বঙাল

অসমত বহিৰাগতসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এটা শব্দ হ’ল ‘বঙাল’। স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ কালছোৱাত বংগৰ পৰা অহা ঔপনিৱেশিক বিষয়া (আমোলা) আৰু স্বাধীনতাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দু বঙালী শৰণাৰ্থীসকলৰ দ্বাৰা অসমত বসতি স্থাপন কৰা হৈছিল।^১ পূব বংগৰ পৰা আহি অসমত বসবাস কৰা মুছলমান কৃষকসকলক বৰ্তমান ‘মিঞা’ বুলি কোৱা হয়। ১৯৫০ আৰু ১৯৬০-ৰ দশকৰ ‘বঙাল খেদা’ আন্দোলনৰ নামটো এই শব্দটোৰ পৰাই আহিছে, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল অনা-অসমীয়া প্ৰতিযোগীসকলক বহিষ্কাৰ কৰা আৰু থলুৱাসকলৰ বাবে চাকৰি সুৰক্ষিত কৰা।^২

ইতিহাস

বুৰঞ্জীসমূহত ‘বঙাল’ শব্দটো বিশেষভাৱে চৰ্চালৈ আহিছিল, য’ত আহোম ৰাজ্যৰ পশ্চিম দিশৰ পৰা অহা বিদেশীসকলক বৰ্ণনা কৰিবলৈ ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৩ এই শব্দটো সম্ভৱতঃ মোগল প্ৰদেশ বংগৰ নাম ‘বাঙ্গালা’ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। আৰম্ভণিতে এই শব্দটোৱে বংগৰ লোকসকলক বুজাইছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত ই যিকোনো বিদেশীক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে মূল ভাৰতৰ পৰা আহোম ৰাজ্যলৈ যোৱাৰ পথটো বংগৰ মাজেদিয়েই আছিল। ব্ৰিটিছসকল ‘বগা বঙাল’ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। আহোম সেনাপতি লাচিত বৰফুকনে মোগলসকলক ‘বঙাল’ বুলি সম্বোধন কৰিছিল বুলি জনা যায়। বহু বছৰৰ ৰাজনৈতিক বিচ্ছিন্নতাৰ ফলত ‘বঙাল’ শব্দটো সন্দেহ, তিৰস্কাৰ আৰু অৱজ্ঞাৰ শব্দ হৈ পৰিছিল। যেতিয়া ব্ৰিটিছে অসমক ইয়াৰ ভাৰতীয় ভূখণ্ডৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল, তেতিয়া বহুতো বঙালী হিন্দুৱে চৰকাৰী প্ৰশাসনিক চাকৰি গ্ৰহণ কৰি অসমলৈ আহিছিল। ব্ৰিটিছ আৰু বঙালী হিন্দু—উভয়কে ‘বঙাল’ বুলি কোৱা হৈছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত, পূব বংগ আৰু নতুনকৈ গঠিত পূব পাকিস্তানৰ পৰা অহা শৰণাৰ্থীৰ বৰ্ধিত সংখ্যাই অসমীয়া লোক আৰু ৰাজ্যখনৰ জনজাতিসমূহৰ মাজত উত্তেজনা বৃদ্ধি কৰিছিল। ১৯৪৯ চনৰ মে’ মাহলৈকে মুঠ শৰণাৰ্থীৰ সংখ্যা ২,৫০,০০০-ত উপনীত হৈছিল আৰু ই বৃদ্ধি পাই ২৭,৪০,৪৫৫ হৈছিল।^৪ ----১৯৪৬–১৯৫১ চনত অসমলৈ শৰণাৰ্থীৰ বাৰ্ষিক আগমন

অসমীয়া লোকসকলে ‘বঙাল’ক এনে এজন ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰিছিল যি অসমৰ নহয়, এজন অনুপ্ৰৱেশকাৰী যাৰ উপস্থিতিয়ে তেওঁলোকক সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে উপান্ত কৰি পেলোৱাৰ ভাবুকি প্ৰদান কৰিছিল।^৫ ব্ৰিটিছসকলক ‘বগা বঙাল’ বুলি কোৱা হৈছিল, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল ‘বগা বিদেশী’ আৰু বঙালী হিন্দুসকলক ‘কলা বঙাল’ বুলি কোৱা হৈছিল, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল ‘কলা বিদেশী’। ঊনবিংশ শতিকাৰ অসমীয়া বৌদ্ধিক আলোচনাত অসমৰ মানুহ বা পাহাৰীয়া জনজাতিৰ বাহিৰে আন যিকোনো লোকক ‘বঙাল’ বুলি কোৱা হৈছিল। তেওঁলোকক বিদেশী, অসভ্য আৰু অপৰিষ্কাৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল। ১৮৭২ চনত ৰুদ্ৰৰাম বৰদলৈৰ ‘বঙাল বঙালিনী’ নামৰ এখন অসমীয়া নাটকে বহিৰাগত অৰ্থাৎ বঙালসকলৰ দ্বাৰা সৃষ্ট সামাজিক সমস্যাসমূহক বিদ্ৰূপ কৰিছিল, বিশেষকৈ যিসকল ব্ৰিটিছ শাসনকালত আহিছিল। যিসকল অসমীয়া মহিলাই বঙালৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হ’বলৈ পচন্দ কৰিছিল, তেওঁলোকক ‘বঙালিনী’ (বঙালৰ স্ত্ৰীলিংগ) বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক চৰিত্ৰহীন মহিলা তথা বঙালৰ ৰাখিতী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।

স্বাধীনতাৰ পিছত এই শব্দটো বঙালী হিন্দুসকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হৈ থাকিল। অৱশ্যে, ই কেৱল বঙালীসকলৰ বাবেই ব্যৱহাৰ হোৱা নাছিল। বহল অৰ্থত, ইয়াক বহিৰাগত বুলি গণ্য কৰা যিকোনো গোটক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।^৬ পশ্চিমবঙ্গক অসমীয়াত ‘বঙাল দেশ’ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল, যাৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল ‘বঙালসকলৰ দেশ’।^৭