সামুদ্ৰিক সংগ্ৰহালয় (ইণ্ডোনেছিয়া)

সামুদ্ৰিক সংগ্ৰহালয় ( Maritime Museum) (ইণ্ডোনেছিয়ান: সংগ্ৰহালয় বাহাৰী) ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাকাৰ্টাৰ পেঞ্জাৰিংগান মহকুমাৰ পেঞ্জাৰিংগান প্ৰশাসনিক গাঁৱৰ পুৰণি সুণ্ডা কেলাপা বন্দৰ অঞ্চলত অৱস্থিত।^১ ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ পূৰ্বৰ গুদামৰ ভিতৰতে এই সংগ্ৰহালয়টো উদ্বোধন কৰা হয়। এই সংগ্ৰহালয়ত ইণ্ডোনেছিয়াৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস আৰু বৰ্তমানৰ ইণ্ডোনেছিয়াৰ অৰ্থনীতিৰ বাবে সাগৰৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।

সংগ্ৰহালয়টোত ইণ্ডোনেছিয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ মাছ ধৰা নাও আৰু অন্যান্য সামুদ্ৰিক বস্তুৰ মডেল প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। সংগ্ৰহালয়টোত দক্ষিণ চুলাৱেছিৰ বুগিছ জনগোষ্ঠীৰ বিখ্যাত পিনিচি স্কুনাৰসমূহো প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে, যিবোৰ বৰ্তমান বিশ্বৰ শেষৰ সাগৰীয় পালতোলা বহৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।^২ ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত সংগ্ৰহালয়টোৰ বহু অংশ জুইত জাহ যায়।^৩ জ্বলি যোৱা সংগ্ৰহালয়টোৰ ভিতৰৰ সামগ্ৰীসমূহ জুইৰ পিছত আঁতৰাই পেলোৱা হয়।^৪ জুইৰ কাৰণ হৈছে বৈদ্যুতিক শ্বৰ্ট চাৰ্কিটৰ ফলত।^৫

ইতিহাস আৰু অট্টালিকা

পূৰ্বৰ ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ গুদামত স্থাপন কৰা হৈছিল মেৰিটাইম মিউজিয়াম। এই গুদামসমূহ জাকাৰ্টাৰ মূল নদী চিলিউং নদীৰ মুখত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই গুদামসমূহক দুটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে: ৱেষ্টজিডচে পাখুইজেন বা "পশ্চিম উপকূলৰ গুদাম" (১৬৫২-১৭৭১ চনৰ ভিতৰত নিৰ্মিত) আৰু উষ্টজিডচে পাখুইজেন বা "পূব উপকূলৰ গুদাম।" পশ্চিম গুদামসমূহ চাৰিটা বিল্ডিং ইউনিটৰে গঠিত, ইয়াৰে তিনিটা এতিয়া সংগ্ৰহালয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পূৰ্বতে জাইফল, জলকীয়া আদি মছলা জমা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এছিয়া আৰু ইউৰোপৰ বিভিন্ন বন্দৰলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ আগতে ইয়াত কফি, চাহ আৰু বস্ত্ৰশিল্পও মজুত কৰা হৈছিল।^৬

সপ্তদশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে কিছুমান গুদাম পুনৰ নিৰ্মাণ কৰি চহৰৰ দেৱাল আৰু গুদামৰ মাজত অধিক ঠাই সৃষ্টি কৰা হয়। সংগ্ৰহালয়টোৰ কিছুমান দুৱাৰমুখত বিভিন্ন তাৰিখ লিখা আছে, যিয়ে সম্ভৱতঃ গুদামসমূহ মেৰামতি, সম্প্ৰসাৰণ বা যোগ কৰা বছৰবোৰৰ কথা সূচায়।^৬

গুদাম আৰু সংগ্ৰহালয়ৰ সন্মুখৰ চহৰৰ দেৱালৰ মাজত কোম্পানীটোৱে তাম আৰু টিনৰ সামগ্ৰী জমা কৰি ৰাখিছিল। এই ধাতুবোৰ বৰষুণৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল গুদামবোৰৰ সন্মুখত কাঠৰ গেলেৰীয়ে। এই বহল গেলেৰীখন টহলদাৰী চকীদাৰেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল কাৰণ ইয়াৰ সন্মুখৰ চহৰৰ দেৱালখনৰ কাষৰ বাটটো যথেষ্ট সংকীৰ্ণ আছিল। কাঠৰ গেলেৰীখনে গুদামবোৰৰ দ্বিতীয় মহলাটো সংযোগ কৰিছিল, জলপৃষ্ঠৰ ফালে মুখ কৰি, কিন্তু বহু আগতেই আঁতৰাই পেলোৱা হৈছিল। গেলেৰীখনক সহায় কৰা ডাঙৰ ডাঙৰ লোহাৰ হুকবোৰ আজিও দেখা যায়।^৬

