কংথং

কংথং মেঘালয়ৰ পূব খাছী পাৰ্বত্য জিলাত অৱস্থিত এখন গাঁও আৰু পৰ্যটনস্থলী। গাঁওখনক ইয়াৰ অনন্য শিসৰ সুৰৰ নামকৰণ পৰম্পৰাৰ বাবে গীত গোৱা গাঁও বা সুহুৰিৰ গাঁও নামেৰে জনা যায়। গাৱখনত প্ৰতিগৰাকী গাঁওবাসীৰ বাবে মাতৃয়ে এটা বিশেষ সুৰ নিৰ্ধাৰণ কৰে আৰু সেই সুৰটো ব্যক্তিজনৰ পৰিচয়সূচক নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই পৰম্পৰাক খাচী ভাষাত জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই বুলি কোৱা হয়।^১

কংথং পূব খাচী পাহাৰৰ খাত-আৰ-শ্বনং অঞ্চলত অৱস্থিত। গাঁওখন প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, পাহাৰীয়া পৰিৱেশ, স্থানীয় মৌখিক পৰম্পৰা, জীৱন্ত শিপাৰ দলং আৰু পৰম্পৰাগত সংস্কৃতিৰ বাবে পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছে।^২

ভূগোল

কংথং পূব খাচী পাহাৰ জিলাৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত অৱস্থিত। গাঁওখনৰ উচ্চতা সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় ১,৫৩০ মিটাৰ। ইয়াৰ চাৰিওফালে পাহাৰ, গভীৰ উপত্যকা আৰু বনাঞ্চল আছে।

কংথং খাত-আৰ-শ্বনং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত। এই অঞ্চলটো দীঘলীয়া সময় ধৰি পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে তুলনামূলকভাৱে বিচ্ছিন্ন হৈ আছিল। বৰ্তমান পথ যোগাযোগ উন্নত হোৱাৰ ফলত গাঁওখনলৈ পৰ্যটকৰ যাতায়াত বৃদ্ধি পাইছে।^৩

জনসংখ্যা

২০১১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়লৰ পূব খাচী পাহাৰ জিলাৰ প্ৰাথমিক লোকপিয়ল তথ্যত কংথং গাঁও অন্তৰ্ভুক্ত আছে।^৪

২০১১ চনৰ তথ্য অনুসৰি কংথঙৰ জনসংখ্যা ৫৬৭ জন।

সংস্কৃতি

কংথঙৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ শিসৰ সুৰেৰে মানুহক মাতিব পৰা পৰম্পৰা। গাঁওখনৰ বাসিন্দাসকল খাচী জনগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত আৰু খাচী ভাষা তেওঁলোকৰ প্ৰধান ভাষা।

স্থানীয় সংস্কৃতিত মৌখিক পৰম্পৰা, লোককথা, সংগীত আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে।

জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই

জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই কংথঙৰ আটাইতকৈ পৰিচিত সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা। ইয়াৰ অৰ্থ মাতৃ বা মূল পূৰ্বজ নাৰীৰ প্ৰতি সন্মান জনোৱা সুৰ বা গীতৰ সৈতে জড়িত। কংথঙত শিশুৰ জন্মৰ পিছত মাতৃয়ে শিশুটোৰ বাবে এটা বিশেষ সুৰ সৃষ্টি কৰে। এই সুৰটো সাধাৰণতে এটা নিচুকনি গীত বা সুৰৰ ৰূপত থাকে। শিশুটো ডাঙৰ হৈ অহাৰ লগে লগে সেই সুৰটোৰ সৈতে পৰিচিত হয় আৰু পিছলৈ গাঁওবাসীয়ে সেই সুৰেৰে ব্যক্তিজনক মাতিবলৈ আৰম্ভ কৰে।^৫

