খলিহনা মাছ

খলিহনা (banded gourami, striped gourami, বৈজ্ঞানিক নাম:Trichogaster fasciata) বিষুৱীয় অঞ্চলত পোৱা এবিধ মাছ। এই মাছবিধ এচিয়াৰ বিভিন্ন দেশ যেনে বাংলাদেশ, পূব-ভাৰত, উত্তৰ-পূব ভাৰত, নেপাল, ম্যানমাৰৰ উজনি অঞ্চল, চীন আৰু পাকিস্তানত পোৱা যায়।^১

আকৃতি-প্ৰকৃতি

খলিহনা মাছৰ দেহটো দীঘলীয়া আৰু সংকোচিত। মুখখন সৰু আৰু অলপ বাহিৰলৈ ওলোৱা ধৰণৰ। শৰীৰৰ ৰং সেউজীয়া আৰু পিঠিৰ পৰা পায়ুপথলৈকে হেলনীয়া কমলা বা নীলা ৰঙৰ ৰেখা থাকে।^২ এই প্ৰজাতিৰ মাছৰ মুঠ আয়ুসকাল প্ৰায় ৪ বছৰ। ইহঁতৰ জীৱনৰ তিনিটা সুকীয়া পৰ্যায় আছে: পোনা মেলাৰ পূৰ্বে (জানুৱাৰী–মাৰ্চ), পোনা মেলা (এপ্ৰিল–আগষ্ট) আৰু পোনা মেলাৰ পিছত (ছেপ্টেম্বৰ–ডিচেম্বৰ)। ১ বছৰ বয়সত ইহঁতে যৌন পৰিপক্বতা লাভ কৰে। মতা আৰু মাইকী মাছৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ক্ৰমে প্ৰায় ১০ চে.মি. আৰু ৬–৮ চে.মি.। সাধাৰণতে মতাবোৰৰ আকাৰ মাইকীবোৰতকৈ অলপ ডাঙৰ হয়।^২ ই অপতৃণযুক্ত পৰিৱেশ^৩ যেনে মোহনা, পুখুৰী, বৃহৎ নদী, খাৱৈ, হ্ৰদ^৪৫আৰু ধাননি পথাৰ পছন্দ কৰে।^৪ এই প্ৰজাতিটো ইয়াৰ সুস্বাদু সোৱাদ, পুষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত অৰিহণা আৰু একুৰিয়ামৰ মাছ হিচাপে ইয়াৰ আলংকাৰিক মূল্যৰ বাবে জনপ্ৰিয়।^৬মাছবিধৰ স্বকীয় ৰঙৰ বাবে জাৰ্মানী, হংকং, জাপান, মালয়েছিয়া, কোৰিয়া ৰিপাব্লিক, ছিংগাপুৰ, টাইৱান, থাইলেণ্ড আৰু আমেৰিকালৈ ইয়াক ৰপ্তানি কৰা হৈছে।^৭ পূৰ্বতে এই প্ৰজাতিটো মিঠা পানীৰ পুখুৰী, পুখুৰী, খাৱৈ, জলাশয়, নদী, গছ-গছনি থকা হ্ৰদ আদিত সহজে উপলব্ধ আছিল যদিও বিভিন্ন মানৱসৃষ্ট চাপৰ বাবে এই মাছবিধৰ প্ৰাকৃতিক উৎস দ্ৰুতগতিত হ্ৰাস পাইছে।^৮