মাৰ্ফা ব’ৰেটস্কয়া

মাৰ্ফা ব’ৰেটস্কয়া, যাক মাৰ্থা দ্য মেয়ৰেছ বুলিও কোৱা হয়, এগৰাকী ৰাছিয়ান ব্যৱসায়ী আৰু সম্ভ্ৰান্ত মহিলা আছিল। ১৫ শতিকাৰ নভগ'ৰডৰ এজন প'ছাডনিক আইজাক ব'ৰেটস্কিৰ পত্নী আছিল।^১

নভগ’ৰডৰ স্বাধীনতাৰ শেষৰ দশকবোৰত তেওঁ চহৰখনৰ ৰাজনীতিত অগ্ৰণী ভূমিকা পালন কৰিছিল।^২ ঐতিহাসিক পৰম্পৰা অনুসৰি ১৪৭৮ চনত গ্ৰেণ্ড প্ৰিন্স ইভান তৃতীয়ই চহৰখনক চূড়ান্তভাৱে সংলগ্ন নকৰালৈকে তেওঁ মস্কোৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰামৰ নেতৃত্ব দিছিল।^৩ নভগ'ৰডৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে মস্কোৰ ৰাছিয়াৰ ভূমিসমূহৰ ওপৰত আধিপত্য স্থাপনৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তিম পদক্ষেপ হিচাপে পৰিগণিত হয়।^৪

নাম

তেওঁক মেয়ৰ বুলি কোৱা হয় যদিও এইটো কোনো কাৰণতে আনুষ্ঠানিক কাৰ্যালয় নাছিল। ৰাছিয়ানসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে কিছুমান বিষয়াৰ পত্নীক নাৰীসুলভ সমতুল্য বুলি কয়, সেয়েহে পুৰোহিতৰ (পপ) পত্নীক "পুৰোহিত" বা জেনেৰেলৰ পত্নীক "জেনেৰেল-এছ" বুলি ক'ব পাৰি, ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে তেওঁ নিজেই কোনো প্ৰকৃত ক্ষমতা প্ৰয়োগ কৰিছিল। মাৰ্ফাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ হয়তো মাস্কোভাইট বিৰোধী দলটোৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল আৰু বংশটোৰ মেট্ৰিয়াৰ্ক হিচাপে যথেষ্ট কাৰিজমা বা প্ৰভাৱ আছিল, কিন্তু তেওঁলোক পুৰুষ মাটিৰ মালিকৰ মাজতে আবদ্ধ হৈ থকাৰ বাবে নভগ’ৰডত কেতিয়াও প্ৰকৃত পদবী গ্ৰহণ কৰা নাছিল। আধুনিক ইংৰাজীত ই প্ৰথম মহিলাৰ উপাধিৰ সমতুল্য হ’ব।

কেৰিয়াৰ

মাৰ্ফা ব'ৰেটস্কয়া ইভান লশ্বিনস্কিৰ কন্যা আছিল।^৫ ১৪৬০ চনত মৃত্যুৰ আগলৈকে নভগ'ৰডৰ প'ছাডনিক (মেয়ৰ) হিচাপে কাম কৰা বয়ৰ (উন্নত) আইজাক ব'ৰেটস্কিক বিয়া কৰায়।^৬ তেওঁলোকৰ একেলগে দুজন পুত্ৰ আছিল: ডিমিট্ৰি আৰু ফ্য'ডৰ।^৭ মাৰ্ফা আছিল নভগ’ৰডৰ অন্যতম ধনী মানুহ; তেওঁৰ বিস্তৃত ভূমি বাগিচা আছিল যিয়ে শণ আৰু পশমকে ধৰি সামগ্ৰী উৎপাদন কৰিছিল।^৮৯ স্বামীৰ প্ৰভাৱশালী পদবীৰ বাবে তেওঁক মাৰ্ফা মেয়ৰেছ নামেৰে জনাজাত আছিল।^১০ স্বামীৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ অনেগা নদীৰ কাষৰ অস্থিৰ মাটিসমূহৰ উপনিবেশিকৰণৰ জৰিয়তে নিজৰ ভূমি সম্প্ৰসাৰণ কৰে আৰু নভগ'ৰডৰ তৃতীয় বৃহত্তম মাটিৰ মালিক হয়।^১১

যদিও নভগ'ৰডে মস্কোৰ গ্ৰেণ্ড ৰাজকুমাৰক নভগ'ৰডৰ ৰাজকুমাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল, স্বায়ত্তশাসন আৰু কৰ সম্পৰ্কীয় বিবাদৰ বাবে দুয়োখন চহৰৰ মাজৰ সম্পৰ্ক ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল।^১২ দশম শতিকাৰ পৰা নভগ'ৰডে বাল্টিক বাণিজ্যৰ বাবে ৰাছিয়াৰ মূল বন্দৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু দ্বাদশ শতিকাৰ পৰা ই ৰাছিয়াৰ গ্ৰেণ্ড প্ৰিন্সসকলৰ পৰা স্বায়ত্তশাসন লাভ কৰিছিল।^১৩নভগ'ৰ'ডিয়ান সম্ভ্ৰান্ত লোকসকলে নিজাববীয়াকৈ চহৰখন শাসন কৰিছিল আৰু বাহিৰৰ ৰাজকুমাৰসকলক নিজৰ ভূখণ্ড ৰক্ষা কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, তেওঁলোকক ইচ্ছামতে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰিছিল।^১৪ ১৪৬০ চনৰ ভিতৰত মাৰ্ফাই মস্কোৰ কেন্দ্ৰীকৰণ নীতিৰ বিৰোধিতা কৰা বয়ৰ ফৈদৰ নেতৃত্ব দিছিল।^১৫

