অনিতা অগ্নিহোত্ৰী

অনিতা অগ্নিহোত্ৰী ( Anita Agnihotri); জন্ম: ২৪ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৬) এগৰাকী ভাৰতীয় বাংলা লেখিকা আৰু কবি। তেওঁৰ ৰচনাসমূহ ইংৰাজী, ছুইডিছ আৰু জাৰ্মানকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰধান ভাৰতীয় আৰু বিদেশী ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে। তেখেত এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত চৰকাৰী কৰ্মচাৰীও (ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা ১৯৮০ বেচ)।^১

প্ৰাথমিক জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ

অনিতা অগ্নিহোত্ৰী (জন্ম চেটাৰ্জী)ৰ জন্ম আৰু শৈশৱ কলকাতাত কটায়।^২ কলকাতাৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজৰ পৰা অৰ্থনীতিত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অৰ্থনীতিত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।^২

১৯৮০ চনত আই এ এছৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল ওড়িশা কেডাৰলৈ। তাৰ পিছত ৩৭ বছৰীয়া অসামৰিক সেৱাত কেৰিয়াৰ গঢ়িবলৈ সক্ষম হয়। আই এ এছ হিচাপে তেওঁ ওড়িশাৰ সুন্দৰগড় জিলাৰ কালেক্টৰ আছিল আৰু বস্ত্ৰশিল্প আৰু উদ্যোগৰ দৰে বিভাগত প্ৰধান সচিব আছিল। ১৯৯১ চনত আই এ এছৰ পৰা ছেবাটিকেল লৈ ব্ৰিটেইনৰ নৰ্ভিচৰ ইষ্ট এংলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা উন্নয়ন অৰ্থনীতিত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।

কেন্দ্ৰটোত ১৯৯৬ চনৰ পৰা ২০০১ চনৰ ভিতৰত বৈদেশিক বাণিজ্য সঞ্চালকালয়ত (ডি জি এফ টি) যৌথ ডি জি আছিল, আৰু তাৰ পিছত ২০০৮–২০১১ চনত মুম্বাইৰ ছেইপজেডৰ উন্নয়ন আয়ুক্ত হিচাপে যুটীয়া সচিব পদবী আছিল। ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগৰ সদস্য সম্পাদিকাও আছিল। ২০১৬ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ সামাজিক ন্যায় আৰু সৱলীকৰণ মন্ত্ৰালয়ৰ সচিব হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।

লিখনি

অনিতাই সৰুৰে পৰাই লিখা-মেলা আৰম্ভ কৰিছিল। সাহিত্যিক বিমল কাৰে তেওঁক সাহিত্যিক কেৰিয়াৰ গঢ়িবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। স্কুলীয়া ছাত্ৰী হিচাপে প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা সত্যজিৎ ৰায়ৰ শিশু আলোচনী সন্দেশত লিখিছিল,, যিটোৱে তেওঁক আত্মবিশ্বাস প্ৰদান কৰিছিল আৰু লগতে তেওঁৰ সাহিত্যিক সংবেদনশীলতাক গঢ় দিছিল। তেওঁৰ লেখাক বিখ্যাত বাংলা লেখিকা মহাস্বেতা দেৱীৰ লেখাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।^৩

১৯৯১ চনত ব্ৰিটেইনৰ এংলিয়া ৰাস্কিন বিশ্ববিদ্যালয়ত গ্ৰাম্য উন্নয়নৰ পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰিবলৈ আই এ এছৰ পৰা ছেবাটিকেলত তেওঁ উড়িষ্যাৰ মহুলদিহাত প্ৰশাসক হিচাপে সন্মুখীন হোৱা কাণ্ডবোৰ ধৰি ৰাখি 'মহুলদিহা ডেজ' উপন্যাসখন লিখিছিল।

২০১৫ চনত অনিতাৰ মহানদী গ্ৰন্থ প্ৰকাশ পায়। মহানদী নদীৰ সৈতে প্ৰথম ব্যক্তিৰ সৈতে লিখা হৈছে ইপোনিমছ গ্ৰন্থখন। ইয়াত চত্তীগড় আৰু উড়িষ্যা কিছুমান অতি কম উন্নত (আৰু দৰিদ্ৰ) অঞ্চলৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন নদীৰ কাহিনী আৰু অঞ্চল সমাজ, সংস্কৃতি আৰু অৰ্থনীতিৰ ওপৰত নদীখনৰ গভীৰ প্ৰভাৱৰ কাহিনী কোৱা হৈছে। ২০২১ চনত নিয়গী বুকছে থৰ্নবাৰ্ড ছাপেৰে মহানদীৰ ইংৰাজী অনুবাদ প্ৰকাশ কৰে।

