস্কৃতি

বৰ্তমান সময়ত হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ গ্ৰহণ আৰু গথিক ফেশ্বনৰ (Gothic fashion) প্ৰৱৰ্তনৰ ফলত নাকৰ শিকলি প্ৰচলিত হৈ পৰিছে। এতিয়া বিশ্বৰ বিভিন্ন উপ-সংস্কৃতিৰ মাজত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ই জনাজাত।^২

পদ্ধতি

১৯৪০ চনৰ দশকত বেজীটো বীজাণুমুক্ত কৰিবলৈ চিলাইৰ বেজীৰ তলত মেচৰ লাঠি জ্বলাই দিয়া হৈছিল। এটা আলু কাটি বিন্ধিবলগীয়া ঠাইখিনি সহায় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বেজীটো মাংসৰ মাজেৰে আলুৰ ওচৰলৈ ঠেলি দিয়া হয়। বেজীটো ঠেলি দিয়াৰ পিছত বেজীৰ চকুৰ মাজেৰে এডাল সূতা (ৰঙা আৰু হালধীয়া) পাৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত মাত্ৰ বিন্ধি যোৱা ফুটাটোত সূতাটো এৰি বেজীটো আঁতৰাই দিয়া হয়। এইটো অতি তৎপৰতাৰে কৰা হৈছিল যাৰ ফলত মাত্ৰ এটা চুটি চোকা বিষ হৈছিল। কেতিয়াবা, বিন্ধিবলগীয়া ঠাইখিনিৰ সংখ্যা দিবলৈ বৰফ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আজিকালি বিন্ধাৰ বাবে ফুটা ষ্টেইনলেছ ষ্টীলৰ অস্ত্ৰোপচাৰ বেজী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিন্ধাৰ পিছত বেজীটো আঁতৰাই কেপটিভ বেয়াৰিং ৰিং (CBR) সোমোৱাই দিয়া হয়। ১৮ৰ পৰা ২৪ কেৰেট সোণেৰে নিৰ্মিত ১৬ৰ পৰা ১২ গেজৰ আঙঠি। কাণৰ ফুটা বিন্ধিলে ভাল হোৱাৰ সময় ৩ৰ পৰা ৬ সপ্তাহ আৰু নাক বিন্ধিলে ভাল হোৱাৰ সময় ৬ৰ পৰা ১২ সপ্তাহ আমেৰিকাত বিন্ধা কেৱল শৰীৰ বিন্ধিবলৈ প্ৰমাণিত ব্যক্তিসকলেহে কৰিব পাৰে।^৩