হাৱা মহল

হাৱা মহল ভাৰতৰ ৰাজস্থানৰ জয়পুৰ চহৰৰ এখন ৰাজপ্ৰসাদ। ৰঙা আৰু গোলাপী বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিলেৰে নিৰ্মিত এইখন জয়পুৰৰ চিটি পেলেচৰ কাষতে থিয় হৈ জেনানা বা মহিলাৰ কোৱাৰ্টাৰলৈকে বিস্তৃত হৈ আছে।

হাৱা মহল, যাক "বতাহৰ ৰাজপ্ৰসাদ" বুলিও কোৱা হয়,^১ ১৭৯৯ চনত মহাৰাজা ছাৱাই প্ৰতাপ সিঙে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইয়াক অনন্য বুলি গণ্য কৰা হয় কাৰণ ইয়াৰ বহুতো সৰু সৰু খিৰিকী আৰু বেলকনি আছে যিবোৰ মৌমাখিৰ মৌচাকৰ দৰে।^২

১৭৯৯ চনত ৰাজস্থানৰ জয়পুৰ চহৰৰ প্ৰতিষ্ঠাপক মহাৰাজা সাৱাই জয় সিঙৰ নাতি মহাৰাজা ছাৱাই প্ৰতাপ সিঙে এই ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।^৩ ক্ষেত্ৰী প্ৰাসাদৰ অনন্য স্থাপত্যৰ পৰা তেওঁ ইমানেই অনুপ্ৰাণিত হৈছিল যে তেওঁ এই ভয়ংকৰ আৰু ঐতিহাসিক ৰাজপ্ৰসাদটোৰ কাম কমিচন দিছিল।

ইয়াৰ ডিজাইন কৰিছিল লাল চান্দ উস্তাদে। ইয়াৰ পাঁচ মহলীয়া বাহিৰৰ অংশ মৌমাখিৰ মৌচাকৰ দৰে, ঝাৰোখা (খিৰিকী) নামৰ ৯৫৩ খন সৰু খিৰিকী জটিল জালিৰে সজাই থোৱা আছে।^৪ জালিযুক্ত ডিজাইনৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল ৰাজকীয় মহিলাসকলে দৈনন্দিন জীৱন আৰু তলৰ ৰাস্তাত উদযাপন কৰা উৎসৱবোৰ দেখা নোপোৱাকৈ পালন কৰিব পৰাটো। এই স্থাপত্য বৈশিষ্ট্যই ভেন্টুৰি প্ৰভাৱৰ মাজেৰে শীতল বায়ুও পাৰ হ'বলৈ অনুমতি দিছিল, যাৰ ফলত গ্ৰীষ্মকালৰ উচ্চ উষ্ণতাৰ সময়ত সমগ্ৰ অঞ্চলটো অধিক সুখদায়ক হৈ পৰিছিল।^৪৫৬ বহুতে হাৱা মহলক ৰাস্তাৰ দৃশ্যৰ পৰা চায় আৰু ইয়াক ৰাজপ্ৰসাদৰ সন্মুখৰ অংশ বুলি ভাবে, কিন্তু ই পিছফালৰ অংশ।^৭

২০০৬ চনত ৫০ বছৰৰ ব্যৱধানৰ পিছত এই স্মৃতিসৌধটোক নতুন ৰূপ দিবলৈ ৰাজপ্ৰসাদটোৰ সংস্কাৰৰ কাম আৰম্ভ হয়, যাৰ বাবে ৪,৫৬৮ মিলিয়ন ₹ খৰচ হ'ব বুলি অনুমান কৰা হয়।^৮ কৰ্পৰেট খণ্ডই জয়পুৰৰ ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্নসমূহ সংৰক্ষণ কৰাত সহায় কৰিছে আৰু ইউনিট ট্ৰাষ্ট অৱ ইণ্ডিয়াই ইয়াৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ বাবে হাৱা মহল গ্ৰহণ কৰিছে।^৯ এই ৰাজপ্ৰসাদটোৱে এটা বৃহত্তৰ কমপ্লেক্সৰ এটা ডাঙৰ অংশ গঠন কৰে। শিলত খোদিত পৰ্দা, সৰু সৰু কেছমেণ্ট, আৰু গুম্ফাযুক্ত চিলিং এই জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলীৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য দিশ। এই স্মৃতিসৌধটোত সুন্দৰকৈ নিৰ্মিত ওলমি থকা কৰ্নিচো আছে।