মেৰিটাইম মিউজিয়ামৰ সন্মুখত জিবাৰ্গ বেষ্টিয়নলৈকে আৰু অলপ পশ্চিমলৈ বিস্তৃত বাকী থকা চহৰৰ দেৱালখনেই ১৭ আৰু ১৮ শতিকাৰ সময়ছোৱাত বাটাভিয়াক আগুৰি থকা সকলোবোৰ। সেই সময়ৰ তেত্ৰিশটা দুৰ্গৰ ভিতৰত কেৱল জিবাৰ্গ আৰু কুলেমবৰ্গহে বাকী আছে।^৬ মেৰিটাইম মিউজিয়ামৰ পৰা প্ৰায় ৫০ মিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত মেনাৰা ছায়াহবুণ্ডাৰ (ডি উইটকিজক বুলিও জনা যায়) পুৰণি কুলেমবৰ্গ দুৰ্গৰ অৱশিষ্টৰ ওপৰত নিৰ্মিত পূৰ্বৰ প্ৰহৰী টাৱাৰ। ১৮৩৯ চনৰ পৰা এই প্ৰহৰী টাৱাৰটোৱে বাটাভিয়াৰ ৰাজপথত সংকেত বাকচ আৰু পৰ্যবেক্ষণ চকী হিচাপে কাম কৰিছিল।১৮৩৯ চনৰ আগতে প্ৰহৰী টাৱাৰৰ ঠিক পিছফালে থকা পুৰণি ভি অ চি জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানাৰ পতাকা খুঁটাৰ পৰা জাহাজৰ সৈতে সংকেত বিনিময় কৰা হৈছিল। ১৮৮৬ চনৰ পিছত টাঞ্জুং প্ৰিয়কৰ নতুন বন্দৰ মুকলি হোৱাৰ পিছত টাৱাৰটোৱে নিজৰ কামৰ কিছু অংশ হেৰুৱাই পেলায়।^৭

জাপানী ভাষা দখলৰ সময়ত এই গুদামসমূহ জাপানী সেনাৰ বাবে লজিষ্টিক ষ্ট'ৰেজ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৮ ইণ্ডোনেছিয়াৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ইয়াক পিএলএন আৰু পিটিটিৰ গুদাম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭৬ চনত এই ভৱনটো সাংস্কৃতিক সম্পত্তি হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ১৯৭৭ চনৰ ৭ জুলাইত ইণ্ডোনেছিয়াৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস প্ৰদৰ্শন কৰা সংগ্ৰহালয় হিচাপে এই ভৱনটো উদ্বোধন কৰা হয়।^৮

সংগ্ৰহ

সংগ্ৰহালয়টোৱে ইণ্ডোনেছিয়াৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাসৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। কিছুমান প্ৰদৰ্শনী হৈছে ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়ান জাহাজৰ মডেল আৰু কামান। ইয়াৰ উপৰিও অনৰাষ্ট দ্বীপৰ এটা স্কেল মডেল আছে যিটো ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়ান জাহাজ মেৰামতিৰ বাবে পূৰ্বৰ জাহাজ নিৰ্মাণ কাৰখানা আছিল।^৯

পৰম্পৰাগত পালতোলাৰ ক্ষেত্ৰত এই সংগ্ৰহালয়টোৰ মালিকানাধীন ইণ্ডোনেছিয়াৰ দ্বীপপুঞ্জৰ বিভিন্ন জাহাজৰ মডেল। বড়োবুদুৰ মন্দিৰৰ পৰা অহা বেছ-ৰিলিফত চিত্ৰিত বড়োবুদুৰ জাহাজৰ আধাৰত প্ৰাচীন জাভাৰ মাজাপাহিত জাহাজৰ আৰ্হি প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। বিশেষভাৱে বিৰল সংগ্ৰহ হৈছে পিনিচি, লেনকাং, আৰু গেলাটি পৰম্পৰাগত পাত্ৰ। জাহাজ নিৰ্মাণ সঁজুলিৰ প্ৰদৰ্শনীৰ লগতে সামুদ্ৰিক পৰম্পৰা আৰু লোককথাৰ বৰ্ণনাও আছে।^৯

আধুনিক জাহাজ চলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত এই সংগ্ৰহালয়ত বিভিন্ন নাৱিক সামগ্ৰী, ইণ্ডোনেছিয়াৰ নৌসেনাৰ মানচিত্ৰ, লাইটহাউচৰ বিষয়ে তথ্য, আৰু কে.পি.এম. জাহাজ।^৯

সংগ্ৰহালয়টোত "জৈৱিক মহাসাগৰীয় বিজ্ঞান"ৰ প্ৰদৰ্শনীও দেখুওৱা হৈছে, য'ত ইণ্ডোনেছিয়াৰ উপকূলীয় অঞ্চলৰ জৈৱ বৈচিত্ৰ্য দেখুওৱা হৈছে।^৯

২০১৮ চনৰ অগ্নিকাণ্ড

২০১৮ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীৰ পুৱা সংগ্ৰহালয়টোত অগ্নিকাণ্ড আৰম্ভ হয় আৰু অট্টালিকাটোৰ বেছিভাগ অংশ জ্বলি যায়।^১০

আশে-পাশে থকা অঞ্চল

জাকাৰ্টাৰ ঐতিহাসিক কেন্দ্ৰ জাকাৰ্টা পুৰণি চহৰত অৱস্থিত এই সংগ্ৰহালয়টো। ই বাটাভিয়াৰ ইতিহাস প্ৰদৰ্শন কৰা অন্যান্য সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ পৰা খোজ কাঢ়িব পৰা দূৰত্বত যেনে- জাকাৰ্টা ইতিহাস সংগ্ৰহালয়, ৱায়াং সংগ্ৰহালয় আৰু চুণ্ডা কেলাপা বন্দৰ।^৭