এই সুৰটো সাধাৰণতে কথিত নামৰ বিকল্প নহয়; বৰং ব্যক্তিজনক চিনাক্ত কৰাৰ এক বিশেষ মৌখিক পৰম্পৰাগত পদ্ধতি। কংথঙৰ পাহাৰীয়া পৰিৱেশ আৰু পৰম্পৰাগত সামাজিক জীৱনৰ সৈতে এই পদ্ধতিৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। মেঘালয় পৰ্যটন বিভাগে জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেইক প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ চলি অহা মাতৃৰ নিচুকনি সুৰৰ পৰম্পৰা হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে।^৬ জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই সুৰক বাসিন্দাৰ নাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ নিজা অনন্য পৰম্পৰাৰ স্থায়িত্বক লৈ চিন্তিত গাঁৱবাসীয়ে বিদ্যালয়খনক উচ্চ শ্ৰেণীলৈ উন্নীত কৰা আৰু বিদ্যালয়ত এই সুহুৰি মৰা ভাষা শিক্ষা দিয়াৰ দাবী জনাই আহিছে। ২২,০০০ অনুশীলনকাৰী থকা কেনাৰী দ্বীপপুঞ্জৰ ছিলবো গোমেৰো সুহুৰি ভাষা আৰু ১০,০০০ অনুশীলনকাৰী থকা তুৰস্কৰ পক্ষী ভাষা বিদ্যালয়সমূহত শিক্ষা দিয়া হয় আৰু এই দুয়োটাকে ক্ৰমে ২০১৩ আৰু ২০১৭ চনত ইউনেস্কোৰ অমূৰ্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। ইয়াৰ বিপৰীতে, মাত্ৰ ৭০০ গৰাকী অনুশীলনকাৰী থকা জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই সুৰ বিদ্যালয়ত শিকোৱা নহয়। ইয়াৰ বাবে ইয়াৰ সংৰক্ষণক লৈ উদ্বেগ বৃদ্ধি পাইছে। জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেইৰ ওপৰত প্ৰকাশিত গৱেষক ড° পিয়াসী দত্তই এই সুহুৰি ভাষাৰ নথিভুক্তকৰণৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি কয় যে এই ভাষা কোনো গীতৰ কথা বা সঠিক সংগীতৰ স্কেল নোহোৱাকৈ কেৱল এটা ওপঙি থকা শব্দহে। ^৭৮৯

ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘৰ সহযোগী সংগঠন সেৱা ভাৰতীৰ সদস‍্য আৰু সাংসদ ৰাকেশ সিনহাই উন্নয়নৰ বাবে কংথং গাঁওখন দত্তক লৈছে। ^১০১১

জীৱিত শিপাৰ দলং

কংথং আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চল জীৱিত শিপাৰ দলঙৰ বাবে পৰিচিত। স্থানীয় লোকসকলে গছৰ জীৱন্ত শিপাক ভাঁজ দি আৰু পৰিচালনা কৰি সময়ৰ সৈতে ব্যৱহাৰযোগ্য দলঙৰ ৰূপ দিয়ে।

এই দলংসমূহ খাচী পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰম্পৰাগত পৰিৱেশ-জ্ঞান আৰু স্থানীয় নিৰ্মাণ কৌশলৰ উদাহৰণ। কংথঙৰ আশে-পাশে থকা বনাঞ্চল আৰু পাহাৰীয়া পথত এনে প্ৰাকৃতিক গঠনৰ লগতে বিভিন্ন পদযাত্ৰাৰ পথ আছে।^১২

অৰ্থনীতি

কংথঙৰ পৰম্পৰাগত অৰ্থনীতি কৃষিভিত্তিক। পাহাৰীয়া কৃষিৰ লগতে স্থানীয়ভাৱে উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ ওপৰত বহু পৰিয়ালৰ জীৱিকা নিৰ্ভৰ কৰে।

শেহতীয়া সময়ত পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত নতুন সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। স্থানীয় গৃহ-আতিথ্য, পথপ্ৰদৰ্শক সেৱা, খাদ্য, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক অভিজ্ঞতাৰ জৰিয়তে গাঁওবাসীয়ে পৰ্যটনৰ পৰা উপাৰ্জনৰ সুযোগ লাভ কৰিছে।

পৰ্যটন

কংথং বৰ্তমান মেঘালয়ৰ এটা উল্লেখযোগ্য গ্ৰাম্য পৰ্যটনস্থলী। মেঘালয় পৰ্যটন বিভাগে গাঁওখনক ইয়াৰ অনন্য সুহুৰি বা সুৰৰ পৰম্পৰা, পদযাত্ৰাৰ পথ, জীৱিত শিপাৰ দলং আৰু প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ বাবে বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰিছে।^১৩

