বৈৱস্বত মনু

বৈৱস্বত মনু (সংস্কৃত ভাষা: वैवस्वत मनु), যাক শ্ৰাদ্ধদেৱ আৰু সত্যব্ৰত বুলিও কোৱা হয়, মনু- বৰ্তমানৰ মানৱ জাতিৰ পূৰ্বপুৰুষ। হিন্দু ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ মতে, বৰ্তমানৰ কল্প (aeon) ৰ ১৪জন মনুৰ ভিতৰত তেওঁ সপ্তম। জৈন ধৰ্মত তেওঁক শেষ কুলাকাৰ আৰু ঋষভনাথৰ পিতৃ নভিৰাজ বুলিও জনা যায়।

তেওঁ সূৰ্য দেৱতা বিৱস্বন (সূৰ্য নামেৰেও পৰিচিত) আৰু তেওঁৰ পত্নী সৰন্যুৰ পুত্ৰ। বিষ্ণুৰ মৎস্য অৱতাৰৰ দ্বাৰা ঐশ্বৰিক জলপ্লাৱনৰ বিষয়ে আগতেই সতৰ্ক কৰি দিয়া মনুয়ে নিজৰ পৰিয়াল আৰু সপ্তৰ্ষিক নিৰাপদ স্থানলৈ লৈ যোৱা নাও নিৰ্মাণ কৰি মানৱজাতিক ৰক্ষা কৰে।^১ তেওঁ আছিল আদি তৰোৱাল অসি ধাৰণকাৰী।

বংশ

পুৰাণৰ মতে শ্ৰাদ্ধদেৱৰ বংশাৱলী এনেধৰণৰ-^২

• ব্ৰহ্মা।
• ব্ৰহ্মই সৃষ্টি কৰা ১০ জন প্ৰজাপতিৰ ভিতৰত অন্যতম মৰিচি।
• মৰিচি আৰু তেওঁৰ তেৰগৰাকী পত্নী, যাৰ ভিতৰত কলা বিশিষ্ট, পুত্ৰ কাশ্যপ। কাশ্যপক মানৱতাৰ অন্যতম পূৰ্বপুৰুষ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
• কাশ্যপ আৰু অদিতিৰ পুত্ৰ বিৱস্বত বা সূৰ্য্য।
• বৈৱস্বত মনু, বিৱস্বত আৰু সৰন্যু পুত্ৰ। তেওঁক সত্যব্ৰত আৰু শ্ৰাদ্ধদেৱ বুলিও জনা যায়।

কিম্বদন্তি

মৎস্য পুৰাণৰ যুগত শ্ৰাদ্ধদেৱক দ্ৰাবিড় ৰাজ্যৰ ৰজা বুলি কোৱা হৈছে।^৩ মৎস্য পুৰাণৰ মতে বিষ্ণুৰ অৱতাৰ মৎস্যই প্ৰথমে শ্ৰাদ্ধদেৱে মালয় পৰ্বতমালাৰ পৰা বৈ যোৱা নদীত হাত ধুই থকাৰ সময়ত শফৰী (এটা সৰু মাছ) হিচাপে আবিৰ্ভাৱ হৈছিল।^৪

কণমানি মাছটোৱে ৰজাক বচাবলৈ ক’লে আৰু কৰুণাবশতঃ পানীৰ পাত্ৰ এটাত ভৰাই দিলে। ই ক্ৰমে ডাঙৰ হৈ গৈ থাকিল, ৰজাই প্ৰথমে ডাঙৰ কলহ এটাত মাছটো ভৰাই আৰু তাৰ পিছত এটা কুঁৱাত জমা কৰি দিলে। যেতিয়া সদায় বৃদ্ধি পোৱা মাছৰ বাবে কুঁৱাটোও অপৰ্যাপ্ত বুলি প্ৰমাণিত হ'ল, তেতিয়া ৰজাই ইয়াক এটা পুখুৰীত ৰাখিলে, যিটো ভূপৃষ্ঠৰ পৰা আৰু স্থলভাগত দুই যোজন (১৬ মাইল) উচ্চতা আৰু দীঘল আৰু এক যোজন (৮ মাইল) বহল।^৫৬ মাছটো আৰু অধিক বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে ৰজাই মাছটো নদী এখনত পেলাই দিবলগীয়া হ’ল আৰু যেতিয়া নদীখনো অপৰ্যাপ্ত বুলি প্ৰমাণিত হ’ল, তেতিয়া তেওঁ মাছটোক সাগৰত ৰাখিলে, তাৰ পিছত ই মহাসাগৰৰ বিশালতাকো প্ৰায় ভৰাই পেলালে।

