নৰিষ্যন্ত

নৰিষ্যন্ত হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনীৰ সূৰ্যবংশ (সৌৰ বংশ)ৰ এজন ৰজা। তেওঁক মৰুত্তৰ পুত্ৰ আৰু দামৰ পিতৃ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। নৰিষ্যন্ত সৌৰবংশৰ আন এজন ৰজাৰ নামো, যাক বৈৱস্বত মনুৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হয়।^১

কিম্বদন্তি

ত্যাগ

মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণত ৰজা মৰুত্তৰ ওঠৰজন পুত্ৰৰ ভিতৰত জ্যেষ্ঠ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, তেওঁ পিতৃয়ে সিংহাসন ত্যাগ কৰি অৰণ্যলৈ যাত্ৰা কৰাৰ পিছত সিংহাসনত আৰোহণ কৰিছিল। ৰাজত্ব আৰম্ভ কৰাৰ পিছত নৰিষ্যন্তই নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ কৰ্মক অনুকৰণ কৰি পৰম্পৰাগতভাবে ধন-সম্পত্তি বঢ়াব বিচাৰিছিল যদিও তেওঁলোকৰ কিম্বদন্তি কৃতিত্বৰ সৈতে নিজকে মিলাব নোৱাৰা বুলি নিজকে গণ্য কৰিছিল। সেয়েহে তেওঁ নিজে ব্যক্তিগতভাৱে ৰীতি-নীতিত অংশ লোৱাতকৈ ব্ৰাহ্মণসকলে কৰা এক মহান যজ্ঞ কৰি উদ্ভাৱন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁৰ অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰা সকলো ব্ৰাহ্মণৰ ওপৰত তেওঁ খাদ্য, গৰু, অলংকাৰকে ধৰি বহু ধন-সম্পত্তি আগবঢ়াইছিল, যিবোৰ তেওঁলোকৰ প্ৰতিটো জীৱনৰ বাবে যথেষ্ট আছিল। যেতিয়া নৰিষ্যন্তই আকৌ এবাৰ একেধৰণৰ যজ্ঞ কৰিছিল, তেতিয়া কোনো ব্ৰাহ্মণেই তেওঁলোকৰ বিলাসিতাৰ অতিৰিক্ততাৰ বাবে তাত উপস্থিত থাকিবলৈ ইচ্ছা কৰা নাছিল, আৰু তেওঁৰ ধন-সম্পত্তি নোপোৱা আন কাৰোবাক আহ্বান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ সাৰ্বভৌমত্ব হোৱাৰ পিছতো ৰজাই সকলোকে ধনী কৰিব খোজা অনুষ্ঠানৰ সময়ত কোনো যজ্ঞৰ পুৰোহিত লাভ কৰা নাছিল। ব্যৰ্থতা স্বীকাৰ কৰি নৰিষ্যন্তই ব্ৰাহ্মণসকলক তেওঁ ব্যক্তিগতভাৱে কৰা এটা যজ্ঞলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত ৰজাই যেতিয়া আহুতি দিছিল, তেতিয়া কোনো দৰ্শক উপস্থিত নাছিল আৰু লাখ লাখ ব্ৰাহ্মণে তেওঁলোকক দিয়া ধন-সম্পত্তি নিজৰ আহুতি হিচাপে আগবঢ়াইছিল। এই খণ্ডটো ৰজাৰ ধাৰ্মিকতাৰ প্ৰমাণ হিচাপে আগবঢ়োৱা হৈছে।^২

মৃত্যু

পত্নী ইন্দ্ৰসেনা আৰু নৰিষ্যন্তৰ পুত্ৰ দামই স্বয়ম্বৰ অনুষ্ঠানত তেওঁক বাছনি কৰা সুমনা নামৰ ৰাজকুমাৰীক বিয়া কৰাইছিল। ৰাজত্বৰ পিছত নৰিষ্যন্তই ৰাজধৰ্ম ত্যাগ কৰি পত্নীৰ সৈতে সন্যাস যাত্ৰা কৰি দামক সিংহাসন সঁপি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁলোকে কষ্টকৰ জীৱনশৈলী চলাবলৈ আৰম্ভ কৰি তপস্বী হৈ পৰিল। দাম আৰু সুমনাৰ বিবাহৰ বিৰোধিতা কৰা আৰু পূৰ্বে স্বয়ম্বৰৰ সময়ত পৰাজিত হোৱা ৰজাসকলৰ ভিতৰত অন্যতম বাপুষ্মান এই দম্পতীৰ সন্মুখীন হ’ল। ইন্দ্ৰসেনাই তেওঁৰ আগত তেওঁলোকৰ পৰিচয় প্ৰকাশ কৰাৰ পিছত প্ৰতিশোধপৰায়ণ ৰজাই নৰিষ্যন্তৰ জটাবদ্ধ চুলিত ধৰি মূৰ কাটি পেলায়। শোকত ভাগি পৰা ইন্দ্ৰসেনাই নিজৰ পুত্ৰ দামৰ ওচৰলৈ সকলো কথা জনাই দূত পঠিয়াই দিলে। তাৰ পিছত তেওঁ স্বামীৰ সৈতে সতী গমন কৰে।^৩ দামই পিতৃ-মাতৃৰ মৃত্যুৰ প্ৰতিশোধ লয় আৰু বাপুষ্ণৰ ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি যুদ্ধত তেওঁক হত্যা কৰে।^৪