গুনুং উঁকিৰ মন্দিৰ বা কাংগাল মন্দিৰ বা শিৱলিংগ নামেৰেও জনাজাত অষ্টম শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ শিৱাই হিন্দু মন্দিৰ, ইণ্ডোনেছিয়াৰ মধ্য জাভাত মাগেলাং ৰিজেন্সিৰ চালাম মহকুমাৰ কাডিলুৱিহ গাঁৱৰ কাংগাল গাঁৱত অৱস্থিত।১ ৭৩২ চনৰ পৰা প্ৰায় দশম শতিকাৰ মাজভাগলৈকে মধ্য জাভাত শাসন কৰা প্ৰাচীন মাতাৰাম ৰাজ্যত এই মন্দিৰটো প্ৰথম গঠন কৰা হয়।২
অৱস্থান
তুলনামূলকভাৱে দূৰৈৰ অৱস্থানৰ বাবে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণসূচীত মন্দিৰটোৰ স্থান খুব কমেইহে দেখা যায়। কিন্তু মধ্য জাভাৰ মাতাৰাম ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্কৰ বাবে ইয়াৰ কিছু ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আছে।২ স্থানীয় লোকে গুনুং উঁকিৰ (জাভানী ভাষাত "উঁকিৰ পৰ্বত", বা "খোদিত পাহাৰ") বুলি কোৱা উঁকিৰ পাহাৰত এই মন্দিৰটো মাউণ্ট মেৰাপি আগ্নেয়গিৰিৰ পশ্চিম ঢালত অৱস্থিত। মুন্টিলান চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পূবে অৱস্থিত এই পাহাৰটো। চেমেন ছেক্সনৰ পৰা পশ্চিম দিশলৈ ঘূৰি, যোগ্যাকাৰ্টা-মাগেলাং মূল পথত ঙালুৱাৰ মহকুমালৈ যোৱা দিশ অনুসৰণ কৰি গুনুং উঁকিৰ মন্দিৰলৈ যাব পাৰি। কাংগালৰ কাডিলুৱিহ গাঁওখন, ঙালুৱাৰ পথৰ সৈতে এটা সৰু খোজকাঢ়ি যোৱা পথৰ দ্বাৰা সংযোগ কৰা হৈছে যিটো সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ৩০০ মিটাৰ উচ্চতাত পাহাৰীয়া মালভূমিলৈ উঠি যায়।
ইতিহাস
ৰ মূৰ্তি]]
এই মন্দিৰটো দক্ষিণ মধ্য জাভাৰ আটাইতকৈ পুৰণি মন্দিৰ, ১৮৭৯ চনত মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষৰ ভিতৰত আৱিষ্কাৰ হোৱা কাংগাল শিলালিপিৰ সৈতে জড়িত।২ এই শিলালিপিত সঞ্জয়ৰ আদেশ অনুসৰি কুঞ্জৰাকুঞ্জ দেশত লিংগ (শিৱৰ প্ৰতীক) স্থাপনৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। লিংগটো যৱ (জাভা) নামৰ সম্ভ্ৰান্ত দ্বীপত অৱস্থিত, যাক শিলালিপিত "শস্য আৰু সোণৰ খনিৰে সমৃদ্ধ" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।৩ শিলালিপি অনুসৰি এই মন্দিৰটো মাতৰাম ৰাজ্যৰ পৰা ৰজা সঞ্জয়ৰ ৰাজত্বকালত, ৬৫৪ শকত (৭৩২ খ্ৰীষ্টাব্দ) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।১ এই শিলালিপিত মাতাৰাম ৰাজ্য বা প্ৰাচীন মাতাৰাম সম্পৰ্কীয় বহু তথ্য সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। এই শিলালিপিৰ ভিত্তিত গুনুং উঁকিৰ মন্দিৰক প্ৰথমে শিৱলিংগ বা কুঞ্জৰাকুঞ্জ বুলি কোৱা হ’ব পাৰে।
স্থাপত্য
মন্দিৰ চৌহদৰ জোখ ৫০ মিটাৰ x ৫০ মিটাৰ। মন্দিৰ ভৱনটো এণ্ডেচাইট শিলৰ, আৰু অন্ততঃ এটা মূল মন্দিৰ আৰু মূল মন্দিৰৰ সম্মুখত শাৰী পাতি থকা তিনিটা পেৰৱাৰা মন্দিৰ (গাৰ্ডিয়ান বা পৰিপূৰক সৰু মন্দিৰ)ৰে গঠিত। শিলালিপিৰ উপৰিও মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ ভিতৰত যোনি পেডেষ্টেল আৰু শিৱৰ বাহন পবিত্ৰ গৰু নন্দীৰ মূৰ্তিকে ধৰি প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীও পোৱা গৈছিল। শিলালিপি অনুসৰি যোনিবোৰে এসময়ত শিৱ দেৱতাৰ প্ৰতীক লিংগ থকাৰ কথা সমৰ্থন কৰে যদিও এতিয়া ই নোহোৱা হৈছে।১
তথ্যসূত্ৰ
- ↑ Candi Gunung Wukir. Balai Pelestarian Cagar Budaya Jawa Tengah
- ↑ Candi Gunung Wukir. Southeast Asian Kingdoms
- ↑ Coedès, George. (1968). The Indianized States of Southeast Asia. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1
উৎস আৰু অনুজ্ঞাপত্ৰ
উৎস: অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া। এই প্ৰবন্ধটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ “গুনুং উঁকিৰ মন্দিৰ” প্ৰবন্ধৰ সংশোধন ৫৫৬৮৩১ (২৪ নৱেম্বৰ ২০২৫)ৰ পৰা আনি অসমীয়া বিশ্বকোষৰ গাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে। মূল লেখকসকলৰ তালিকা সম্পাদনা-ইতিহাসত উপলব্ধ। পাঠ্য CC BY-SA 4.0।