ছাৰ ৰতনজী টাটা

ছাৰ ৰতনজী জামছেদজী টাটা জে পি (২০ জানুৱাৰী ১৮৭১ – ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯১৮) ব্ৰিটিছ ৰাজত্বৰ সময়ত এজন ভাৰতীয় উদ্যোগপতি আৰু দানবীৰ। টাটা গ্ৰুপৰ প্ৰতিষ্থাপক জামছেদজী টাটাৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ।

জীৱনী

ৰতনজী টাটাৰ জন্ম হৈছিল ব্ৰিটিছ ৰাজৰ মুম্বাইত। ৰতন টাটাই বম্বেৰ ছেইণ্ট জেভিয়াৰ কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু পিছলৈ পিতৃৰ ফাৰ্মত যোগদান কৰিছিল। ১৯০৪ চনত জ্যেষ্ঠ টাটাৰ মৃত্যুৰ পাছত ৰতনজী টাটা আৰু তেওঁৰ ভাতৃ ডোৰাবজী টাটাৰ উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে এক বিশাল সম্পত্তিৰ উত্তৰাধিকাৰী হৈছিল, যাৰ বহুখিনি তেওঁলোকে ব্যাৱহাৰিক প্ৰকৃতিৰ দানশীল কামত আৰু ভাৰতৰ সম্পদ বিকাশৰ বাবে বিভিন্ন উদ্যোগিক উদ্যোগ স্থাপনৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিছিল। ৩ ১৯০৫ চনত বাংগালুৰুত ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক আৰু চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (IISc) স্থাপন কৰা হয় আৰু ১৯১২ চনত টাটা ষ্টীলে মধ্য প্ৰদেশত কাম আৰম্ভ কৰি উল্লেখযোগ্য সফলতা লাভ কৰে। কিন্তু টাটা উদ্যোগসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য আছিল পশ্চিম ঘাটৰ জলশক্তিৰ ব্যৱহাৰ (১৯১৫), যিয়ে বম্বেক যথেষ্ট পৰিমাণৰ বিদ্যুৎ যোগান ধৰিছিল আৰু এইদৰে ইয়াৰ উদ্যোগসমূহৰ উৎপাদন ক্ষমতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰিছিল।

১৯১৬ চনত নাইট উপাধি লাভ কৰা ছাৰ ৰতন টাটাই নিজৰ দান-বৰঙনি ভাৰততে সীমাবদ্ধ নাৰাখিছিল। ইংলেণ্ডত টুইকেনহামৰ ইয়ৰ্ক হাউচত তেওঁৰ স্থায়ী বাসস্থান আছিল, ১৯১২ চনত তেওঁ লণ্ডন স্কুল অৱ ইকনমিক্সত ৰতন টাটা ডিপাৰ্টমেণ্ট অৱ ছ’চিয়েল ছায়েন্স এণ্ড এডমিনিষ্ট্ৰেচন স্থাপন কৰে, লগতে লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ত দৰিদ্ৰ লোকৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিবলৈ ৰতন টাটা ফাণ্ডো স্থাপন কৰে। ১৯০৯ চনত তেওঁ মোহনদাস কৰমচান্দ গান্ধীক ৫০,০০০ টকা (২০২২ চনত প্ৰায় ৪ কোটি টকাৰ সমতুল্য) দান কৰি ট্ৰেন্সভালত ভাৰতীয়সকলৰ বাবে কাম কৰাৰ অধিকাৰৰ বাবে কৰা সংগ্ৰামত সহায় কৰে। এই অনুদানে গান্ধীয়ে এংলো-বোৱাৰ শাসকসকলৰ বিৰুদ্ধে কৰা প্ৰতিবাদৰ বিত্তীয় সাহায্যত সহায় কৰিছিল।^১

তেওঁ আছিল কলাৰ মহান ৰসিক। ছাত্ৰপতি শিৱাজী মহাৰাজ বাস্তু সংগ্ৰহালয় (পূৰ্বতে প্ৰিন্স অৱ ৱেলছ মিউজিয়াম)ত ছাৰ ৰতঞ্জী টাটাৰ (১৯২৩ চনত অধিগ্ৰহণ কৰা) সংগ্ৰহ প্ৰদৰ্শন কৰা এটা শিতান আছে, লগতে ছাৰ ডোৰাবজী টাটা (১৯৩৩ চনত অধিগ্ৰহণ কৰা) আৰু ছাৰ পুৰুষোত্তম মাভজী (১৯১৫ চনত অধিগ্ৰহণ কৰা)ৰ আৰু দুটা শিতান আছে।^২

ব্যক্তিগত জীৱন

১৮৯৩ চনত নৱজবাই চেটৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু ১৯১৫ চনত শেষবাৰৰ বাবে ইংলেণ্ডলৈ গুচি যায়। এজন দূৰৈৰ আত্মীয়ৰ পৰিয়ালৰপৰা তেওঁ নৱল টাটাক দত্তক লয়। নৱলৰ পিতৃ হৰমুছজী ৰতনজিৰ একে পৰিয়ালৰে আছিল, যাৰ বাবে নৱলক তেওঁৰ দূৰৈৰ প্ৰপৌত্ৰ কৰি তুলিছিল। নৱল ৰতনজিৰ প্ৰথম খুলশালীয়েক ৰতনবাই ৰাও (মাতৃ হীৰাবাইৰ ভগ্নী কুভাৰবাইৰ কন্যা)ৰ পুত্ৰও আছিল। ১৯১৮ চনৰ ৬ ছেপ্টেম্বৰত ইংলেণ্ডৰ কৰ্ণৱালৰ ছেইণ্ট আইভছত তেওঁৰ মৃত্যু হয় আৰু লণ্ডনৰ ওচৰৰ ৱকিঙৰ ব্ৰুকউড কবৰস্থানত তেওঁৰ পিতৃ (জামচেদজী টাটা)ৰ কাষত সমাধিস্থ কৰা হয়।^৩

বম্বেৰ বণিক দোৰাবজী সাক্লতভালাক বিয়া কৰাই জেৰবাই টাটা নামৰ পেহীয়েকৰ যোগেদি তেওঁ শ্বাপূৰজী সাক্লতভালাৰ খুলশালীয়েক আছিল, যি পিছলৈ ব্ৰিটিছ সংসদৰ কমিউনিষ্ট সদস্য হৈছিল।^৪

উত্তৰাধিকাৰী

তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত ১৯১৯ চনত ছাৰ ৰতন টাটা ট্ৰাষ্ট স্থাপন কৰা হয়, যাৰ কৰ্পাছ আছিল ₹৮ মিলিয়ন। ^৩

বাহ্যিক সংযোগ

• Sir Ratan Tata Trust – official website