ৰাম নাথ পুৰী

ৰাম নাথ পুৰী (Ram Nath Puri বা Ramnath Puri) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান স্বাধীনতা-সংগ্ৰামী; যাক ভাৰতীয় বিপ্লৱী পত্ৰিকা চাৰ্কুলাৰ-ই-আজাদৰ সম্পাদক ৰূপে জনা যায়। এই আলোচনীখনে ব্ৰিটিছ ৰাজক সমালোচনা কৰিছিল আৰু ই গদাৰ পাৰ্টিৰ প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত আছিল।^১

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন

১৮৮১ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে^২৩৪এটি পাঞ্জাৱী পৰিয়ালত^৫পুৰীৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাক জৱালা মুল পুৰী খেম কৰণৰ আছিল; এই অঞ্চলটো তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লাহোৰৰ অন্তৰ্গত আছিল।^১

পুৰীয়ে বেংকৰ কেৰাণী হিচাপে লাহোৰত তেওঁৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।^১সেই সময়ছোৱাতে তেওঁ ঔপনিৱেশবাদ বিৰোধী দুখন প্ৰচাৰপত্ৰ আৰু শিকলিৰে বন্ধা অৱস্থাত ভাৰত পিতা ("Father India")ৰ এটি ৰাজনৈতিক কাৰ্টুন প্ৰকাশ কৰিছিল।^৬ ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে এই প্ৰচাৰপত্ৰ আৰু কাৰ্টুনক আপত্তিজনক তথা ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহী আখ্যা দিছিল আৰু এইবোৰ প্ৰকাশ কৰি পুৰী তেওঁলোকৰ নজৰলৈ আহিছিল।^৭নজৰলৈ অহাৰ লগে লগে ব্ৰিটিছে তেওঁৰ প্ৰচাৰ পত্ৰিকাসমূহ জব্দ কৰাই নহয়, তেওঁৰ এজেণ্টসমূহক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ লগতে তেওঁকো পোনপটীয়াকৈ হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ ধৰে। অতীষ্ঠ হৈ পুৰীয়ে ভাৰত এৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়।^৬

ইতিহাসবিদ বিপিন চন্দ্ৰৰ মতে,^৮১৯০৬ চনৰ শেষৰফালে,^৫৯ পুৰীয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। এয়া আছিল এক ৰাজনৈতিক নিৰ্বাসন।

আমেৰিকাত সক্ৰিয়তা

১৯০৭ চনত তেওঁ ‘হিন্দুস্তান এছ’চিয়েচন’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ নিজে চাৰ্কুলাৰ-ই-আজাদীত বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি এই সংস্থাটো কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কোত আছিল আৰু ইয়াৰ শাখা আছিল অৰেগনৰ এষ্টোৰিয়া আৰু ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ ভেংকুৱাৰত।^৭ ললকাৰৰ মতে, ‘হিন্দুস্তান এছ’চিয়েচন’ৰ সদস্যপদৰ প্ৰধান চৰ্ত আছিল যে, সদস্যসকলে নিজকে জাতি, ৰং আৰু ধৰ্মৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি হোৱা পক্ষপাতিত্বৰ পৰা মুক্ত কৰিব।^৫

১৯০৭ চনৰ পৰা ১৯০৮ চনৰ ভিতৰত তেওঁ চাৰ্কুলাৰ-ই-আজাদী শীৰ্ষক এখন উৰ্দু ভাষাৰ পত্ৰিকা প্ৰকাশ কৰে। তিনিটা সংখ্যা প্ৰকাশ হোৱা এই পত্ৰিকাখনৰ উদ্দেশ্য আছিল - ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ সমালোচনা কৰা আৰু ৰাজনৈতিক শিক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা। পত্ৰিকাখন কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কো আৰু অকলেণ্ডৰ বাহিৰত প্ৰকাশ পাইছিল।^১৯১০এই পত্ৰিকাৰ প্ৰথম সংস্কৰণটো লিথ’গ্ৰাফীত প্ৰকাশ হৈছিল।^১১ ইতিহাসবিদ মাইয়া ৰামনাথে চাৰ্কুলাৰ-ই-আজাদীক -

পশ্চিম উপকূলত প্ৰচাৰিত ঔপনিৱেশিক বিৰোধী ঢৌত অৰিহণা যোগোৱা প্ৰথমটি অন্যতম উল্লেখযোগ্য টুকুৰা

বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।^৭ ইয়াত মৌলিক লেখা প্ৰকাশ হোৱাৰ লগতে, গেলিক এমেৰিকান আৰু ৰাম নাথ পুৰীৰ মতে ইণ্ডিয়ান চছিয়লজিষ্ট আৰু বন্দে মাতৰম আদি কাকতৰপৰা তুলি অনা বিভিন্ন টুকুৰা প্ৰকাশ হৈছিল।^৭

চাৰ্কুলাৰ-ই-আজাদীয়ে ব্ৰিটিছৰ ফৌজদাৰী চোৰাংচোৱাৰ সঞ্চালকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ বিদ্ৰোহী বিষয়বস্তুৰ বাবে ইয়াক ভাৰতলৈ প্ৰেৰণ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল। ১৯০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত অপৰাধমূলক চোৰাংচোৱাৰ সঞ্চালকৰ ভাৰতত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰতিবেদন মতে, কাকতখনক অকপটে বিপ্লৱী আখ্যা দিয়া হৈছিল, যি নিয়োগৰ বাবে আমেৰিকালৈ যোৱা ভাৰতীয়সকলৰ মাজত এটা ভাৰতীয় জাতীয় দল গঠন কৰিবলৈ কাম কৰিছিল আৰু এটা বৃহৎ অভিসন্ধি কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল বুলি কোৱা হৈছিল।^৭৯

আমেৰিকাত পুৰীৰ জীৱন

আমেৰিকাত ৰামনাথ পুৰীয়ে চিকিৎসালয়ৰ চকীদাৰ, দোভাষী, মাইনিং কলেজৰ ছাত্ৰ, ফ্ৰুট পিকাৰ, ৱেটাৰ, উদ্যোগী তথা ডাক কৰ্মী আদি বিভিন্ন কাম কৰিছিল।^৭১২

কৰেন লিওনাৰ্ডোৰ মতে,

পত্নীক আনিবলৈ ১৯০৬ চনত পুৰী ঘূৰি গৈছিল আৰু তেওঁক চান ফ্ৰান্সিস্কোলৈ লৈ আনিছিল, য’ত তেওঁ আমেৰিকান নাগৰিকত্ব লাভ কৰিছিল। সেই শতিকাৰ প্ৰথম দুটা দশকতে পুৰীৰ তিনিটি সন্তানৰ জন্ম হৈছিল।^১৩

১৯০৮ চনত আমেৰিকাৰপৰা প্ৰকাশ হোৱা ‘অভাৰলেণ্ড মান্থলি’ শীৰ্ষক সাহিত্যালোচনীখনে পুৰীক ইংৰাজী সাহিত্যৰ ছাত্ৰ বুলি লিখিছিল।^১৪ ১৯১০ চনত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ অকলেণ্ডত কিছু মাটি অধিগ্ৰহণ কৰে।^৭

১৯১৭ চনলৈকে তেওঁক আমেৰিকাৰ প্ৰাকৃতিক নাগৰিক, কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ, সুপৰিচিত লেখক আৰু দহ বছৰ ধৰি ছান ফ্ৰান্সিস্কো অঞ্চলৰ বাসিন্দা হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।^১৫

১৯১৭ চনত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ষ্টকটনৰ পৰা ভাৰতীয় হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ বাবে ‘ৰফিক-ই-হিন্দ’ (বা ভাৰতৰ বন্ধু) শীৰ্ষক এটি নতুন প্ৰকাশন আৰম্ভ কৰে।^১৫

১৯৪৭ চনত তেওঁ হাও টু কনকোৱেৰ পভাৰ্টি এণ্ড ফেমিন ইন ইণ্ডিয়া বাই আমেৰিকান মেথডচ প্ৰকাশ কৰে। ইয়াত তেওঁ আমেৰিকা এৰি যোৱাৰ তেওঁৰ পছন্দৰ লগতে তেওঁৰ কেলিফৰ্ণিয়াৰ পৰিয়ালৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে, তেওঁৰ এগৰাকী পুত্ৰ নিজৰ ব্যৱসায়ত জড়িত আৰু এগৰাকী কন্যা কেলিফৰ্ণিয়া ৰাজ্য চৰকাৰৰ অসামৰিক সেৱাত আছে।^১৬

১৯৭৪ চনত কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলচত ৰাম নাথ পুৰীৰ মৃত্যু হয়।^৪