সৌৰ মা

সৌৰ মা (Solar Mamas) হ'ল ভাৰতৰ বেয়াৰফুট কলেজত সৌৰ কাৰ্যসূচীৰ কাৰিকৰী বিদ্যাবিদ হিচাপে হাতে কামে প্ৰশিক্ষণ লোৱা বিভিন্ন দেশৰ মহিলাসকলক দিয়া মৰমতে দিয়া নাম। আনুষ্ঠানিক শিক্ষা বা সাক্ষৰতা কম বা একেবাৰেই নথকা, সাধাৰণতে ৩৫ৰ পৰা ৫০ বছৰৰ ভিতৰত, সৰু ল’ৰা-ছোৱালী নথকা, আৰু প্ৰায়ে দৰিদ্ৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ পৰা অহা এই মহিলাসকলে পূৰ্বতে বৈদ্যুতিক নোহোৱা গাঁৱত সৌৰ পেনেল আৰু সঁজুলিসমূহ একত্ৰিত, স্থাপন, মেৰামতি আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ কাম কৰে। এই কাম কৰি মহিলাসকলে বহনক্ষম আয় লাভ কৰে আৰু পত্নী আৰু মাতৃৰ বাহিৰেও তেওঁলোকৰ সম্প্ৰদায়ত নতুন ভূমিকা লাভ কৰে, তেওঁলোকক কৰ্ম, শিক্ষা আৰু পাৰিবাৰিক জীৱনৰ বাবে পোহৰৰ নিৰাপদ, বহনক্ষম উৎসৰ সুবিধা প্ৰদান কৰি।

পটভূমি

১৯৯৭ চনত বাংকাৰ ৰয়ে ভাৰতত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বেয়াৰফুট কলেজৰ অন্যতম লক্ষ্য হিচাপে নিৰক্ষৰ মহিলাসকলক শিক্ষিত কৰা।^১ ২০২৫ চনৰ আৰম্ভণিতে কলেজখনৰ সৌৰ কাৰ্যসূচীয়ে ৯৩খন দেশৰ ৩৫০০ গ্ৰাম্য মহিলাক প্ৰশিক্ষণ দিছিল, যাৰ ফলত পূৰ্বতকৈ ২৫ লাখ অধিক লোকে সৌৰশক্তিচালিত পোহৰৰ সুবিধা লাভ কৰিছিল।^২

সৌৰ কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে, যিসকলে আগতেও যদি আচলতে ঘৰৰ পৰা বৰ বেছিকৈ ভ্ৰমণ কৰা নাই বা আঁতৰি গৈছে, তেওঁলোকে ছমাহৰ প্ৰশিক্ষণ পাঠ্যক্ৰমত অংশগ্ৰহণ কৰে য’ত তেওঁলোকে সৌৰ বিদ্যুৎকৰণ ব্যৱস্থা, যেনে এল ই ডি লেম্প, চাৰ্জ কণ্ট্ৰ’লাৰ, ঘৰুৱা পোহৰৰ ব্যৱস্থা আৰু সৌৰ বন্তি নিৰ্মাণ কৰিবলৈ শিকে। এই কাৰ্যসূচীয়ে বহুতো ভিন্ন ব্যৱসায়িক অংশীদাৰিত্বৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে যাতে মহিলাসকলে উভতি অহাৰ সময়ত স্থাপন কৰিব পৰাকৈ প্ৰয়োজনীয় হাৰ্ডৱেৰসমূহ তেওঁলোকৰ গাঁৱলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পৰা যায়।^৩৪৫

যিহেতু মহিলাসকল শ্ৰেণীকোঠাত থকাত অভ্যস্ত আৰু তথাপিও বহুভাষিক, বহু-সাংস্কৃতিক শিক্ষণ গোটত নিজকে বিচাৰি পায়, সেয়েহে পাঠ্যক্ৰমসমূহে প্ৰযুক্তিৰ ৰহস্যমুক্ত কৰি প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা প্ৰকাশ কৰিবলৈ ৰং, ছবি, ইংগিত, ব্যৱহাৰিক অভিজ্ঞতা আৰু সাংকেতিক ভাষাৰ দৰে পাঠদান পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰে।^১৬

ভৌগোলিক বিস্তাৰ

এতিয়া বহু দেশত সৌৰ মা আছে। উদাহৰণস্বৰূপে জাঞ্জিবাৰত বেয়াৰফুট কলেজে ২০১৫ চনৰ পৰা ৬৫ গৰাকী মহিলাক সৌৰ অভিযান্ত্ৰিকতাৰ প্ৰশিক্ষণ দিছে। তেওঁলোকে পাছলৈ প্ৰায় ৩০খন গাঁৱৰ প্ৰায় ১৮০০ ঘৰ বিদ্যুতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।^৭৮৯ মালাৱী, বটছৱানা, কেনিয়া আৰু তাঞ্জানিয়া ^{১০১১১২}

আৰু সেনেগালত সৌৰ মা আছে। ^১৩ জৰ্ডানত ৰাফেয়া নামৰ বেদুইন সৌৰ মাক লৈ এখন ছবি নিৰ্মাণ কৰিছে।^১৪১৫ প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ মহিলাসকলো সৌৰ মা হৈ পৰিছে।^১৬ নেপালতো সৌৰ মা আছে।^১৭ এতিয়া সমগ্ৰ ভাৰত, জাঞ্জিবাৰ, বুৰ্কিনা ফাসো, লাইবেৰিয়া, গুৱাটেমালা, ফিজি আৰু সেনেগালতো প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ আছে যাতে কিছুমান মহিলাই প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিবলৈ কম দূৰলৈ যাব লগা হয়।^১৮

সৌৰ মাতৃসকলক এতিয়া কেছ ষ্টাডি, প্ৰবন্ধ আৰু শিক্ষণ প্ৰকল্পত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।^{১৯২০২১} এইবোৰো গৱেষণাৰ বিষয়।^{২২২৩২৪} উদাহৰণস্বৰূপে, ছুইডেনৰ চেলমাৰ্ছ ইউনিভাৰ্চিটি অৱ টেকন’লজিৰ গৱেষকসকলে, তেওঁলোকৰ কামৰ ওপৰত অধ্যয়ন কৰিছে। তেওঁলোকে কয় যে সৌৰ কাৰ্যসূচীয়ে “পিতৃতান্ত্ৰিক নীতি-নিয়মসমূহে নাৰীক জ্ঞানী আৰু দক্ষ ব্যক্তি হিচাপে তেওঁলোকৰ ক্ষমতাত যিদৰে ক্ষতি কৰে” আৰু “আনুষ্ঠানিক শিক্ষা নথকা লোকসকলে বিশেষজ্ঞ আৰু সম্প্ৰদায়ৰ নেতা হোৱাৰ ক্ষমতা থাকিব পাৰে বুলি দেখুৱাই কলংক আৰু সামাজিক বাধাসমূহ ভাঙি পেলায়।" ^২৫