পালঘাট জিলা

পালঘাট জিলা (মালয়ালম: [pɐːlɐkːɐːɖɨ̆] ⓘ) ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ ১৪খন জিলাৰ ভিতৰত এখন। ১৯৫৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত মাদ্ৰাজ ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ মালাবাৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পূব অংশ পৃথক কৰি এই জিলাখন গঠন কৰা হৈছিল। কেৰালাৰ মধ্য অংশত অৱস্থিত এই জিলাখন ইডুক্কি জিলাৰ পাছতেই ৰাজ্যখনৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জিলা। পালঘাট চহৰেই হৈছে এই জিলাখনৰ সদৰ ঠাই। পালঘাটৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশত মলপ্পুৰম জিলা, দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত থ্ৰিছুৰ জিলা, উত্তৰ-পূব দিশত নীলগিৰি জিলা আৰু পূব দিশত তামিলনাডুৰ কোয়েম্বাটুৰ জিলা অৱস্থিত। এই জিলাখনক "কেৰালাৰ ভঁৰাল" (The granary of Kerala) বুলিও জনা যায়। পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাত অৱস্থিত পালঘাট গিৰিপথ (Palakkad Gap) ৰ উপস্থিতিক লৈ পালঘাতক কেৰালাৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত অৱস্থিত ২,৩৮৩ মিটাৰ ওখ 'অংগিন্দা শৃংগ', যি পালঘাট জিলা, নীলগিৰি জিলা আৰু মলপ্পুৰম জিলাৰ সীমানাত অৱস্থিত, পালঘাট জিলাৰ সৰ্বোচ্চ স্থান। পালঘাট চহৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী থিৰুৱনন্তপুৰমৰপৰা প্ৰায় ৩৪৭ কিলোমিটাৰ (২১৬ মাইল) উত্তৰ-পূবে অৱস্থিত।

জিলাখনৰ মুঠ কালি ৪,৪৮০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১,৭৩০ বৰ্গ মাইল), যিটো সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰ মাটি-কালিৰ ১১.৫%, আৰু ইয়াৰ ফলত ই কেৰালাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম জিলা। মুঠ ৪,৪৮০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটি-কালিৰ ভিতৰত প্ৰায় ১,৩৬০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৫৩০ বৰ্গ মাইল) ভূমি অৰণ্যৰে আবৃত। জিলাখনৰ বেছিভাগ অংশই মধ্যভূমি অঞ্চলৰ (উচ্চতা ৭৫–২৫০ মিটাৰ বা ২৪৬–৮২০ ফুট) অন্তৰ্গত, কেৱল দক্ষিণৰ চিত্তুৰ তালুকৰ নেল্লিয়াম্পাথি-পৰম্বিকুলম অঞ্চল আৰু উত্তৰৰ আট্টাপ্পাডি-মালম্পুঝা অঞ্চল পাহাৰীয়া আৰু উচ্চভূমি অঞ্চলৰ (উচ্চতা > ২৫০ মিটাৰ বা ৮২০ ফুট) অন্তৰ্গত। পালঘাট জিলাৰ আট্টাপ্পাডি উপত্যকা আৰু চুবুৰীয়া মলপ্পুৰম জিলাৰ নিলাম্বুৰ অঞ্চলৰ (পূব এৰানাদ অঞ্চল) চালিয়াৰ উপত্যকা প্ৰাকৃতিক সোণৰ খনিৰ বাবে জনাজাত, যি নীলগিৰি বায়’স্ফিয়াৰ ৰিজাৰ্ভৰ অন্যান্য অংশতো দেখা যায়।^১

বছৰটোৰ বেছিভাগ সময়তে জলবায়ু প্ৰীতিপূৰ্ব ক্ৰিয়াশীল হৈ থাকে, কেৱল গ্ৰীষ্মকালৰ মাহকেইটা ইয়াৰ ব্যতিক্ৰম। ইয়াত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে বৰষুণ হয় আৰু কেৰালাৰ একেবাৰে দক্ষিণৰ জিলাসমূহৰ তুলনাত ইয়াত অধিক বৰষুণ হয়। জিলাখনত বহু সৰু আৰু মজলীয়া নদী আছে, যিবোৰ ভাৰতপুঝা নদীৰ উপনদী। এই নদীসমূহৰ ওপৰত বহুকেইখন বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰটো হ’ল মালম্পুঝা বান্ধ। আয়তন বা ধাৰণ ক্ষমতাৰফালৰপৰা পৰম্বিকুলম বান্ধটো আটাইতকৈ ডাঙৰ। কাবেৰী নদীৰ উপনদী ভৱানী নদীও এই জিলাখনৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। কাদালুন্দি নদীৰ উৎপত্তি চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত হৈছে। চালকুডি নদীও এই জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।^২

