শ্বাহৰখ (গায়ক)

শ্বাহৰখ শ্বাহিদ (ফাৰ্চী ভাষা: شاهرخ شاهید; ২৭ নৱেম্বৰ ১৯৪৯ — ৩ ডিচেম্বৰ ২০২৩), তেওঁ মঞ্চ নাম শ্বাহৰখ নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী ইৰানী গায়ক, গীতিকাৰ আৰু ফাৰ্চী শাস্ত্ৰীয় আৰু পপ সংগীতৰ সুৰকাৰ আছিল। তেওঁৰ মূল ভাষা আছিল ফাৰ্চী। ২০২৩ চনৰ ৩ ডিচেম্বৰত ৭৪ বছৰ বয়সত কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ শ্বাহৰখৰ মৃত্যু হয়।^১২৩৪

পেছাদাৰী জীৱন

আৰম্ভণি

শ্বাহৰখ শ্বাহিদে ১৩ বছৰ বয়সতে ৰেডিঅ' ইৰানৰ শিশু অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে নিজৰ কলাত্মক জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। সেই সময়ছোৱাতে দেউতাকে তেওঁক ইৰানী সংগীতৰ ৰাদিফ শিকিবলৈ উৎসাহিত কৰে। তেওঁ বাৰ্বদ সম্প্ৰদায়ত ইছমাইল মেহৰতাছৰ ক্লাছত ১০ বছৰ ধৰি অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মোস্তফা কামাল পোৰটোৰাবৰ তত্ত্বাৱধানত নেচনেল মিউজিক কনজাৰভেটৰীত তেওঁ ৫ বছৰ ধৰি নোট আৰু চেলফেজও শিকিছিল। ইয়াৰ ফলত পৰম্পৰাগত বাদ্যযন্ত্ৰত দক্ষতা অৰ্জন কৰাৰ উপৰি তেওঁ পশ্চিমীয়া আৰু শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ মৌলিক কথাসমূহৰ সৈতেও পৰিচিত হয়। এই বছৰবোৰত শ্বাহৰখে আলফ্ৰেড মেলৰয়ানৰ নেতৃত্বত ইৰানৰ নেচনেল কয়ৰ অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ সৈতে এজন একক বাদক হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু ৰুদাকী প্ৰেক্ষাগৃহত বিভিন্ন কাৰ্যসূচী পৰিৱেশন কৰিছিল। ১৯৭৪ চনত ২৫ বছৰ বয়সত শ্বাহৰখে তেওঁৰ প্ৰথমটো গান "দুছেত দৰম" পৰিৱেশন কৰে। শ্বাহৰাম ৱাফাইৰ ৰচনা আৰু আমিৰ আৰামৰ সুৰ কৰা এই গীতটোক ৰাইজে আদৰি লয় আৰু সমৰ্থন কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গীতসমূহৰ ভিতৰত "শ্বাবা বি টু" আৰু "ৰাহ বিঅফ্ট" অন্যতম। ১৯৭৫ চনৰ শৰৎকালত শ্বাহৰখে গৰীবে নামৰ ধাৰাবাহিকখনত একে নামৰ এটা গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকখন ইৰানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দূৰদৰ্শনত দুবছৰ ধৰি প্ৰতি নিশাই সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। এই ধাৰাবাহিকত এই গীতটোৰ সম্প্ৰচাৰে শ্বাহৰখৰ জনপ্ৰিয়তাত এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল। কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহৰখে হোছেইন ভাছেঘী, মানুচেহৰ তাহেৰজাদেহ, মহম্মদ শ্বামছ, দাভৌদ আৰ্দালান, মনসুৰ ইৰাননেজাদ, সাদেঘ নৌজুকী আৰু নাছৰ চেচমাজাৰৰ দৰে বিশিষ্ট আৰু উল্লেখযোগ্য সুৰকাৰসকলৰ সৈতে কাম কৰিছিল। শ্বাহৰাম ৱাফাই, ছাঈদ দবিৰী, ফাৰহাং ঘাচেমী, মাছৌদ হৌচমাণ্ড আৰু ফাতোল্লাহ মানুচেহৰীও বিপ্লৱৰ পূৰ্বে শ্বাহৰখৰ সৈতে কাম কৰা গীতিকাৰসকলৰ অন্যতম আছিল।^৫

খ্যাতি আৰু প্ৰব্ৰজন

শ্বাহৰখ শ্বাহিদে ১৯৭৬ চনৰ ভিতৰত দুটা এলবাম মুকলি কৰে। ১৯৭৭ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ নিজৰ সংগীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখিবলৈ আৰু লছ এঞ্জেলছ ফিলহাৰমনিক অৰ্কেষ্ট্ৰাৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। উইগিনৰ পিছত লছ এঞ্জেলছত বসবাস কৰা তেওঁ দ্বিতীয়জন ইৰানী গায়ক পৰিগণিত হয়।^৬ ১৯৭৯ চনৰ ইৰান বিপ্লৱৰ চাৰি মাহ পূৰ্বে শ্বাহৰখে নিজৰ পৰিয়ালৰ সৈতে থাকিবলৈ ইৰানলৈ ঘূৰি আহে। ৰুহুল্লাহ খোমেইনী ইৰানত উপস্থিত হোৱাৰ পূৰ্বৰ নিশাই তেওঁ পুনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ গুচি যায়।^৭