তেতিয়াই বিষ্ণুৱে নিজকে প্ৰকাশ কৰি ৰজাক অতি সোনকালে আহিবলগীয়া সৰ্ববিনাশী জলপ্লাৱনৰ বিষয়ে জনাইছিল।^৭৮৯ ৰজাই এখন বিশাল নাও নিৰ্মাণ কৰিলে আৰু তাত তেওঁৰ পৰিয়াল, সপ্তৰ্ষি, ন প্ৰকাৰৰ বীজ আৰু জীৱ-জন্তু জলপ্লাৱনৰ অন্ত পৰাৰ পিছত আৰু সাগৰবোৰ পিছুৱাই যোৱাৰ পিছত পৃথিৱীখন পুনৰ জনবসতি স্থাপন কৰিবলৈ ৰাখিলে। জলপ্লাৱনৰ সময়ত বিষ্ণু শিংযুক্ত মাছ আৰু শেষ নাগ ৰছী হিচাপে আবিৰ্ভাৱ হৈছিল, যাৰ সহায়ত ৰজাই নাওখন মাছৰ শিঙত বান্ধি দিছিল।^১০

জলপ্লাৱনৰ পিছত নাওখন হিমাৱতৰ নৌবন্ধন নামৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগটোৰ ওপৰত থিয় হৈ আছিল।^১১ জলপ্লাৱনৰ পিছত মনুৰ পৰিয়াল আৰু সপ্ত ঋষিয়ে পৃথিৱীত পুনৰ জনবসতি স্থাপন কৰিলে। পুৰাণ মতে মনুৰ কাহিনী বৰ্তমানৰ মন্বন্তৰ যিটো ৭ম মন্বন্তৰত ২৮ টা চতুৰ্যুগৰ আগত ঘটিছে। ইয়াৰ পৰিমাণ ১২ কোটি বছৰৰ আগৰ।^{১২১৩১৪} মহাভাৰতৰ আদি পৰ্বত থকা বংশাৱলীৰ তালিকাত মনু আৰু নায়ক অৰ্জুনৰ (যিজন বিভিন্ন পৰম্পৰা অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩২০০ৰ পৰা ১০০০ চনৰ ভিতৰত ক'ৰবাত বাস কৰিছিল)ৰ মাজত ৪৩টা প্ৰজন্ম (সমগ্ৰভাৱে) তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।^১৫

এই আখ্যান অন্যান্য বানপানীৰ কাহিনী, যেনে গিলগামেছৰ বানপানীৰ কাহিনী আৰু আদিপুস্তকৰ বানপানীৰ আখ্যানৰ সৈতে মিল আছে।^১৬

বংশধৰ

শ্ৰাদ্ধদেৱে শ্ৰদ্ধাক বিয়া কৰাইছিল আৰু ক্ৰমে চন্দ্ৰ আৰু সৌৰ বংশৰ পূৰ্বপুৰুষ ইলা আৰু ইক্ষ্ৱাকুকে ধৰি দহটা সন্তান জন্ম দিছিল।^১৭

মহাভাৰতত কোৱা হৈছে:^১৮১৯

আৰু মনু অতি প্ৰজ্ঞাৰে সমৃদ্ধ আৰু গুণৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান আছিল। আৰু তেওঁ হৈ পৰিল এটা বংশৰেখাৰ পূৰ্বপুৰুষ। আৰু মনুৰ জাতিত জন্ম হৈছে সকলো মানুহৰ, যাক, সেয়েহে, মানৱ বুলি কোৱা হৈছে। আৰু মনুৰ পৰাই ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য, শূদ্ৰ আদিকে ধৰি সকলো মানুহ বংশধৰ হৈছে, সেয়েহে সকলোকে মানৱ বুলি কোৱা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ব্ৰাহ্মণসকলে ক্ষত্ৰিয়সকলৰ সৈতে একত্ৰিত হ’ল। আৰু মনুৰ যিসকল পুত্ৰ ব্ৰাহ্মণ আছিল, তেওঁলোকে বেদ অধ্যয়নত নিজকে উৎসৰ্গা কৰিছিল। আৰু মনুৰ আন দহটা সন্তান ইক্ষ্ৱাকু, ধৃষ্ট, নৰিষ্যন্ত, দিশ, নৃগ, কৰুষ, সৰিয়তী, নভাগ, প্ৰাণশু, প্ৰিষধ্ৰ আৰু এগৰাকী কন্যা ইলা নামেৰে জন্ম হয়। তেওঁলোকে সকলোৱে ক্ষত্ৰিয় (যোদ্ধা)ৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰত নিজকে নিয়োজিত কৰিলে। এইবোৰৰ বাহিৰেও মনুৰ পৃথিৱীত আৰু পঞ্চাশজন পুত্ৰ আছিল। কিন্তু আমি শুনিলোঁ যে তেওঁলোক সকলোৱে ইজনে সিজনৰ লগত কাজিয়া কৰি বিনষ্ট হ’ল।^২০