পালঘাট জিলাত মুঠ সাতখন পৌৰসভা আছে। জিলাখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ চহৰখন হ’ল পালঘাট পৌৰসভা। জিলাখনৰ পৌৰসভাসমূহ হৈছে— পালঘাট চহৰ, ওট্টাপালম, শোৰণূৰ, চিত্তুৰ-তাত্তামংগলম, পট্টাম্বি, চেৰপুলাছেৰী আৰু মান্নাৰক্কাড। জিলাখনৰ অন্যান্য প্ৰধান চহৰসমূহ হৈছে আলথুৰ, কোল্লেনগোট, ৱাদাক্কানচেৰী, নেনমাৰা, কোডুৱায়ুৰ আৰু কোঝিনজামপাৰা। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি পালঘাট জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৪.০৯ শতাংশ লোক নগৰীয়া অঞ্চলত বাস কৰে। মুঠ ৬,৭৬,৮১০ গৰাকী লোক নগৰীয়া অঞ্চলত বাস কৰে, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ৩,২৮,০১২ জন আৰু মহিলা ৩,৪৮,৭৯৮ গৰাকী। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি পালঘাট জিলাৰ নগৰীয়া অঞ্চলত লিংগ অনুপাত হৈছে ১০৬৩ (প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে)। অনুৰূপ ধৰণে ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত পালঘাট জিলাত শিশু লিংগ অনুপাত আছিল ৯৫৯। নগৰীয়া অঞ্চলত শিশুৰ জনসংখ্যা (০–৬ বছৰ) আছিল ৭০,৪০৫ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ৩৫,৯৩৩ জন আৰু মহিলা ৩৪,৪৭২ গৰাকী। পালঘাট জিলাৰ এই শিশু জনসংখ্যাৰ সংখ্যাটো মুঠ নগৰীয়া জনসংখ্যাৰ ১০.৯৫%।^৩৪

ব্যুৎপত্তি

প্ৰাচীন কালত পালঘাট 'পালক্কাট্টুছেৰী' নামেৰেও জনাজাত আছিল। বহুতে সিদ্ধান্ত লয় যে পালঘাট নামটো 'পালা' (চতিয়না গছ) নামৰ এবিধ থলুৱা গছৰপৰা আহিছে, যিয়ে এসময়ত এই অঞ্চলটো ঘনভাৱে আৱৰি ৰাখিছিল; আৰু সেয়েহে পালঘাট বা "পালা গছৰ হাবি।" চহৰখনত থকা প্ৰাচীন জৈন মন্দিৰৰ সৈতে সংযোগ কৰি কেতবোৰে বিশ্বাস কৰে যে পৱিত্ৰ ভাষা পালিৰপৰাই এই নামটোৰ সৃষ্টি হৈছে। ১৭৫৭ চনত কালিকটৰ জামোৰিনৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ পালঘাটৰ ৰাজাই মাইছোৰৰ হাইদৰ আলীৰ সহায় বিচাৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ পুত্ৰ টিপু চুলতান শাসক হৈ পৰে।^৫৬

ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পূৰ্বে বৰ্তমানৰ কেৰালা ৰাজ্যখন দক্ষিণ কান্নাড়া, ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মালাবাৰ জিলা আৰু কোচিন তথা ত্ৰাভাঙ্কোৰ নামৰ দুখন দেশীয় ৰাজ্যত বিভক্ত হৈ আছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰথমখন সৰ্ব-কেৰালা সন্মিলন ১৯২১ চনত ভাৰতপুঝা নদীৰ পাৰৰ ওট্টাপালম নামৰ ঠাইত অনুষ্ঠিত হৈছিল, যিয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত স্বাধীন ভাৰতত মালয়ালম ভাষী অঞ্চলসমূহৰ বাবে পৃথক ৰাজ্যৰ দাবী উত্থাপন কৰিছিল। সেই সন্মিলনতে কেৰালা প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটী গঠন কৰা হয়। তাৰ পূৰ্বে মালাবাৰ জিলা, কোচিন আৰু ত্ৰাভাঙ্কোৰৰ পৃথক পৃথক কংগ্ৰেছ কমিটী আছিল। ওট্টাপালম কেৰালা ৰাজ্যৰ ঠিক মধ্যভাগত অৱস্থিত।

ইতিহাস

খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম আৰু চতুৰ্থ শতিকাৰ মাজৰ সংগম কালছোৱাত কোয়েম্বাটুৰৰ চৌপাশৰ অঞ্চলটো চেৰাসকলে শাসন কৰিছিল আৰু ই মালাবাৰ উপকূল আৰু তামিলনাডুৰ মাজৰ মুখ্য ব্যাৱসায়িক পথ 'পালঘাট গিৰিপথ' ৰ পূব প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।^৭ ভাৰতপুঝা নদীৰ উত্তৰ পাৰত অৱস্থিত পালঘাট চহৰখন পালঘাটৰ ৰাজাসকলে (তাৰুৰ স্বৰূপম) শাসন কৰিছিল। পালঘাট ৰজাৰ পালঘাট, আলথুৰ আৰু চিত্তুৰ তালুকৰ ওপৰত কৰ্তৃত্ব আছিল। পালঘাট ৰাজাসকলৰ মূল সদৰ ঠাই আছিল বৰ্তমানৰ মলপ্পুৰম জিলাৰ তিৰুৰ তালুকৰ আথাৱানাদত। বুলি কোৱা হয় যে আথাৱানাদ অঞ্চলৰ তেওঁলোকৰ মাটিবোৰ আলভাঞ্চেৰী থাম্প্ৰাক্কলক দিয়া হৈছিল আৰু তাৰ সলনি তেওঁলোকৰপৰা পালঘাট-চিত্তুৰ অঞ্চলবোৰ ক্ৰয় কৰা হৈছিল।^৮