বিপ্লৱৰ পিছৰ সময় আৰু আমেৰিকা

আমেৰিকালৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ পাছত শ্বাহৰখ শ্বাহিদে ক্ৰমে ১৯৮০ আৰু ১৯৮২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম "নাওহেয়াৰ ইন ইৰান" আৰু "গুডবাই তেহৰান" মুকলি কৰে। এই এলবামকেইটা তেওঁ ইবি আৰু শ্বাহৰাম শ্বাবপাৰেৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে প্ৰস্তুত কৰিছিল। ১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ ইবি আৰু শ্বাহৰাম ছোলাতীৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে "শ্বাহগোল" নামৰ এলবামটোও প্ৰস্তুত কৰে। শ্বাহৰখে নিজৰ বেছিভাগ সংগীত নিজে সুৰ কৰাৰ লগতে ফাৰিদ জোনাণ্ড, চিয়াভাশ ঘোমায়েশী, মানুচেহৰ চেচমাজাৰ, আন্দ্ৰানিক, কাজেম আলেমি, বিজন মৰ্তাজাভী, এলটন ফাৰোখ আহী আৰু শুবাৰ্ট আভাাকিয়ানৰ দৰে বিশিষ্ট সুৰকাৰসকলৰ সৈতেও কাম কৰিছিল। তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সহযোগী শ্বাহৰাম ৱাফাইৰ সৈতে কাম কৰাৰ উপৰি তেওঁ নিৰ্বাসনৰ সময়ছোৱাত মাছৌদ আমিনী, হোমা মিৰাফশ্বাৰ, আৰ্দালান সৰফৰাজ, শ্বাহয়াৰ ঘানবাৰী, মাছৌদ ফাৰ্দমানেছ, ইৰাজ ৰাজমজু, পাকচিমা জাকিপুৰ আৰু ইয়াঘমা গোলৰুয়ীৰ দৰে বিশিষ্ট গীতিকাৰসকলৰ সৈতেও কাম কৰিছিল। বিপ্লৱৰ পিছৰ যুগত তেওঁক বিখ্যাত কৰি তোলা বেছিভাগ গীত তেওঁৰ একক এলবামসমূহৰ আছিল।^৮

শ্বাহৰখৰ অন্যতম বিখ্যাত গীত আছিল "মাৰ্ঘুব।" এই গীতটো ২০০২ চনত মাছৌদ আমিনীৰ কথা, তেওঁৰ নিজৰ সুৰ আৰু শুবাৰ্ট আভাাকিয়ানৰ সংগীত পৰিচালনাৰে "আৰিজহ" এলবামত মুকলি কৰা হৈছিল।^৯

ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপ

শ্বাহৰখৰ বেছিভাগ এলবাম, বিশেষকৈ "নাওহেয়াৰ কেন ইৰান বি", "মাই গুড চইল" আৰু "মাই কিবলা ইজ দ্য চইল অৱ ইৰান" আদিত ইছলামিক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বিৰোধিতা কৰা ৰাজনৈতিক বিষয়-বস্তু আছে।^১০ শ্বাহৰখে বিশ্বাস কৰিছিল যে "কোনো নিৰ্বাসিত ইৰানীয়ে ক'ব নোৱাৰে যে তেওঁ ৰাজনীতিৰ সৈতে জড়িত নহয়।" ^১১

২০২১ চনত শ্বাহৰখ শ্বাহিদে ইছলামিক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বিৰোধী আন ইৰানী গায়ক, অভিনেতা আৰু অন্যান্য শিল্পীসকলৰ সৈতে ইৰানত গণতন্ত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিৰ এক চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। তেওঁলোকে ইছলামিক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ নেতাৰ পদত্যাগ, সংবিধান বাতিল আৰু ইৰানত এক নতুন ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থা গঠনৰ দাবী জনায়।^১২

২০২২ চনৰ ইৰানৰ বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত, কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰি থকাৰ পিছতো তেওঁ ইছলামিক প্ৰজাতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ অব্যাহত ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল আৰু বিভিন্ন বাৰ্তা প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰে এটা বাৰ্তাত তেওঁ ইৰানী যুৱক-যুৱতীসকলৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু বাকী ইৰানী জনসাধাৰণক ৰাজপথলৈ ওলাই আহি তেওঁলোকক সমৰ্থন কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।^১৩