অনুজ ধৰ

অনুজ ধৰ এগৰাকী ভাৰতীয় লেখক তথা প্ৰাক্তন সাংবাদিক।^১ ধৰে সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ মৃত্যুৰহস্য সম্পৰ্কে ভালেসংখ্যক গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে। চৰকাৰী ভাষ্য অনুসৰি ১৯৪৫ চনৰ ১৮ আগষ্টত সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৱে যাত্ৰা কৰা জাপানীজ বিমানখন টাইৱানত দুৰ্ঘটনাত পতিত হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে ধৰৰ গ্ৰন্থসমূহৰ যুক্তি অনুসৰি সেইদিনা কোনো বিমান দুৰ্ঘটনাত পতিত হোৱা নাছিল আৰু নেতাজী ১৯৮০ ৰ সময়লৈ ফাজিয়াবাদত ’গুমনামী বাবা ভগৱানজী’ নামৰ এক সন্ন্যাসীৰূপেৰে জীৱিত আছিল।^২১৩ ইয়াৰোপৰি ধৰ নতুন দিল্লীত অৱস্থিত বেচৰকাৰী সংস্থা ”মিছন নেতাজী”ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য।

ধৰৰ অনুসন্ধান

ধৰৰ "মিছন নেতাজী"ৰ অনুসন্ধান অনুসৰি নেতাজীয়ে উত্তৰ প্ৰদেশত ১৯৮৫ চনলৈকে বসবাস কৰি আছিল।^৪

তেওঁলোকৰ তথ্য অনুসৰি ১৯৮৫ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁৰ প্ৰকৃত মৃত্যুৰ দিনা উপস্থিত থকা ১৩ গৰাকী ব্যক্তিয়ে দুখ প্ৰকাশ কৰি কৈছিল, ’....ইয়াত ১৩ লাখ লোক থাকিব লাগিছিল! ("…there should have been 13 lakh people here!" )^৫

২০০৫ চনত টাইৱান চৰকাৰে ধৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা এক ইমেইলত প্ৰকাশ কৰে যে ১৯৪৫ চনৰ ১৪ আগষ্টৰ পৰা ২৫ অক্টোবৰলৈ কোনো বিমান টাইৱানৰ মাটিত দুৰ্ঘটনাত পতিত হোৱাৰ কোনো তথ্য চৰকাৰৰ হাতত নাই।^৬

প্ৰচলিত ধাৰণা

প্ৰচলিত ধাৰণামতে, বিমান দুৰ্ঘটনাতে বসুৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু অন্যান্য বিকল্প ধাৰণাসমূহ উদেশ্যপ্ৰাণোদিত।^{৭৮৯১০১১১২} অৱশ্যে ’মিছন নেতাজী’য়ে দাবী কৰে যে অনুজ ধৰৰ গৱেষণাই প্ৰমাণ কৰে যে বসুয়ে প্ৰকৃততে ছ’ভিয়েট ইউনিয়নলৈ পলায়ন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।^৪ আইনজ্ঞ মুখাৰ্জী কমিছনে এইসম্পৰ্কে কৰা অনুসন্ধানতে প্ৰকাশ পায় যে বসুৰ টাইৱানত মৃত্যু হোৱা নাছিল।^১৩ কিন্তু ভাৰত চৰকাৰে এই তথ্যসমূহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে।^১৪

’No Secrets’ নামৰ গ্ৰন্থত ধৰে দাবী কৰিছে যে বসুৰ ভাতৃ শৰৎ চন্দ্ৰ বসুৱে ’The Nation’ নামৰ কাকতত লিখা এক প্ৰবন্ধ অনুসৰি ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰত বসু চীনত থকা বুলি জনা যায়।^১৫

ধৰৰ ২০০৮ চনত প্ৰকাশ পোৱা ’CIA's Eye on South Asia’ নামৰ গ্ৰন্থখনত ’Central Intelligence Agency’ ভাৰত আৰু চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বিষয়ে মুকলি কৰা তথ্যসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিছে।^১৬

গ্ৰন্থসমূহ

• Back from Dead: Inside the Subhas Bose Mystery (2005), Manas Publications, ISBN 81-7049-237-8^১৭
• CIA's Eye on South Asia (2008), Manas Publications, ISBN 978-81-7049-346-4^১৮
• India's Biggest Cover-up (2012), Vitasta Publishing, ISBN 978-93-80828-69-5^১৭
• No Secrets (2013), Vitasta Publishing, ISBN 978-93-82711-05-6