চেনপি

চেনপি, চেন পি বা চিমপি চীনা ৰন্ধনশৈলীৰ পৰম্পৰাগত মচলা আৰু পৰম্পৰাগত চিকিৎসাত ব্যৱহাৰ কৰা ৰ'দত শুকুৱাই লোৱা মেণ্ডাৰিন সুমথিৰা টেঙাৰ বাকলি। বাকলিবোৰ শুকান অৱস্থাত সংৰক্ষণ কৰি ইয়াক পুৰণি কৰা হয়। ইয়াৰ সোৱাদ প্ৰথমতে অলপ মিঠা, কিন্তু পিছৰ সোৱাদ তীক্ষ্ণ আৰু তিতা। চীনা ভেষজবিদ্যা অনুসৰি ইয়াৰ প্ৰকৃতি উষ্ণ। চেনপিৰ এটা সাধাৰণ নাম হৈছে 'জু পি' বা মেণ্ডাৰিন কমলাৰ বাকলি।^১

চেনপিত নোবিলেটিন, হেচপেৰিডিন, নিঅ’হেচপেৰিডিন, টেঞ্জেৰেটিন, চাইট্ৰ’মিটিন, চিনেফ্ৰিন, কেৰ’টিন, ক্ৰিপ্ট’জেন্সিন, ইন’চিটল, ভিটামিন বি১]] আৰু ভিটামিন চি আদি ৰাসায়নিক যৌগ থকা উদ্বায়ী তেল থাকে।^২ পৰম্পৰাগত চীনা ভেষজ চিকিৎসাত মেণ্ডাৰিন কমলা আৰু টেঙা কমলাকে ধৰি কেইবাবিধো টেঙাজাতীয় ফলৰ বাকলিৰপৰা নিষ্কাশন কৰা এলকহলযুক্ত নিষ্কাশন ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

পৰিচয়

জিনহুইত উৎপাদিত সামগ্ৰীসমূহ সৰ্বোত্তম মানৰ বুলি ধৰা হয়। সেয়েহে ইয়াক প্ৰায়ে জিনহুই পি (新會皮) বা গুয়াং চেন পি (廣陳皮) বুলি কোৱা হয়। পৰিৱেশন কৰাৰ আগতে ইয়াক সাধাৰণতে সৰু সৰুটুকুৰাত কাটি লোৱা হয় আৰু কেঁচা অৱস্থাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^৩

ইতিহাস

পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসাত টেঙাজাতীয় ফলৰ বাকলি ব্যৱহাৰৰ প্ৰথা ছং ৰাজবংশৰ সময়ত আৰম্ভ হৈছিল আৰু সাতশ বছৰ ধৰি চলি আহিছে। মিং আৰু ছিং ৰাজবংশৰ সময়ত চেনপি অতি জনপ্ৰিয় আছিল। জিনহুইৰ ব্যৱসায়ীসকলে ইয়াক গুৱাংডঙৰ বাহিৰৰ প্ৰদেশসমূহলৈ পঠিয়াইছিল। য়ে গুই (১৬৬৭–১৭৪৬) নামৰ এজন বিখ্যাত ছিং চিকিৎসকে 'এৰচেন থাং' নামৰ দুটা পুৰণি ঔষধেৰে প্ৰস্তুত কৰা পানীয় ঔষধৰ অন্যতম উপাদান হিচাপে চেনপি নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। চেনপিৰ ব্যৱসায়ে জিনহুইৰ কৃষকসকলৰ বাবে সম্পদ কঢ়িয়াই আনিছিল আৰু খাদ্য উৎপাদন শৃংখলাৰ অংশ হোৱা খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰলৈও ইয়াৰ বিস্তাৰ ঘটিছিল। অৱশ্যে ১৯৯০ৰ দশকত চেনপিৰ ব্যৱসায় হ্ৰাস পাবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০২ চনৰ শেষৰফালে জিনহুই কৃষি ব্যুৰ' আৰু ব্যৱসায় ফেডাৰেচনৰ সহায়ত চেনপি কৃষকসকলে চেনপি উদ্যোগ সংস্থা স্থাপন কৰাত সহায় কৰে আৰু তাৰ পিছৰেপৰা চেনপি পুনৰ জনপ্ৰিয় হৈ উঠে।^৪

উৎপাদন পদ্ধতি

জিনহুই চেনপি ইয়াৰ বিশেষ উৎপাদন পদ্ধতিৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াত বাকলি গুচোৱা আৰু সংৰক্ষণৰ পদ্ধতিক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। মানুহে ঘৰতো ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে।^৫