পৰ্যটকসকলে গাঁওখনত স্থানীয় জীৱনধাৰা, লোককথা, সংগীত আৰু পৰম্পৰাগত নৃত্যৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে। আশে-পাশে থকা পাহাৰীয়া পথ আৰু বনাঞ্চল পদযাত্ৰা আৰু প্ৰকৃতি পৰ্যবেক্ষণৰ বাবেও উপযোগী।^১৪

ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলী

কংথঙৰ ওচৰত কেইবাটাও প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰ্যটনস্থলী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত চোহৰা, পিনুৰ্ছলা, নোহকালিকাই জলপ্ৰপাত আৰু বিভিন্ন গুহা আৰু জীৱন্ত শিপাৰ দলং উল্লেখযোগ্য।^১৫

পৰিবহণ

কংথং শ্বিলংৰ পৰা প্ৰায় ৫৫–৬০ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। মেঘালয় পৰ্যটন বিভাগৰ মতে গাঁওখনলৈ পথযোগে যাত্ৰা কৰিব পাৰি আৰু শ্বিলঙৰ পৰা ভাগ-বতৰা কৰা সুম' আৰু টেক্সি সেৱাও উপলব্ধ। পথটো পাহাৰীয়া আৰু বনাঞ্চলৰ মাজেৰে আগবাঢ়ে।^১৬

কংথং ২০৬নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ সৈতে পথযোগে সংযুক্ত। পথৰ পৰা গাঁওখনলৈ কিছু অংশ খোজকাঢ়ি যাব লাগে।^১৭

শ্বিলং বিমানবন্দৰ গাঁওখনৰ পৰা প্ৰায় ৭৮ কিলোমিটাৰ দূৰত আৰু গুৱাহাটী বিমানবন্দৰ প্ৰায় ১৬৬ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত।^১৮

শিক্ষা

কংথঙত মধ্যম পৰ্যায়লৈ শিক্ষা প্ৰদান কৰা বিদ্যালয় আছে। গাঁওবাসীৰ উচ্চ শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে ওচৰৰ ডাঙৰ জনবসতি আৰু নগৰসমূহৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়।

জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই পৰম্পৰা সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত স্থানীয় শিক্ষানুষ্ঠানৰ ভূমিকাও গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই পৰম্পৰাক নথিভুক্ত কৰা, নতুন প্ৰজন্মক ইয়াৰ বিষয়ে শিক্ষা দিয়া আৰু মৌখিক পৰম্পৰাটোৰ সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।

ইউনেস্ক' আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিৰ প্ৰচেষ্টা

কংথঙৰ জিংগ্ৰৱাই ইআৱবেই পৰম্পৰাক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি দিয়াৰ বাবে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা চলি আহিছে।

২০২১ চনত কংথং ভাৰতৰ পৰা বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও উদ্যোগৰ বাবে মনোনীত ভাৰতীয় গাঁওসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল।^১৯

কিন্তু ২০২১ চনৰ বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাৰ চূড়ান্ত শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও স্বীকৃতি লাভ কৰা ভাৰতীয় গাঁওখন আছিল তেলেংগানাৰ পোচমপল্লী। কংথং সেই চূড়ান্ত তালিকাত নাছিল।^২০

বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও উদ্যোগত প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণ, গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি, সামাজিক বহনক্ষমতা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, পৰ্যটন উন্নয়ন, আন্তঃগাঁথনি আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ অংশগ্ৰহণ আদি বিষয় বিবেচনা কৰা হয়।^২১

সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়ন

কংথঙৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ মূল শক্তি হৈছে মৌখিকভাৱে প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ সুৰসমূহৰ স্থানান্তৰ। এই পৰম্পৰা লিখিত ভাষা বা সংগীতলিপিৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ভৰশীল নহয়।

পৰ্যটনৰ বিকাশৰ লগে লগে স্থানীয় সংস্কৃতি যাতে কেৱল পৰ্যটনৰ প্ৰদৰ্শনীৰ ৰূপত সীমাবদ্ধ নহয়, তাৰ বাবে সম্প্ৰদায়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থাৰ গ্ৰাম্য পৰ্যটন উদ্যোগতো স্থানীয় সংস্কৃতি, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আৰু সম্প্ৰদায়ৰ কল্যাণ সংৰক্ষণক গুৰুত্ব দিয়া হয়।^২২

বাহ্যিক সংযোগ

• কংথং — মেঘালয় পৰ্যটন
• ২০২১ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰ্যটন গাঁও — বিশ্ব পৰ্যটন সংস্থা