পট্টাম্বি-ওট্টাপালম তালুক কালিকটৰ জামোৰিনসকলে শাসন কৰিছিল, আৰু মান্নাৰক্কাড তালুক ৱাল্লুৱানাদ ৰাজ্যৰ অংশ আছিল, যিটো পৰৱৰ্তী সময়ত জামোৰিনে নিজ ৰাজ্যৰ সৈতে সংলগ্ন কৰি লৈছিল। পট্টাম্বি-ওট্টাপালম অঞ্চলসমূহ মূলতঃ নেদুংগানাদৰ (নেদুংগাদি সকলৰদ্বাৰা শাসিত) অংশ আছিল, যিটো পিছলৈ ৱাল্লুৱানাদ ৰাজ্যই হস্তগত কৰে আৰু তাৰ পিছত পুনৰ ১৫ শতিকাৰ আশে-পাশে কালিকটৰ জামোৰিনে নিজৰ অধীনলৈ আনে। এৰানাদৰ এৰাদি আৰু ৱাল্লুৱানাদৰ ৱেল্লোডিসকলৰ দৰেই নেদুংগানাদো নেদুংগাদি নামেৰে জনাজাত সামন্ত নায়াৰ ফৈদে শাসন কৰিছিল। মধ্যযুগীয় সময়ছোৱাত পালঘাট জিলাৰ অন্যান্য ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত কোল্লেনগোট আৰু কাৱাল্লাপ্পাৰা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৫ শতিকাৰ আশে-পাশে এই দুয়োখন ৰাজ্য কালিকটৰ জামোৰিন ৰাজ্যৰ অংশ হৈ পৰে। পালঘাটৰ কিছু কিছু অংশও কিছুসময়ৰ বাবে জামোৰিনৰ অধীনলৈ গৈছিল।^৮

১৭৫৭ চনত কঝিকোটৰ জামোৰিনৰ আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰিবলৈ পালঘাটৰ ৰাজাই মাইছোৰৰ হাইদৰ আলীৰ সহায় বিচাৰিছিল। ১৭৬৬ চনত হাইদৰ আলীয়ে সেই সময়ৰ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ মিত্ৰ কঝিকোটৰ জামোৰিনক পৰাস্ত কৰে আৰু কঝিকোটক নিজৰ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। ১৭৬৬ চনত হাইদৰ আলীয়ে পালঘাট দুৰ্গ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে। কোলথুনাডু, কোট্টায়াম, কাদাতানাদু, কঝিকোট, তানূৰ, ৱাল্লুৱানাদ আৰু পালঘাতকে ধৰি কেৰালাৰ উত্তৰ আৰু উত্তৰ-মধ্য অংশৰ (মালাবাৰ জিলাক সামৰি লোৱা) সৰু সৰু দেশীয় ৰাজ্যসমূহ মাইছোৰৰ শাসকসকলৰ অধীনত একত্ৰিত কৰা হৈছিল আৰু বৃহৎ মাইছোৰ ৰাজ্যৰ অংশ কৰি তোলা হৈছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ তথা উত্তৰাধিকাৰী টিপু চুলতানে সম্প্ৰসাৰিত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ বিৰুদ্ধে অভিযান আৰম্ভ কৰিছিল, যাৰ ফলত চাৰিখন ইংগ-মাইছোৰ যুদ্ধৰ দুখন যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল।^{৯১০১১১২১৩}

টিপুৱে অৱশেষত ১৭৯০ চনত তৃতীয় এংলো-মহীশূৰ যুদ্ধ আৰু তাৰ পিছৰ চেৰিংগাপতম সন্ধিৰ ফলত মালাবাৰ জিলা আৰু দক্ষিণ কানাৰা কোম্পানীটোৰ হাতত অৰ্পণ কৰে; দুয়োখনেই ক্ৰমে ১৭৯২ আৰু ১৭৯৯ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বম্বে প্ৰেচিডেন্সিৰ (যিটোৱে ভাৰতৰ পশ্চিম উপকূলৰ অন্যান্য অঞ্চলসমূহকো সামৰি লৈছিল) সংযুক্ত হৈছিল।^{১৪১৫১৬}পিছলৈ ১৮০০ চনত মালাবাৰ জিলা আৰু দক্ষিণ কানাৰা দুয়োখনকে চুবুৰীয়া মাদ্ৰাজ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সৈতে একত্ৰিত কৰিবলৈ বোম্বেৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্বৰপৰা পৃথক কৰা হয়।^১৭ ১৯৪৭ চনলৈকে পালঘাট ব্ৰিটিছ ৰাজৰ অধীনত আছিল।

ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ১৮৬৫ চনৰ মাদ্ৰাজ এক্ট ১০ (১৮৫০ চনৰ চহৰৰ উন্নয়ন আইনৰ সংশোধন) অনুসৰি ১৮৬৬ চনৰ ১ নৱেম্বৰত কঝিকোট, কন্নূৰ, থালাছেৰী আৰু ফ’ৰ্ট কোচিত পৌৰসভা গঠনৰ লগতে পালঘাট পৌৰসভাও গঠন কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত এইসমূহ আধুনিক কেৰালা ৰাজ্যৰ প্ৰথমটো আধুনিক পৌৰসভা হৈ পৰে।^{১৮১৯২০২১}

