উমা ভট্ট

উমা ভট্ট (জন্ম ১৯৫২) এগৰাকী ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ, লেখিকা আৰু মহিলাকেন্দ্ৰিক আলোচনী উত্তৰাৰ প্ৰতিষ্ঠাতা-সম্পাদক। তেওঁ নিজৰ গৃহৰাজ্য উত্তৰাখণ্ডৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক বিষয়ত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত।

শিক্ষা

তেওঁ আগ্ৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা এমএ আৰু পিএইচডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।^১

আলোচনী

১৯৯০ চনত তেওঁ মহিলাকেন্দ্ৰিক আলোচনী উত্তৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰে।^২ এই আলোচনীত কবিতা আৰু গল্প প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে উত্তৰাখণ্ডৰ সামাজিক সমস্যাবোৰো আলোচিত হয়। সমাজৰ বাধা-নিষেধ অতিক্ৰম কৰা “সাধাৰণ” মহিলাসকলৰ কাহিনীবোৰো ইয়াত স্থান পায়। ভট্টক এই প্ৰয়াসৰ অন্যতম অগ্ৰণী ব্যক্তিত্ব বুলি কোৱা হয়,^২ যদিও সহ-প্ৰতিষ্ঠাতাসকলৰ ভিতৰত কমলা পন্ত, বসন্তী পাঠক আৰু শীলা ৰাজৱাৰ আছিল।

ৰাজনীতি

১৯৮০ দশকত ভট্টই নাৰীবাদী আলোচনী মানুষীত “Anti Liquor Movement in Uttarakhand” শীৰ্ষক এখন ছয়-পৃষ্ঠাৰ প্ৰবন্ধ লিখিছিল।^৩ এই আন্দোলনত বহু মহিলা জড়িত আছিল, যিসকলে মদৰ ব্যৱসায়ে পৰিয়ালৰ বাজেট আৰু মহিলাসকলৰ সুৰক্ষাৰ ওপৰত পেলোৱা নেতিবাচক প্ৰভাৱৰ বিৰুদ্ধে সজোৰে মত প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৯৯০ দশকত এই জনপ্ৰিয় আন্দোলনৰ মহিলাসকলক উত্তৰাখণ্ড আন্দোলনত সমৰ্থন জনাবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত ২০০০ চনত উত্তৰ প্ৰদেশৰপৰা পৃথক হৈ স্বাধীন উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্য গঠন হয়। ভট্টই কৈছিল যে মহিলাসকলৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ দাবীসমূহ পূৰণৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া পুৰুষ ৰাজনীতিবিদসকলে পাছলৈ সেইবোৰৰপৰা পিছুৱা হ’ল। নতুন ৰাজ্য গঠন হোৱাৰ পিছত মহিলাসকলক পুনৰ কম ৰাজনৈতিক সক্ৰিয় জীৱনলৈ উভতি যাবলৈ আশা কৰা হৈছিল বুলি তেওঁ সমালোচনা কৰে।^৪

গৱেষণা

ডা° উমা ভট্ট কুমায়ুন বিশ্ববিদ্যালয়, নৈনিতালত হিন্দী ভাষা বিভাগৰ ভাষাবিদ হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ হিমালয়ৰ ভাষাসমূহৰ বিশেষজ্ঞ। তেওঁ People's Linguistic Survey of India প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে The Languages of Uttarakhand গ্ৰন্থখন সহ-সম্পাদনা কৰে।^৫ এই শৃংখলাটোৱে ভাৰতৰ জীৱিত আৰু বিলুপ্তপ্ৰায় ভাষাসমূহৰ অধ্যয়ন কৰে। এই প্ৰকল্পত তেওঁৰ সহ-সম্পাদক আছিল ইতিহাসবিদ শেখৰ পাঠক, যিজন তেওঁৰ স্বামী। তেওঁলোক দুয়োয়ে উনবিংশ শতিকাৰ অভিযাত্ৰী নাইন সিং ৰাৱতৰ ওপৰতো এখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে।^৬