কালোস লিমেন

কালোস লিমেন (Kalos Limen, Καλός Λιμήν; Калос-Лімен; Калос Лимен) প্ৰাচীন গ্ৰীকৰ এক উপনিৱেশ। ই ক্ৰিমিয়ান উপদ্বীপৰ পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত আছিল আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰপৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকালৈ ইয়াৰ অস্তিত্ব আছিল।^১

ইতিহাস

কালোস লিমেনৰ উল্লেখ অজ্ঞাতনামা পেৰিপ্লাছ অৱ দ্য ইউক্সিন সাগৰ নামৰ প্ৰাচীন গ্ৰন্থত পোৱা যায়। ইয়াত ইয়াক কেৰ্কিনিটিছৰপৰা ৭০০ ষ্টেডিয়ন দূৰত অৱস্থিত বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। বৰ্তমানৰ ইউপেটোৰিয়া চহৰক প্ৰাচীন কেৰ্কিনিটিছৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। এই বিৱৰণৰ আধাৰত কালোস লিমেন টাৰখানকুট উপদ্বীপৰ উপকূলত অৱস্থিত আছিল বুলি পণ্ডিতসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে।^২

কালোস লিমেন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাত আইঅ'নীয় বসতিস্থাপনকাৰীসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। নগৰখনৰ আয়তন প্ৰায় ৪ হেক্টৰ আছিল আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ আছিল। নগৰখন কেইবাটাও অংশত বিভক্ত আছিল আৰু প্ৰতিটো অংশৰ মাজত এটা এটাকৈ দুৰ্গমিনাৰ আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰ শেষৰফালে নগৰখন চেৰ্চোনেছাছৰ অধীনলৈ যায়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত স্কিথিয়ানসকল আৰু ছাৰ্মাটিয়ানসকলৰ আক্ৰমণৰ ফলত নগৰখনৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা অধিক শক্তিশালী কৰা হয়।^২

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাত কালোস লিমেন স্কিথিয়ানসকলৰ দখললৈ যায়।^৩ পিছত গ্ৰীকসকলে নগৰখন পুনৰ দখল কৰে। তাৰ পিছত ই পুনৰ স্কিথিয়ানসকলৰ অধীনলৈ যায়।^২ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ছাৰ্মাটিয়ানসকলৰ আক্ৰমণৰ ফলত নগৰখন সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিত্যক্ত হয়।^৩

কালোস লিমেন এটা বন্দৰনগৰ আৰু কৃষিভিত্তিক অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰ আছিল। ইয়াৰ আশে-পাশে ঘেঁহু আৰু আঙুৰৰ খেতি কৰা হৈছিল আৰু কৃষিজাত সামগ্ৰী ৰপ্তানি কৰা হৈছিল। মাছ ধৰা কাৰ্যও চলিছিল। নগৰখনৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰৰ ডাঠতা প্ৰায় ডেৰ মিটাৰ আছিল।^৪

১৯৯৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কালোস লিমেন ৰাজ্যিক ঐতিহাসিক-প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংৰক্ষিত অঞ্চল প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।^৩ ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালোস লিমেনৰ প্ৰাচীন নগৰস্থলৰ সংৰক্ষণ আৰু অধ্যয়নৰ উদ্দেশ্যে কৰা হৈছিল।^৫

প্ৰত্নতাত্ত্বিক গৱেষণা

কালোস লিমেনৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানত বসতিঘৰ, দুৰ্গ, প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ আৰু সমাধিক্ষেত্ৰৰ অৱশেষ পোৱা গৈছে। প্ৰাচীন নগৰখনৰ অৱস্থান বৰ্তমানৰ কৃষ্ণসাগৰৰ উপকূলৰ ওচৰৰ উজকায়া উপসাগৰৰ শিলাময় উপকূলত আছিল।^৬

২০১৯ চনত ৰাজ্যিক হাৰ্মিটেজ সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অভিযানে কালোস লিমেন আৰু ইয়াৰ সমাধিক্ষেত্ৰ তথা আশে-পাশৰ কৃষিভূমিত বিস্তৃত গৱেষণা চলায়। ইয়াৰ পিছত ২০২১ আৰু ২০২২ চনত খনন কাৰ্য চলোৱা হয়। এই খননত এটা বৃহৎ আৱাসিক স্থাপত্যৰ অৱশেষ পোৱা যায়। এই স্থাপনাটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰপৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ প্ৰথম তৃতীয়াংশলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।^৭

গৱেষণাৰপৰা পোৱা তথ্য অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ প্ৰথম তৃতীয়াংশত যাযাবৰ লোকৰ আক্ৰমণৰ ফলত এই আৱাসিক স্থাপনাটো ধ্বংস হৈছিল। ইয়াৰ পিছত ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল।^৮

প্ৰত্নতাত্ত্বিক গৱেষণাত কালোস লিমেনত গ্ৰীক আৰু স্কিথিয়ান দুয়োটা পৰ্যায়ৰ বসতিৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। ইয়াৰ উপৰি পিছৰ সময়ৰ বসতিৰ অৱশেষো পোৱা গৈছে।^৯

সংৰক্ষিত অঞ্চল

কালোস লিমেনৰ ঐতিহাসিক-প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয়-সংৰক্ষিত অঞ্চল ১৯৯৭ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ১৯৯১ চনত ইয়াৰ সংৰক্ষণ অঞ্চলৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত প্ৰাচীন নগৰস্থল আৰু সমাধিক্ষেত্ৰক আধুনিক নিৰ্মাণ আৰু অন্যান্য মানৱীয় কাৰ্যকলাপৰপৰা সুৰক্ষা দিয়াত সহায় হৈছিল।^১০

২০০১ চনত চোৰ্নোমোৰস্কে ঐতিহাসিক আৰু স্থানীয় ইতিহাস সংগ্ৰহালয়টোও সংৰক্ষিত অঞ্চলটোৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত প্ৰাচীন নগৰস্থল, মুকলি আকাশৰ তলত থকা প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ আৰু সংগ্ৰহালয়ৰ স্থায়ী প্ৰদৰ্শনীসমূহক একেটা ঐতিহাসিক-প্ৰত্নতাত্ত্বিক কেন্দ্ৰৰ অধীনলৈ অনা হয়।^১১