পালঘাট জিলা গঠনৰ পূৰ্বে বৰ্তমানৰ পালঘাট জিলাখন মালাবাৰ জিলাৰ অংশ আছিল। বৰ্তমানৰ পট্টাম্বি তালুকৰ থ্ৰিথালা ৰাজহ ব্লকত থকা অংশটো পোন্নানী তালুকৰ অন্তৰ্গত আছিল। পট্টাম্বি তালুকৰ বাকী অংশ, ওট্টাপালম আৰু মান্নাৰক্কাড তালুকসমূহ মালাবাৰ জিলাৰ মলপ্পুৰম ৰাজহ সংমণ্ডলে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা ৱাল্লুৱানাদ তালুকৰ অন্তৰ্গত আছিল। ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকালত বৰ্তমানৰ পালঘাট জিলাৰ বাকী তিনিটা তালুক (পালঘাট, আলথুৰ আৰু চিত্তুৰ) একেলগে মালাবাৰ জিলাৰ পালঘাট তালুক হিচাপে গঠিত হৈছিল।^{২২১০২৩২৪}

১৯৫১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লৰ সময়ত, পালঘাট আছিল কঝিকোটৰ পাছতেই তদানীন্তন মালাবাৰ জিলাৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম চহৰ। সেই সময়ত মালাবাৰৰ কেৱল দুখন চহৰকহে ডাঙৰ নগৰ বা 'চিটি' হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল: কঝিকোট আৰু পালঘাট। ১৯৫৬ চনত কেৰালা ৰাজ্য গঠনৰ পাছত, মালাবাৰ জিলাৰ তদানীন্তন পালঘাট তালুকটোক তিনিটা অংশত বিভক্ত কৰা হয়: পালঘাট, আলথুৰ আৰু চিত্তুৰ। তদানীন্তন মালাবাৰ জিলাৰ কিছু অংশ লৈ পালঘাট জিলা গঠন কৰা হৈছিল। ১৯৬৯ চনৰ ১৬ জুনত পেৰিনথালমান্না তালুক আৰু পোন্নানী তালুক পৃথক কৰি মলপ্পুৰম জিলা গঠন কৰা হয়। একেটাতে দিনতে তিৰুৰ তালুকৰ পাৰুদূৰ গাঁওখন পালঘাট জিলালৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কিছু বছৰৰ পাছত, মলপ্পুৰম জিলাৰ এৰানাদ তালুকৰ (বৰ্তমান কাৰুৱাৰাকুন্দু নিলাম্বুৰ তালুকৰ অংশ) কাৰুৱাৰাকুন্দু গাঁৱৰ চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানখন পালঘাট জিলাৰ মান্নাৰক্কাড তালুকলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়।^২৫২৬

প্ৰশাসন

প্ৰধান প্ৰবন্ধ:পালঘাট জিলাৰ ৰাজনৈতিক বিভাজন

উপজিলাসমূহ

সংশোধিত ভাৰতীয় সংবিধানৰ অধীনত ৰাজ্যত বিকেন্দ্ৰিকৃত পৰিকল্পনা ৰূপায়ণ কৰা হৈছে। জিলা পঞ্চায়তৰ মুখ্য কাৰ্যালয় পালঘাট পৌৰ নগৰত। অসামৰিক ষ্টেচনৰ সমীপতে জিলা পঞ্চায়ত কাৰ্যালয় ভৱন।

অৰ্থনীতি

পালঘাট গেপৰ উপস্থিতি আৰু কইম্বাটুৰৰ সান্নিধ্যই পালঘাতক অৰ্থনৈতিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰি তুলিছে। পালঘাট চহৰ কেৰালাৰ অন্যতম বৃহৎ উদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। পালঘাট চহৰৰ কাঞ্জিকোড অঞ্চল কোচিৰ পিছত কেৰালাৰ দ্বিতীয়টো উদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কাঞ্জিকোড কেৰালাৰ অন্যতম বৃহৎ উদ্যোগিক অঞ্চল আৰু ইণ্ডিয়ান টেলিফোন ইণ্ডাষ্ট্ৰীজ লিমিটেড (আই টি আই), ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন লিমিটেড, ফ্লুইড কণ্ট্ৰল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউট, চেণ্ট-গোবেইন ইণ্ডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড (পূৰ্বতে এছ ই পি আৰ ৰিফ্ৰেক্টৰীজ ইণ্ডিয়া প্ৰাইভেট লিমিটেড), পাটস্পিন ইণ্ডিয়া লিমিটেড, পেপচি, পি পি এছ ষ্টীল (কেৰেলা) প্ৰাইভেট লিমিটেড, ইউনাইটেড ব্ৰুৱেৰীজ, এম্পি ডিষ্টিলেৰীজ, মেৰিকো, ভাৰত আৰ্থ মভাৰ্ছ লিমিটেডৰ দৰে কোম্পানী (বিইএমএল), ৰুবফিলা ইণ্টাৰনেশ্যনেল লিমিটেড, আৰ্য বৈদ্য ফাৰ্মাচীত উৎপাদনৰ সুবিধা আছে। শেহতীয়া বছৰবোৰত পালঘাট চহৰৰ বাণিজ্যিকীকৰণ অবিৰত গতিত বৃদ্ধি পাইছে, আজিকালি পালঘাট চহৰ আৰু উপকণ্ঠ অঞ্চলত দ্ৰুত পৰিমাণৰ বাণিজ্যিক আৰু ৰাজহুৱা উন্নয়নমূলক কাৰ্য্যকলাপৰ সাক্ষী হৈছে। উন্নয়নসমূহ মূলতঃ বাইপাছ পথসমূহত কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে, চহৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা ষ্টেডিয়াম আৰু কালিকাট দুয়োটা বাইপাছ পথেই বৃহৎ বাণিজ্যিক প্ৰকল্প লাভ কৰিছে। ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্ৰেণ্ডেড খুচুৰা শৃংখল, খাদ্য শৃংখল, ৰেষ্টুৰেণ্ট, হোটেল, শ্বপিং কমপ্লেক্স, বস্ত্ৰশিল্প, ব্ৰেণ্ডেড জুৱেলাৰী, বাহন শ্ব'ৰুম, চহৰৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে কাম কৰি আছে। ভিলাৰে গঠিত বহুতো হাউছিং কলনী আৰু পালঘাট চহৰ আৰু উপকণ্ঠ অঞ্চলত এপাৰ্টমেণ্টো উপস্থিত।