স্থাপত্য

এই ৰাজপ্ৰসাদটো প্ৰায় ৫০ ফুট (১৫ মিটাৰ) উচ্চতাৰ পাঁচ মহলীয়া পিৰামিড আকৃতিৰ স্মৃতিসৌধ। অট্টালিকাটোৰ ওপৰৰ তিনিটা মহল এটা কোঠাৰ বহল হোৱাৰ বিপৰীতে প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় মহলাত সন্মুখত চোতাল আছে। ৰাস্তাৰ পৰা চালে সন্মুখৰ উচ্চতাটো সৰু সৰু পৰ্টহ’ল থকা মৌচাকৰ দৰে। প্ৰতিটো পৰ্টহ’লত সৰু সৰু খিৰিকী আৰু খোদিত বেলেগ শিলৰ গ্ৰীল, ফিনিয়াল আৰু গম্বুজ আছে। এইটো আধা অষ্টভুজ উপসাগৰৰ এটা থুপৰ সৈতে মিল আছে, যাৰ ফলত স্মৃতিসৌধটোক ইয়াৰ অনন্য মুখাৱয়ব দিয়া হৈছে। অট্টালিকাৰ ভিতৰৰ অংশ, পিছফালে, নূন্যতম সজ্জাৰ সৈতে খুঁটাযুক্ত আৰু কৰিডৰৰ দৰে কোঠাৰে গঠিত, ওপৰৰ মহলালৈ যোৱা। ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰৰ অংশটো "বিভিন্ন ৰঙৰ মাৰ্বলৰ কোঠা, য'ত পেনেল বা সোণৰ ৰং কৰা থাকে, আনহাতে চোতালৰ মাজেৰে ফোয়াৰা চলি থাকে" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।^১০১১

লাল চন্দ উস্তাদ আছিল ইয়াৰ স্থপতি। চহৰখনৰ অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ সজ্জাৰ লগত খাপ খুৱাই ইয়াক ৰঙা আৰু গোলাপী বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, ইয়াৰ ৰঙে জয়পুৰক "গোলাপী চহৰ" বুলি উপনাম দিছে। ইয়াৰ সন্মুখৰ মুখাৱয়ব, য’ত ৯৫৩ খন জটিলভাৱে খোদিত খিৰিকী (কিছুমান কাঠৰ) আছে, অট্টালিকাটোৰ পিছফালৰ সাধাৰণ দেখাৰ সৈতে একেবাৰে বিপৰীত। ইয়াৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য ঐতিহ্যই হিন্দু ৰাজপুত স্থাপত্য আৰু ইছলামিক মোগল স্থাপত্যৰ সংমিশ্ৰণ প্ৰতিফলিত কৰে; ৰাজপুত শৈলী গম্বুজযুক্ত চালি, বাঁহীযুক্ত খুঁটা, পদুম আৰু ফুলৰ আৰ্হিত স্পষ্ট আৰু ইছলামিক শৈলী ইয়াৰ শিলৰ জড়িত কাম আৰু তোৰণত (যিবোৰে ফতেহপুৰ ছিক্ৰীৰ পঞ্চমহলৰ সৈতে আকৰ্ষণীয় সাদৃশ্য বহন কৰে) স্পষ্ট।^১২

চহৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ ফালৰ পৰা হাৱা মহলত এটা সাম্ৰাজ্যবাদী দুৱাৰেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। ইয়াৰ পৰা এখন বৃহৎ চোতাল আৰম্ভ হয়, য’ৰ তিনিফালে দুমহলীয়া অট্টালিকা আছে, পূব দিশত হাৱা মহলে ইয়াক আগুৰি ধৰিছে। এই চোতালখনত এটা প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয়ো আছে।^১৩

হাৱা মহল মহাৰাজা জয় সিঙৰ আটাইতকৈ উন্নত সৃষ্টি বুলিও কোৱা হৈছিল, কিয়নো ৰাজপ্ৰসাদৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু অভ্যন্তৰীণ ডিজাইনৰ বাবে ই তেওঁৰ প্ৰিয় ঠাই আছিল।সন্মুখৰ সৰু সৰু খিৰিকীবোৰেৰে সোমাই অহা বতাহে প্ৰদান কৰা চেম্বাৰবোৰৰ শীতল প্ৰভাৱ প্ৰতিটো চেম্বাৰৰ মাজত ফোয়াৰাবোৰে আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিছিল।^১৪

হাৱা মহলৰ ওপৰৰ দুটা মহলালৈ কেৱল ৰেম্পৰ জৰিয়তেহে যাব পাৰি। ৰাজস্থান চৰকাৰৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক বিভাগে এই মহলৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে।^১৩