তৈয়বউল্লা

তৈয়বুউল্লা ওৰফে মৌলানা তৈয়বুল্লাহ( Moulana Taybullah) এগাৰকী ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ কৰ্মী আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সংগ্ৰামী আছিল৷ স্বাধীনোত্তৰ অসমত বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈ তেওঁ মন্ত্ৰীত্বৰ দায়িত্ব পায়ো পালন কৰা নাছিল৷^১ তদুপৰি এগৰাকী লেখক হিচাপেও তেওঁ খ্যাতি লাভ কৰিছিল৷ গুৱাহাটীৰ চৰকাৰী হাকিম মছিয়ৎ উল্লাহৰ সন্তান তৈয়বুল্লাহৰ জন্ম হৈছিল ১৮৯৪ চনত৷^২৩ ‘কাৰাগাৰৰ চিঠি আৰু পোন্ধৰ আগষ্ট’ তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৃতি৷

শিক্ষা

তৈয়বুল্লাহে গোলাঘাট বেজবৰুৱা হাইস্কুলত আৰু পিছত শিৱসাগৰ চৰকাৰী হাইস্কুলৰ পৰা এণ্ট্ৰেন্স পাছ কৰি ১৯০৯ চনত অসম উপত্যকাৰ ভিতৰত প্ৰথম হৈ সোণৰ পদক লাভ কৰে৷ কটন কলেজৰ পৰা প্ৰথম বিভাগত আই,এছ,চি পাছ কৰে৷ পাছত কলিকতা প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানত সন্মানসহ বি,এছ,ছি ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ তেওঁ কলিকতাতৰ অমিশ্ৰ গণিতৰ স্নাতকোত্তৰ পাঠ গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও পৰীক্ষা দিয়া নহ’ল৷ কলিকতাৰ পৰাই তেওঁ আইনৰ স্নাতক হৈ অসমলৈ উভতি আহে৷^২১

কৰ্মজীৱন

কলিকতাৰ পৰা শিক্ষা সাং কৰি তৈয়বুল্লাহে ১৯১৯ চনত গুৱাহাটীত ওকালতি আৰম্ভ কৰিছিল৷ ১৯২২ চনৰ পৰা ১৯২৪ চনলৈ তেওঁ আলিগড়ৰ “জামিয়া মিলিয়া ইচলামিয়া’’ত দুবছৰ বিজ্ঞান শিক্ষকৰূপে কাম কৰিছিল৷^২১

ৰাজনৈতিক জীৱন

স্বাধীনতা আন্দোলনত এগৰাকী কংগ্ৰেছ কৰ্মীৰূপে তৈয়বুল্লাহে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছিল৷ ১৯২২ চনত তেওঁ গুৱাহাটী জিলা কংগ্ৰেছৰ সম্পাদক আৰু পিছলৈ সভাপতি হৈছিল৷ ১৯২৬ চনত পাণ্ডুত বহা জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিৱেশনৰ আদৰণী সমিতিৰ সম্পাদক হৈছিল৷ বিয়াল্লিছৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত অংশ গ্ৰহণ কৰি তেওঁ দুবাৰ কাৰাবৰণ কৰিছিল৷ প্ৰথমবাৰ ছমাহ কাল আৰু পিছত ১৯৪২ চনৰ পৰা ১৯৪৫ চনলৈ জেল খাটিছিল৷ স্বাধীনতাৰ পিছত মঙলদৈ সমষ্টিৰ পৰা বিনা-প্ৰতিদ্বন্দিতাৰে তেওঁ অসম বিধানসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল৷ বিধায়ক হৈ থকা অৱস্থাত তেওঁক মন্ত্ৰীত্ব যচা হৈছিল যদিও তেওঁ স্বেচ্ছাই সেই পদ ত্যাগ কৰিছিল বুলি জনা যায়৷^২১৩

সাহিত্য

মৌলানা তৈয়বুল্লাহে ৰাজনৈতিক জীৱনৰ লগতে সাহিত্যৰ দিশতো মনোনিৱেশ কৰিছিল৷ পদ্মধৰ চলিহা সম্পাদক হৈ থকা সময়ত “অসমীয়া’’ কাকতৰ লগতো তেওঁ জড়িত হৈছিল৷ কাৰাগাৰত থকা সময়ত তেওঁ “কাৰাগাৰৰ চিঠি আৰু পোন্ধৰ আগষ্ট’’ নামে এখনি পুথি ৰচনা কৰিছিল, যিখন ১৯৬২ চনত প্ৰকাশ পাইছিল৷ তদুপৰি তেওঁ উন্মুল কোৰাণ, Islam and Non Violence, Between the Symbol and the Idol at Last নামে তিনিখন পুথি ৰচনা কৰিছিল৷^২৩

মৃত্যু

১৯৬০ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল৷^৩