পৰিবহণ

পথ

পালঘাটত মধ্যম গ্ৰেডৰ পথৰ নেটৱৰ্ক আছে। চেলেমৰপৰা কোচিলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৫৪৪ চহৰৰ বাহিৰৰ অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৯৬৬ পালঘাটৰপৰা আৰম্ভ হৈ কোজিকোডৰ ওচৰৰ ৬৬ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত যোগ দিয়ে। আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ হ’ল পালঘাট – পোন্নানী পথ যিয়ে ৫৪৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ আৰু মুম্বাই-কন্যাকুমাৰী উপকূলীয় ৬৬ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ সংযোগ কৰে।

পালঘাট চহৰত চাৰিটা বাছ ষ্টেচন আছে য'ত কেএছআৰটিচিটাৰ্মিনেল পালঘাট আৰু তিনিটা ব্যক্তিগত বাছ ষ্টেণ্ড আছে যাৰ নাম ষ্টেডিয়াম ষ্টেণ্ড, মিউনিচিপাল বাছ ষ্টেণ্ড, আৰু টাউন বাছ ষ্টেণ্ড। পালঘাট কে এছ আৰ টি চি ডিপো পালঘাট জিলাৰ একমাত্ৰ ডিপো। চিত্তুৰত উপ ডিপো চিত্তুৰ-থাথামংগলম সেৱা আগবঢ়াই আছে। ভাডাকেঞ্চেৰী আৰু মান্নাৰকাডত নিজ নিজ চহৰসমূহক সেৱা আগবঢ়োৱা অপাৰেটিং চেণ্টাৰসমূহ উপস্থিত থাকে। কে এছ আৰ টি চি ষ্টেচনৰ মাষ্টাৰ অফিচ পাটম্বিত উপস্থিত আছে।

বিমান

নিকটতম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ হৈছে কইম্বাটুৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, যিটো পালঘাটৰপৰা প্ৰায় ৬২ কিলোমিটাৰ (৩৯ মাইল) দূৰত। অৱশ্যে কোচিন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ আৰু কালিকাট আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰেও চহৰখনক সেৱা আগবঢ়ায়।

ভাৰতৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্ৰ্যালয়ে বিমান সংযোগ বৃদ্ধিৰ বাবে ঘৰুৱা বিমানবন্দৰ স্থাপনৰ সন্দৰ্ভত পূব ইয়াককাৰাত এটা মিনি ঘৰুৱা বিমানবন্দৰৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে। পূব ইয়াকৰা পালঘাটত এই প্ৰকল্পৰ বাবে ৬০ একৰ মাটি চিনাক্ত কৰা হৈছে।

ৰেলৱে’

পালঘাট ৰেল বিভাগটো ভাৰতীয় ৰেলৱে’ৰ দক্ষিণ ৰেলৱে' মণ্ডলৰ ছটা প্ৰশাসনিক বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম, যাৰ মুখ্য কাৰ্যালয় পালঘাটত অৱস্থিত। এইটো দক্ষিণ ৰেলৱে'ৰ আটাইতকৈ সৰু ৰেল বিভাগ। পোদানুৰ বিভাগ ভংগ কৰি এই বিভাগটো গঠন কৰা হৈছিল। কেৰালা, তামিলনাডু, কৰ্ণাটক আৰু মাহে (পুডুচেৰী কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলত) ৰাজ্যত ৫৮৮ ৰুট কিলোমিটাৰ ৰেলপথ পৰিচালনা কৰা এই বিভাগটো ভাৰতৰ অন্যতম পুৰণি ৰেল বিভাগ। এই ৰেল বিভাগৰ অধীনৰ মুখ্য ৰেলৱে' ষ্টেচনসমূহ হ’ল— পালঘাট জংচন, শৰণূৰ জংচন, তিৰুৰ, কোঝিকোডে, থালাছেৰী, কান্নুৰ, কাছাৰগোড, মাংগালোৰ চেণ্ট্ৰেল, মাংগালোৰ জংচন আৰু পোলাচি জংচন। নিজৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত কোনো টাৰ্মিনেল সুবিধা নথকা ভাৰতৰ এইটোৱেই একমাত্ৰ বিভাগ। পালঘাট বিভাগৰ টাৰ্মিনেল সুবিধা শৰণূৰ জংচন আৰু কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ মাংগালোৰ চেণ্ট্ৰেলত অৱস্থিত।