প্ৰস্তুতি

খোৱাৰ আগতে চেনপিক ঠাণ্ডা পানীত তিয়াই ধুই কোমল কৰা হয়। ইয়াৰ সোৱাদ অটুট ৰখাৰ বাবে আধা ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় তিয়াই নথ'বলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়।^৬ তাৰ পিছত কোমল হোৱা বাকলিৰ বগা ভিতৰৰ অংশটো লাহে লাহে খুঁচি আঁতৰোৱা হয়।

ব্যৱহাৰ

ৰন্ধনশৈলী

কিছুমান টং ছুই মিঠাই যেনে ৰঙা মাটিমাহৰ চুপত মাজে মাজে এই উপাদান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চেনপি কমলা কুকুৰা নামৰ হুনানী খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^৭ ইয়াক আন ধৰণৰ খাদ্য আৰু পানীয়, যেনে পায়স, হাঁহ, পাৰ চৰাই,^৮ মুনকেক, সেউজীয়া মাটিমাহৰ চুপ, জাম আৰু মদ প্ৰস্তুত কৰাতো ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। চেনপি মিহলি চাহো প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।^৯

জাপানী ৰন্ধনশৈলীত চেনপি, যাক জাপানীত "চিমপি" বুলি উচ্চাৰণ কৰা হয়, পৰম্পৰাগত মচলাৰ মিশ্ৰণ শিচিমি তোগাৰাশিৰ এটা সাধাৰণ উপাদান।^১০

লোকচিকিৎসা

চেনপি পৰম্পৰাগত চীনা চিকিৎসাৰ এটা সাধাৰণ উপাদান। ইয়াৰদ্বাৰা ছি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, প্লীহা শক্তিশালী কৰা, আৰ্দ্ৰতা আঁতৰোৱা, পেট ফুলা উন্নত কৰা, হজম শক্তি বৃদ্ধি কৰা আৰু কফ হ্ৰাস কৰা হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।^১১ চেনপিৰপৰা প্ৰস্তুত কৰা 'সাপৰ পিত্তথলী আৰু টেঙা কমলাৰ বাকলিৰ গুড়ি' নামৰ এটা সুপৰিচিত ঔষধ আছে। এই গুড়ি হৃদযন্ত্ৰৰ অসামঞ্জস্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।^১২

উপলভ্যতা

সম্পূৰ্ণ টেঙাজাতীয় ফলৰ বাকলি বেছিভাগ ভেষজ বজাৰ আৰু বিশেষ খাদ্য সামগ্ৰীৰ দোকানত সহজে পোৱা যায়। কিছুমান দোকানত টেঙাজাতীয় ফলৰ বাকলিৰ গুড়ি বা কেপচুলো বিক্ৰী কৰা হয়।

২০১০ চনৰ প্ৰায় সময়ৰপৰা চীনত বাণিজ্যিক আৰু আৱাসিক ব্যৱহাৰৰ বাবে ব্যাপক ভূমি উন্নয়নৰ ফলত কৃষিভূমিৰ পৰিমাণ হ্ৰাস পাইছে। বিশেষকৈ জিনহুইত ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিছে, যাৰ ফলত জিনহুইৰ টেঙাজাতীয় ফলৰ যোগান আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে চেনপি উৎপাদন প্ৰভাবিত হৈছে। ইয়াৰ ফলত চেনপিৰ মূল্য তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছে।^১৩ ২০১৪ চনৰ শেষৰফালৰ তথ্য অনুসৰি, এবছৰ পুৰণি জিনহুই চেনপিৰ মূল্য প্ৰতি কিলোগ্ৰামত প্ৰায় ১৪০ হংকং ডলাৰ আছিল। আনহাতে ১০ বছৰ পুৰণি চেনপিৰ মূল্য প্ৰতি কিলোগ্ৰামত ৬০০ৰপৰা ৮০০ হংকং ডলাৰ আছিল। ২০ বছৰতকৈ অধিক সময় সংৰক্ষণ কৰা চেনপিৰ মূল্য প্ৰতি কিলোগ্ৰামত প্ৰায় ২৪,০০০ ৰেনমিনবি পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে। ৬৫ বছৰ পুৰণি চেনপিৰ মূল্য প্ৰতি টেইলত ২৩,০০০ ৰেনমিনবি পৰ্যন্ত হয়। চেনপিৰ পাইকাৰী মূল্য প্ৰতি পাউণ্ডত ৪০ৰপৰা ৭০ হংকং ডলাৰ।^৬১৪