সন্মান

• তপসি বসু স্মৃতিপুৰস্কাৰ ১৪২৯, বঙিয়া সাহিত্য পৰিষদৰ দ্বাৰা পুৰস্কৃত (২০২২)
• খোঞ্জ সাহিত্য পুৰস্কাৰ ২০২২, খোঞ্জ সাহিত্য পত্ৰিকা, ভাৰতৰ পশ্চিম বংগৰ দ্বাৰা সন্মানিত।^৪
• প্ৰতিভা বসু স্মৃতিপুৰস্কাৰ (২০১৬, দময়ন্তী বসু সিংহৰ দ্বাৰা বঁটা)
• শৈলাজানন্দ স্মাৰক সাহিত্য সন্মান ২০১৪, পাছিম্বাংগা বাংলা একাডেমীৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা
• অনিতাৰ গল্প সংকলন সোতৰৰ বাবে অৰ্থনীতিবিদ-ক্ৰছৱৰ্ড বঁটা, ২০১১ চনত অৰুণাৱ সিনহাই বাংলা ভাষাৰ পৰা অনুবাদ কৰা^৫
• গজেন্দ্ৰ কুমাৰ মিত্ৰ স্মৃতিপুৰস্কাৰ (২০১০, মিত্ৰ আৰু ঘোষ প্ৰকাশকৰ দ্বাৰা বঁটা)
• বাংলা সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দ্বাৰা ভূবন মোহিনী দাসী স্বৰ্ণ পদক, ২০১০ চনত প্ৰদান কৰা
• গালপামেলা পুৰস্কাৰ ২০০৭, চন্দনগুৰৰ গালপামেলাৰ দ্বাৰা বঁটা
• শৰৎ পুৰস্কাৰ ২০০৪, Sarat শতবৰ্ষিকী সমিতি, ভাগলপুৰৰ দ্বাৰা পুৰস্কৃত
• ইন্দু বসু স্মৃতি বঁটা (১৯৯৮)
• সাহিত্য সেতু পুৰস্কাৰ, সাহিত্য সেতু গোট, বান্সবেৰিয়াৰ দ্বাৰা পুৰস্কৃত
• বাংলা একাডেমী সোমেন চন্দ পুৰস্কাৰ, পাছিম্বাংগা বাংলা একাডেমী দ্বাৰা পুৰস্কৃত (নন্দিগ্ৰামত নিৰীহ লোকক হত্যা কৰাৰ প্ৰতিবাদত অনিতাই এই বঁটা ঘূৰাই দিছিল)

গ্ৰন্থতালিকা

কবিতা সংকলন

• চন্দন গাছ (১৯৮৭)
• বৃষ্টি আছবে (১৯৯২)
• স্নাজোৱা বাহিনী জয় (১৯৯৫)
• নিৰ্বচিতা কবিতা (১৯৯৬)
• ব্ৰেইল (২০০২)
• কৃতঞ্জলি মেঘ (২০০৮)
• কবিতা সমগ্ৰা (২০০৯)
• মালিমহাৰ্বাৰ (২০১৫)
• আয়না মাতিছামা (২০১৬)
• শ্ৰেষ্ঠ কবিতা (২০১৯)^৬

উপন্যাস

• মহুলদিহাৰ দীন (১৯৯৬)^৭
• জাৰা ভালবেছেচ্হিলো (১৯৯৮, নতুন সোপান সংস্কৰণ ২০১৯)^৮
• অকলবোধন (২০০৩)
• আলিক জিবান (২০০৬)
• সুখাবাসী (২০০৯)
• অয়নয় মনুষ নাই (২০১৩)
• মহানদী (২০১৫)^৯
• উপন্য সমগ্ৰ (২০১৮)
• কাষ্টে (২০১৯)^১০
• মহাকান্তৰ (২০২১)^১১
• লাবানাকতা (২০২২)^১২
• অয়নয় মানুষ নাই (২০২৩)^১৩

গল্পৰ সংকলন

• চন্দন ৰেখা (১৯৯৩)
• প্ৰতিক্ষান গলপা শংকলন (১৯৯৭)
• তৰাণী (২০০০)
• অটল স্পৰ্শ (২০০৬)^১৪
• শ্ৰেষ্ঠ গালপা (২০০৩, বৰ্ধিত ২০১৮)
• পঞ্চস্তি গালপা (২০১২)
• দষ্টি গালপা (২০০৯)
• ভালোবাছৰ গালপা (২০১৮)^১৫
• ছেৰা পঞ্চস্তি গালপা (২০১৮)^১৬
• পঞ্চস্তি গালপা (২০১৯)^১৭
• পলাশ্বাৰ আয়ু (২০২২)^১৮