চহৰখনত দুটা ৰেলৱে' ষ্টেচন আছে— পালঘাট জংচন হ’ল এটা ব্ৰডগজ ৰেলৱে' জংচন (যিটো পৌৰসভাৰ বাছ আস্থানৰপৰা প্ৰায় ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত ওলাভাক্কোডত অৱস্থিত) আৰু পালঘাট টাউন ৰেলৱে' ষ্টেচন যিটো পালঘাট চহৰৰ হৃদপিণ্ডস্বৰূপ স্থানত অৱস্থিত। কইম্বাটুৰ, তিৰুচিৰাপল্লী, ইৰোড, চেলেম, তিৰুৱনন্তপুৰম, কোল্লাম, মাংগালোৰ, কোঝিকোডে আৰু এৰণাকুলাম চহৰসমূহ ব্ৰডগজ লাইনৰদ্বাৰা সংযোজিত। পোলাচি, ডিণ্ডিগুল আৰু মাদুৰাইলৈ ট্ৰেন সেৱাসমূহ পালঘাট টাউন ষ্টেচনৰ জৰিয়তে ব্ৰডগজ লাইনেৰে পৰিচালিত হয়। শৰণূৰ জংচনৰপৰা মাংগালোৰ আৰু কংকণ ৰেলৱে’লৈকো ৰেল যোগাযোগ আছে, যাৰদ্বাৰা গোৱা আৰু বোম্বাইৰ দিশে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰি। ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰপৰা অহা ৰেলসমূহ পালঘাট জিলাৰ শৰণূৰ জংচনৰপৰা উত্তৰ আৰু দক্ষিণ কেৰালালৈ ডাইভাৰ্ট (দিশ সলনি) কৰা হয়। ইয়াৰপৰা কালিকট, এৰণাকুলাম, ত্ৰিবেন্দ্ৰম, শৰণূৰ আৰু নিলামবুৰলৈ ৰেল সেৱা আছে।

শৰণূৰ জংচন ৰেলৱে' ষ্টেচন হৈছে কেৰালাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেলৱে' ষ্টেচন, যিয়ে পালঘাট গেপৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূল (মাংগালোৰ)ক দক্ষিণ-পূব উপকূল ( চেন্নাই)ৰ সৈতে সংযোগ কৰাত এক ডাঙৰ ভূমিকা পালন কৰে। পালঘাট গেপৰ উপস্থিতিৰ বাবে এইটো তিনিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল লাইনৰ মিলনস্থল: মাংগালোৰ-চেণ্নাই লাইন, নিলামবুৰ-শৰণূৰ লাইন, আৰু কন্যাকুমাৰী-শৰণূৰ লাইন।

জনগাঁথনি

২০১৮ চনৰ পৰিসংখ্যা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, পালঘাট জিলাৰ জনসংখ্যা হৈছে ২৯,৫২,২৫৪ গৰাকী, যিটো আমেনিয়া ৰাষ্ট্ৰ বা আমেৰিকাৰ ইউটা ৰাজ্যৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় সমান। ইয়াৰ ফলত ই ভাৰতৰ (মুঠ ৬৪০টা জিলাৰ ভিতৰত) ১৩৮ নম্বৰ স্থান লাভ কৰিছে। জিলাখনৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৬৫৯ জন। ২০০১–২০১১ দশকটোত ইয়াৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ৭.৩৯%। পালঘাটত প্ৰতি ১০০০ জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ১০৬৭ গৰাকী (লিংগ অনুপাত)। পালঘাট জিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৪৯%, যিটো কেৰালাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কম। অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতিয়ে জনসংখ্যাৰ ক্ৰমে ১৪.৩৭% আৰু ১.৭৪% অংশ দখল কৰিছে। জিলাখন কেৰালাৰ সৰ্বাধিক অনুসূচিত জাতিৰ (SC) জনসংখ্যাৰ বাসস্থান, যি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১৫%।

