ৰাজপুণ্যাহ

ৰাজপুণ্যাহ (ৰাজপুণ্যাহ) হৈছে এটা পৰম্পৰাগত উৎসৱ য’ত বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰাম অঞ্চলৰ জনগণে নিজৰ গ্ৰাম্য ৰাজা বা উপজাতীয় ৰাজাৰ ওচৰত কৰ আদায়ৰ বাবে একত্ৰিত হয়। এই উৎসৱটো সাধাৰণতে প্ৰতি পাঁচ বছৰে বা ছয় বছৰে অনুষ্ঠিত হয়, যদিও পূৰ্বতে প্ৰতিবছৰেই কৰা হৈছিল।^১২ এই অনুষ্ঠানৰ পাছত এটা লোকমেলা আৰম্ভ হয় যি তিনিদিন চলি থাকে। উক্ত অঞ্চলৰ জনগণৰ বাবে ৰাজপুণ্যাহ বৰ্তমান অন্যতম সৰ্ববৃহৎ উৎসৱ।^৩ প্ৰতিবছৰে হাজাৰ হাজাৰ দেশীয় আৰু বিদেশী পৰ্যটকে এই উৎসৱৰ সময়ত বান্দৰবন ভ্ৰমণ কৰে।^৪

ইতিহাস

ৰাজপুণ্যাহ উৎসৱ প্ৰথমবাৰ ব্ৰিটিছ শাসনকালত আৰম্ভ হৈছিল। বোমাং চক্ৰৰ ৰাজাসকলে ১৮৭৫ চনত ঝুমকৰ আদায়ৰ বাবে এই উৎসৱৰ আৰম্ভণি কৰে।^৫ নৱম বোমাং ৰাজাই ১৮৭৫ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে কৰ সংগ্ৰহ আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু চৌদশ বোমাং ৰাজা মানছাইপ্ৰু চৌধুৰীৰ ১৯৯০ দশকত মৃত্যু হোৱাৰ পিছত দুবছৰ এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল।^৬

উৎসৱ

ৰাজপুণ্যাহ বিভিন্ন উপজাতীয় সমাজৰ মাজত পইংজৰা পোৱায়ে নামেও জনা যায়। চাকমা চক্ৰ ৰাঙামাটিত এই উৎসৱ পালন কৰে,^৭ আৰু বোমাং চক্ৰই বান্দৰবনত অনুষ্ঠানটো আয়োজন কৰে।^৮ পৰম্পৰাগতভাৱে, ৰাজাই বছৰৰ আৰম্ভণিতে মেলা আয়োজন কৰি জনগণৰপৰা কৰ সংগ্ৰহ কৰে। এই অনুষ্ঠানত মৌজাৰ গাঁওবুঢ়াসকলে ৰাজাৰ ওচৰত কৰ আদায় কৰে আৰু নিজৰ আনুগত্য প্ৰকাশ কৰে। তাৰ পিছত ৰাজাই জনতাক সম্বোধন কৰে আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত অৱদান ৰখা উপজাতীয়সকলক বঁটা প্ৰদান কৰে।^৯

উৎসৱৰ দিনত ৰাজাই হাজাৰ হাজাৰ ফুলৰ মালাৰে শোভিত ৰাজ আসনলৈ উঠি আহে। তাৰ পিছত তেওঁ জনগণৰপৰা এজন এজনকৈ কৰ আৰু উপহাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰতিবছৰে বান্দৰবনত ৰাজপুণ্যাহৰ সময়ত ৰাজপ্ৰাসাদৰ আঙণ উপজাতীয় আৰু বঙালীসকলৰ এক অনন্য মিলনৰ ক্ষেত্ৰ হৈ উঠে।^১০ এই মেলাত চাৰ্কাছ, নৃত্য-গীত, পুতলা নাচ, আদিবাসী বাদ্যযন্ত্ৰ সংগীত, নাটক আৰু ঘূৰণীয়াৰ খেল থাকে। লগতে ব্যৱসায়ীয়ে শতাধিক দোকানত বিভিন্ন সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰে।^১১

আৰু চাওক

• বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
• চট্টগ্ৰাম