১৪৭১ চনত মাৰ্ফা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ ডিমিট্ৰি আৰু ফ্য'ডৰে মাস্কোভাইট বিৰোধী ব'ৰেটস্কি পৰিয়ালৰ শেষ প্ৰতিনিধি হিচাপে চতুৰ্থ কেচিমিৰ জাগিলনৰ সৈতে লিথুৱেনিয়াৰ গ্ৰেণ্ড ডাচিক চহৰখন গতাই দিয়াৰ চৰ্তসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ চেষ্টা কৰে, যদিহে চহৰখনৰ প্ৰাচীন বিশেষাধিকাৰ আৰু অধিকাৰসমূহ অক্ষুণ্ণ ৰখা হ'ব। তেওঁলোকে মিখাইলো অলেলকোভিচকো চহৰৰ শাসক হ’বলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। পূৰ্বৰ ইয়াজেলবিট্ ছি সন্ধি উলংঘা কৰা মাৰ্ফাৰ কৌশলৰ কথা শুনি[a] তৃতীয় ইভানে নভগ'ৰডৰ বিৰুদ্ধে আগবাঢ়ি যায় আৰু শ্বেলন যুদ্ধত নভগ'ৰ'ডিয়ান স্বেচ্ছাসেৱী সেনাক পৰাস্ত কৰে। এই দুৰ্যোগৰ পিছত নভগ'ৰ'ডিয়ান সেনাবাহিনীৰ নেতৃত্ব দিয়া মাৰ্ফাৰ পুত্ৰ দিমিট্ৰিক ১৪৭১ চনৰ ২৪ জুলাইত গ্ৰেণ্ড প্ৰিন্সৰ নিৰ্দেশত মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয়।^১৬

ফ্যোডৰ আৰু মাৰ্ফাৰ ভাতৃয়ে ইভানক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়, কিন্তু তেওঁ ১৪৭৫ চনত তেওঁলোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি মুৰমত নিৰ্বাসিত কৰায়।^১৭ যদিও মস্কোৰ বিৰুদ্ধে লিথুৱেনিয়াৰ সমৰ্থন আৰু ষড়যন্ত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি থাকিল, অৱশেষত তৃতীয় ইভানে সাত বছৰৰ পাছত নভগ’ৰডক বশ কৰি পেলায়। তাৰ পিছত মাৰ্ফা আৰু তেওঁৰ নাতিসকলক জিম্মাত লৈ ১৪৭৮ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত মস্কোলৈ লৈ যোৱা হয়; তাইৰ মাটি জব্দ কৰা হৈছিল।^১৮ নভগ'ৰডৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে মস্কোৰ ৰাছিয়াৰ ভূমিসমূহৰ ওপৰত আধিপত্য স্থাপনৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তিম পদক্ষেপ হিচাপে পৰিগণিত হয়।^১৯

পৰম্পৰা অনুসৰি মাৰ্ফাই নিজনী নভগ’ৰডত ওৰণি ল’বলৈ বাধ্য হৈছিল যদিও গেইল লেনহফে যুক্তি আগবঢ়ায় যে গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত তেওঁৰ ভাগ্য অনিশ্চিত, লগতে তেওঁৰ মৃত্যুৰ তাৰিখ আৰু পৰিস্থিতিও অনিশ্চিত।

ব্যক্তিগত জীৱন

মাৰ্ফাৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ বিষয়ে বহুত কমেইহে জনা যায়। ১৪৬০ চনৰ কোনো এটা সময়ত তেওঁ বিধৱা হৈছিল আৰু ১৪৭০ আৰু ১৪৮০ চনত তৃতীয় ইভানে মাটি জব্দ নকৰালৈকে নভগ'ৰ'ডিয়ান মাটিৰ মালিকসকলৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল (১৪৯০ চনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা মাস্কোভিট বিষয়াসকলে সংকলিত কৰা পিষ্ট'ভিয়ে ক্নিগি বা মাটিৰ কেডাষ্টাৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি)। সম্ভৱতঃ তেওঁৰ ধন-সম্পত্তিৰ ৰক্ষাৰ বাবেই তেওঁ চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে নভগ'ৰ'ডিয়ান বাগিচাসমূহ দখল কৰিবলৈ বিচৰা মাস্কোভিট গ্ৰেণ্ড প্ৰিন্সসকলৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।^২০