গাঁৱলীয়া অঞ্চলত বসবাস কৰা পালঘাট জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ২১,৩৩,১২৪ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ১০,৩১,৪৬৬ জন আৰু মহিলা ১১,০১,৬৫৮ গৰাকী। পালঘাট জিলাৰ গাঁৱলীয়া অঞ্চলত প্ৰতি ১০০০ জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ১০৬৮ গৰাকী। যদি পালঘাট জিলাৰ শিশু লিংগ অনুপাতৰ তথ্য বিবেচনা কৰা হয়, তেন্তে এই সংখ্যা প্ৰতি ১০০০ জন ল'ৰাৰ বিপৰীতে ৯৬৯ গৰাকী ছোৱালী। গাঁৱলীয়া অঞ্চলত ০-৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ সংখ্যা ২৩১,৮৯২ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ১১৭,৭৬৩ জন আৰু মহিলা ১১৪,১২৯ গৰাকী। শিশু জনসংখ্যায় পালঘাট জিলাৰ মুঠ গাঁৱলীয়া জনসংখ্যাৰ ১১.৪২% অংশ সামৰি লৈছে। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি পালঘাট জিলাৰ গাঁৱলীয়া অঞ্চলত সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৮.৩১%। লিংগভিত্তিকভাৱে, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতা ক্ৰমে ৯২.৩৬% আৰু ৮৪.৫৬%। মুঠ ১৬,৭৮,৮৯৫ জন লোক সাক্ষৰ আছিল, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ৮,৪৩,৮৫৫ জন আৰু মহিলা ৮,৩৫,০৪০ গৰাকী।

২০১১ চনত পালঘাটৰ জনসংখ্যা আছিল ২৮,০৯,৯৩৪ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ১৩,৫৯,৪৭৮ জন আৰু মহিলা ১৪,৫০,৪৫৬ গৰাকী। ২০০১ চনৰ লোকপিয়লত পালঘাটৰ জনসংখ্যা আছিল ২৬,১৭,৪৮২ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ আছিল ১২,৬৬,৯৮৫ জন আৰু বাকী ১৩,৫০,৪৯৭ গৰাকী আছিল মহিলা। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত পালঘাট জিলাৰ জনসংখ্যায় কেৰালাৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৮.৪১ শতাংশ সামৰি লৈছিল। ২০০১ চনৰ লোকপিয়লত পালঘাট জিলাৰ বাবে এই সংখ্যা আছিল কেৰালাৰ জনসংখ্যাৰ ৮.২২ শতাংশ।

২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ তুলনাত জনসংখ্যাত ৭.৩৫ শতাংশ পৰিৱৰ্তন হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বৰ ২০০১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত পালঘাট জিলাত ১৯৯১ চনৰ তুলনাত জনসংখ্যা ৯.৮৮ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছিল। ভাৰতৰ ২০১১ চনৰ প্ৰাথমিক অস্থাৱৰ লোকপিয়লৰ তথ্যই প্ৰকাশ কৰে যে ২০১১ চনৰ বাবে পালঘাট জিলাৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৬২৭ জন। ২০০১ চনত পালঘাট জিলাৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৫৮৪ জন আছিল। পালঘাট জিলায় ৪,৪৮২ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা পৰিচালনা কৰে। ২০০১ চনৰ ৮৪.৩৫% ৰ তুলনাত ২০১১ চনত পালঘাটৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ আছিল ৮৯.৩১%। লিংগভিত্তিকভাৱে চালে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতা আছিল ক্ৰমে ৯৩.১০% আৰু ৮৫.৭৯%। ২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ বাবে পালঘাট জিলাত এই সংখ্যা আছিল ক্ৰমে ৮৯.৫২% আৰু ৭৯.৫৬%। পালঘাট জিলাত মুঠ সাক্ষৰ লোক আছিল ২২,৩৯,৪৯২ জন, যাৰ ভিতৰত পুৰুষ ১,১২,৬০০ জন আৰু মহিলা ১১,১৬,৮৯২ গৰাকী। ২০০১ চনত পালঘাট জিলাত এই সংখ্যা আছিল ১৯,৩৮,৮১৮ জন। পালঘাটত লিংগ অনুপাতৰ ক্ষেত্ৰত, ২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ ১০৬৬ ৰ তুলনাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ১০৬৭ গৰাকী আছিল। লোকপিয়ল ২০১১ সঞ্চালকালয়ৰ শেহতীয়া প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ভাৰতত গড় ৰাষ্ট্ৰীয় লিংগ অনুপাত হৈছে ৯৪০। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়লত ২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্যৰ ৯৬৩ গৰাকী ছোৱালীৰ তুলনাত শিশু লিংগ অনুপাত আছিল প্ৰতি ১০০০ জন ল'ৰাৰ বিপৰীতে ৯৬৭ গৰাকী ছোৱালী।

২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ ৩,১৮,৮৮৪ গৰাকীৰ বিপৰীতে ০–৬ বছৰ বয়সৰ মুঠ ৩০২,২৯৭ গৰাকী শিশু আছিল। মুঠ ৩০২,২৯৭ গৰাকী শিশুৰ ভিতৰত পুৰুষ আৰু মহিলা আছিল ক্ৰমে ১৫৩,৬৯৬ জন আৰু ১৪৮,৬০১ গৰাকী। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি শিশু লিংগ অনুপাত আছিল ৯৬৭, যিটো ২০০১ চনৰ লোকপিয়লৰ ৯৬৩ ৰ সৈতে তুলনীয়। ২০১১ চনত ০–৬ বছৰ বয়সৰ শিশুসকলে পালঘাট জিলাৰ ১০.৭৬ শতাংশ অংশ গঠন কৰিছিল, যিটো ২০০১ চনত ১২.১৮ শতাংশ আছিল। ভাৰতৰ পূৰ্বৰ লোকপিয়লৰ তুলনাত ইয়াৰ মূল পৰিৱৰ্তন আছিল −১.৪২ শতাংশ।

