দেৱী থাণ্ট চিন

দেৱী থাণ্ট চিন (Devi Thant Sin; জন্ম ২ জানুৱাৰী ১৯৪৭) এগৰাকী বাৰ্মিজ পৰিৱেশবিদ, লেখক আৰু কনবাংৰ ৰয়েল হাউছৰ জ্যেষ্ঠ সদস্য। ম্যানমাৰৰ পৰিৱেশ আন্দোলনৰ নেত্ৰী হিচাপে তেওঁক "সেউজ ৰাজকুমাৰী" বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।^১ ইৰাৱাডী নদীয়ে‍ জন্ম দিয়া দুখন নদীৰ সংগমস্থলত নিৰ্মাণ কৰিব বিচৰা মাইটছ’নে বান্ধ প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ প্ৰৱল বিৰোধিতা কৰিছিল।^২

তেওঁ পৰিৱেশ কৰ্মী সংগঠন গ্ল'বেল গ্ৰীণ গ্ৰুপ (৩জি) আৰু ম্যানমাৰ গ্ৰীণ নেটৱৰ্কৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।^৩

পটভূমি

দেৱী থাণ্ট চিনৰ জন্ম ১৯৪৭ চনৰ ২ জানুৱাৰীত ব্ৰিটিছ বাৰ্মাৰ ইয়াংগনত ৰাজকুমাৰ টাউ ফায়া গলায় আৰু তেওঁৰ পত্নী খিন মেৰ ঘৰত৷ তেওঁ কেৱল এগৰাকী আগশাৰীৰ পৰিৱেশবিদ হিচাপেই নহয়, বাৰ্মিজ ৰাজকুমাৰী আৰু ম্যানমাৰৰ শেষৰ ৰজা ৰজা থিবাউ আৰু ৰাণী সুপায়ালাটৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ হিচাপেও পৰিচিত।^৪

কেৰিয়াৰ আৰু সক্ৰিয়তা

ম্যানমাৰৰ প্ৰথম পৰিৱেশবিদসকলৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা দেৱী থাণ্ট চিনে নিজৰ দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু অন্যান্য পৰিৱেশ ধ্বংসৰ কাৰণৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছে৷ পৰিয়ালে ৰাজকীয় মৰ্যাদা হেৰুৱালেও বাৰ্মিজ জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থ চোৱাচিতা কৰাটো এতিয়াও তেওঁ নিজৰ কৰ্তব্য বুলি গণ্য কৰে।^৩৫

২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে অন্যান্য প্ৰকাশনৰ বাবে পৰিৱেশ সজাগতাৰ বিষয়ে লিখাৰ পাছত ২০০৭ চনত ম্যানমাৰৰ প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ বাৰ্মিজ ভাষাৰ পৰিৱেশ আলোচনী আং পিন লে নামৰ নিজা আলোচনীখন মুকলি কৰে। তেওঁৰ লক্ষ্য আছিল বাৰ্মিজ জনসাধাৰণক বিশ্বব্যাপী সেউজ আন্দোলনৰ বিষয়ে আৰু স্থানীয় পৰিৱেশৰ ক্ষতিৰ বিষয়ে অৱগত কৰা। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ দেশৰ বিভিন্ন ঠাই ভ্ৰমণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু কৃষকসকলক ৰাসায়নিক সাৰ ব্যৱহাৰৰ বিপদৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়াৰ লগতে আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে পৰিৱেশৰ চিন্তাৰ বিষয়ে কথা পাতিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ম্যানমাৰত গঢ় লোৱা সেউজ আন্দোলনক একত্ৰিত কৰাত তেওঁ সহায় কৰিছিল।^৩৫৬

২০০৬ চনত তেওঁ দেশৰ মুষ্টিমেয় পৰিৱেশ কৰ্মীক একত্ৰিত কৰি গ্ল’বেল গ্ৰীণ গ্ৰুপ (৩জি) গঠন কৰে। এই গোটটোত খনন অভিযন্তা, বতৰ বিজ্ঞানী, অধিবক্তা, অসামৰিক অভিযন্তা, কৰ্মী, গৱেষক আৰু সাংবাদিকৰ সংখ্যা স্থানান্তৰিত হৈ আছে। তাৰ পাছত তেওঁ ম্যানমাৰ গ্ৰীণ নেটৱৰ্ক প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^৭

চীন সমৰ্থিত বিতৰ্কিত মাইটছ’নে বান্ধ প্ৰকল্পৰ বিৰোধিতা কৰিছিল দেৱী থাণ্ট চিনে। ম্যানমাৰৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ জলপথ ইৰাৱাডী নদীয়ে‍ জন্ম দিয়া দুখন নদীৰ সংগম স্থানত ইয়াক নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা আছিল; তেওঁ কয় যে পানীৰ প্ৰৱাহত যিকোনো ধৰণৰ ব্যাঘাত জন্মালে অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে দেশখনৰ পৰিৱেশৰ ক্ষতি আৰু বেছি হ’ব। তেওঁ কয়,"গোটেই ম্যানমাৰৰ বাবে ইৰাৱাডী নদী মাতৃৰ দৰে। যদি তেওঁলোকে কৰা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰে‍, তেন্তে আমি আঙুলিয়াই দিওঁ যে সেইটো কৰাৰ সময় নহয়।"

বান্ধটোৰ বিৰুদ্ধে পৰিৱেশ অভিযানৰ ফলত দেশজুৰি জনসাধাৰণৰ ক্ষোভৰ সৃষ্টি হয়, যাৰ ফলত ৰাষ্ট্ৰপতি থিন ছেইনে ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৬ চনত তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যকাল শেষ নোহোৱালৈকে এই প্ৰকল্পটো স্থগিত ৰাখিছিল। প্ৰকল্পটো স্থগিত ৰখা হৈছে।^৩৫

তথ্যচিত্ৰ

২০১৭ চনত দেৱী থাণ্ট চিন আৰু তেওঁৰ ককাক টাউ ফায়া, পেহী হ্টেইক ছু ফায়া গ্য়ি আৰু খুলশালীয়েক ছ’ উইনে এলেক্স বেস্কোবি আৰু মেক্স জ’নৰ তথ্যচিত্ৰ উই ৱেৰ কিংছত অভিনয় কৰে। ২০১৭ চনৰ ৪ নৱেম্বৰত মাণ্ডেলেত ইৰাৱাডী সাহিত্য মহোৎসৱত তথ্যচিত্ৰখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হয় আৰু থাইলেণ্ডত থকা থাইলেণ্ডৰ বিদেশী সংবাদদাতা ক্লাৱতো প্ৰদৰ্শিত হয়।^৮ ছবিখনত ম্যানমাৰৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে যদিও বাৰ্মাৰ শেষৰ ৰজাসকলৰ বংশধৰসকলৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰা হৈছে, যিসকলে আধুনিক ম্যানমাৰত অচিনাকি আৰু অজ্ঞাত নিৰ্মম জীৱন কটায় জীয়াই আছে।^৯