তাহিৰ কুৰেছি

তাহিৰ কুৰেছি পাকিস্তানৰ এজন পৰিৱেশবিদ আছিল। তাহিৰ কুৰেছি এজন মেংগ্ৰোভ মেন বা মেংগ্ৰোভ হিৰো হিচাপে জনাজাত।(জন্ম,১৯৪৬-মৃত্যু,২০২০ চনত, উৰ্দু ভাষাত بائے مینگروز پاکستان)^১ আছিল আই ইউ চি এন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘ (IUCN International Union for Conservation of Nature) ৰ এজন জ্যেষ্ঠ পাকিস্তানৰ পৰিৱেশবিদ আৰু উপকূলীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰ বিশেষজ্ঞ, যিয়ে সিন্ধু নদীৰ ডেল্টা-আৰবিয়ান সাগৰীয় মেংগ্ৰোভ আৰু অন্যান্য মেংগ্ৰোভ গছৰ সংৰক্ষণ আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল পাকিস্তানৰ উপকূলীয় অঞ্চল। সিন্ধ আৰু বেলুচিস্তানৰ ৩০,০০০ হেক্টৰতকৈ অধিক মেংগ্ৰোভ বনাঞ্চল পুনৰুদ্ধাৰ কৰাত তাহিৰ কুৰেশ্বীয়ে মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘই তেওঁক মেংগ্ৰোভৰ নায়ক উপাধিৰে সন্মানিত কৰে। ^{২৩৪৫৬৭}

পৰিৱেশৰ ভূমিকা

তাহিৰ কুৰেছিয়ে সিন্ধ আৰু বেলুচিস্তানৰ ৩০,০০০ হেক্টৰতকৈও অধিক মেংগ্ৰোভ বনাঞ্চল পুনৰুদ্ধাৰ কৰিছিল।^৮ আন্তৰ্জাতিক প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘই তেওঁক মেংগ্ৰোভৰ নায়ক উপাধিৰে সন্মানিত কৰে।^৯ তেওঁৰ অবিৰত প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ২০১৩ চনৰ ২২ জুনত ৩০০ জন স্থানীয় উপকূলীয় স্বেচ্ছাসেৱী ৰোপণকাৰীৰ সহায়ত তাহিৰ কুৰেশ্বীয়ে পাকিস্তানৰ সিন্ধৰ থাটাৰ খাৰো চানত ১২ ঘণ্টাৰ অলপ বেছি সময়ৰ ভিতৰত ৫৪১,১৭৬টা মেংগ্ৰোভ পুলি ৰোপণ কৰি গিনিজ বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড শ্ৰেণীৰ অধীনত "এদিনত সৰ্বাধিক গছ ৰোপণ কৰা" এইটোৱেই হৈছে এদিনতে সৰ্বাধিক গছপুলি ৰোপণ কৰা।^১০

ব্যক্তিগত জীৱন

তাহিৰ কুৰেছিয়ে সিন্ধ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাণীবিজ্ঞানত এম এছ চি ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তাৰ পিছত সিন্ধৰ টাণ্ডো মহম্মদ খানৰ গৱেষণা আৰু প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠানত প্ৰবক্তা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ পেছোৱাৰৰ পাকিস্তান বন প্ৰতিষ্ঠানত যোগদান কৰে আৰু ১৯৭৫ চনত এম এছ চি (বন বিভাগ) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পিছলৈ লোকসেৱা আয়োগৰ জৰিয়তে তেওঁক প্ৰথমে জিলা বন বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়, আৰু পিছলৈ সিন্ধ চৰকাৰৰ বিভাগীয় বন বিষয়া হিচাপে পদোন্নতি দিয়া হয়। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ সংঘ (IUCN)ৰ সৈতে উপকূলীয় পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হিচাপেও কাম কৰিছিল। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থাৰ (FAO) তথ্য অনুসৰি ১৯৯০-২০১০ চনৰ ভিতৰত পাকিস্তানে বছৰি প্ৰায় ৪২ হাজাৰ হেক্টৰ বনাঞ্চল হেৰুৱাইছিল। ২০১০ চনত পাকিস্তানক বনাঞ্চলৰ অভাৱত ভোগা দেশ বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল কাৰণ ইয়াৰ ভূমি ভূখণ্ডৰ মাত্ৰ ২.২ শতাংশ অৰ্থাৎ প্ৰায় ৪২ লাখ একৰ বনাঞ্চল আছিল। নদীৰ পাৰ আৰু মেংগ্ৰোভে দেশৰ বনাঞ্চলৰ মাত্ৰ বিশ শতাংশহে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, বাকীখিনি কেপিকে, গিলগিট, বাল্টিস্তান আৰু কাশ্মীৰৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত --- কাঠ মাফিয়াৰ অনুজ্ঞাপত্ৰবিহীন বনাঞ্চল ধ্বংসৰ কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা। কুৰেছিয়ে বনাঞ্চল ধ্বংস ৰোধ কৰাৰ বাবে আৰু মেংগ্ৰোভ পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে উৎসাহেৰে কাম কৰিছিল।

২০০৯ চনৰ ১৫ জুলাইত গিনিজ বুক বিশ্ব অভিলেখ ভংগকাৰী অনুষ্ঠানৰ পৰ্যবেক্ষক আছিল কুৰেশ্বি, যেতিয়া পাকিস্তানে থাটাৰ ওচৰৰ কেটি বাণ্ডাৰৰ পাৰৰ উপকূলীয় দ্বীপ খেদেৱাৰীত দিনটোত ৫৩২,৮৮৭টা মেংগ্ৰোভ গছপুলি ৰোপণ কৰি বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। পাকিস্তানে ২০০৯ চনৰ ১২-১৩ জুনত ভাৰতে স্থাপন কৰা অভিলেখ অতিক্ৰম কৰিছিল, য’ত অসমত ৪৪৭,৮৭৪ টা পুলি ৰোপণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে মেক্সিকোত ২০০৮ চনৰ ২৯-৩০ আগষ্টত ৩৪৮,৩৯৩ টা পুলি ৰোপণ কৰা হৈছিল।২০১৩ চনত পাকিস্তানে থাটাৰ খাৰো চানত ৮৪৭, ২৭৫ টা মেংগ্ৰোভ গছপুলি ৰোপণ কৰি গিনিজ বুকত নতুনকৈ বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। আৰু ২০১৮ চনৰ ১৮ এপ্ৰিলত পাকিস্তানে ২০১৮ চনৰ নিজা অভিলেখ ভংগ কৰিলে, কেটি বাণ্ডাৰৰ ওচৰৰ এটা দ্বীপত ১,১২৯,২৯৪টা মেংগ্ৰোভ গছপুলি ৰোপণ কৰি।

২০২০ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত পাকিস্তানৰ কৰাচীত ৭৪ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ^১১