ভাষা

২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ সময়ত ৯৩.৭১% জনসংখ্যায় মালয়ালম আৰু ৪.৮২% জনসংখ্যায় প্ৰথম ভাষা হিচাপে কয়।

প্ৰশাসনিক ভাষা আৰু বহুলভাৱে প্ৰচলিত ভাষা মালয়ালম। ইৰুলা (৩৫৬০ ভাষী) আৰু কুৰুম্বা (১০২৮ ভাষী) আদি সংখ্যালঘু দ্ৰাবিড় ভাষাও ইয়াত কোৱা হয়। ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি মুঠ জনসংখ্যাৰ মাতৃভাষাৰ শতকৰা হাৰ এনেধৰণৰ।

পৰ্যটনস্থলী

চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান

ই নীলগিৰি জৈৱ-মণ্ডল সংৰক্ষিত অঞ্চলৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যেৰে ভৰ-পূৰ অঞ্চলত অৱস্থিত। মলপ্পুৰম জিলাৰ নিলম্বুৰ তালুকত থকা কাৰিম্পুঝা অভয়াৰণ্য, নিউ অমৰমবলম সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, আৰু নেডুমকায়াম বৰ্ষাৰণ্য, পালঘাট জিলাৰ মন্নাকাড তালুকৰ আট্টাপাদী সংৰক্ষিত বনাঞ্চল, আৰু নীলগিৰি জিলাৰ মুকুৰ্থী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ চৌপাশে অৱস্থিত। দক্ষিণ ভাৰতৰ পঞ্চম সৰ্বোচ্চ শৃংগ মুকুৰ্থী শৃংগ আৰু অঙ্গিন্দ শৃংগও ইয়াৰ সমীপতে অৱস্থিত। কাৱেৰী নদীৰ উপনদী ভৱানী নদী আৰু ভাৰথাপুঝা নদীৰ উপনদী কুন্তীপুঝা নদী চাইলেণ্ট ভেলীৰ সমীপতে উৎপত্তি হৈছে। কাদালুণ্ডী নদীৰো উৎপত্তি চাইলেণ্ট ভেলীতে হৈছে।

পৰম্বিকুলাম বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য

পৰম্বিকুলাম বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য (যাক পৰম্বিকুলাম ব্যাঘ্ৰ প্ৰকল্প বুলিও জনা যায়) কেৰালাৰ পালঘাট জিলাৰ চিত্তুৰ তালুকত অৱস্থিত এক সংৰক্ষিত জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অঞ্চল। পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাৰ আনামলাই পাহাৰীয়া অংশত প্ৰায় ২৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকা জুৰি বিস্তৃত এই অভয়াৰণ্যখন ঘন বৰ্ষাৰণ্য, বাঁহ গছৰ হাবিয়ন আৰু সুউচ্চ পাহাৰেৰে পৰিৱেষ্টিত। এই অঞ্চলটো হাতী, বাঘ, নাহৰফুটুকী বাঘ, গৌৰ (ভাৰতীয় ম’হ), আৰু বিলুপ্তপ্ৰায় 'নীলগিৰি তাহৰ'ৰ দৰে বহুতো দুৰ্লভ প্ৰজাতিৰ জীৱ-জন্তু তথা চৰাই-চিৰিকটিৰ এক প্ৰধান বাসস্থান। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰ-পূৰ এই অভয়াৰণ্যখনত বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰাচীন আৰু বৃহৎ চেগুন গছ 'কন্নিমাৰা টেক' (Kannimara Teak) অৱস্থিত, যি পৰ্যটকসকলৰ বাবে এক বিশেষ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াৰ উপৰি, অঞ্চলটোৰ পৰিস্থিতি-পৰ্যটন (Ecotourism), ট্ৰেকিং আৰু প্ৰাকৃতিক শান্ত পৰিৱেশৰ বাবে পৰম্বিকুলামে কেৰালাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সংৰক্ষিত বনাঞ্চল হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।

শিক্ষা

পালঘাট জিলা ভাৰতৰ কেৰেলা ৰাজ্যৰ শিক্ষাৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। পালঘাট জিলাত বিশিষ্ট শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে বিভিন্ন স্তৰৰ শিক্ষাৰ বাবে মঞ্চ প্ৰদান কৰে। জিলাখনত কেৰালা ৰাজ্যৰ একমাত্ৰ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান। পালঘাট জিলাত তিনিখন শৈক্ষিক জিলা আছে যথা পালঘাট, অট্টাপ্পালাম আৰু মান্নাৰকাড। সমগ্ৰ জিলাখনত কেইবাখনো শিক্ষানুষ্ঠানে কাম কৰি আছে। চৰকাৰী ভিক্টোৰিয়া কলেজ, পালঘাট, চৰকাৰী অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, শ্ৰীকৃষ্ণপুৰম, এন এছ এছ কলেজ অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং, চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, পালঘাট, চেম্বাই মেম’ৰিয়েল চৰকাৰী সংগীত মহাবিদ্যালয়, আৰু বহুতো উচ্চ পৰ্যায়ৰ শিক্ষানুষ্ঠান পালঘাট জিলাত অৱস্থিত।

১৮৬৬ চনত স্থাপিত পালঘাটৰ চৰকাৰী ভিক্টোৰিয়া কলেজ ৰাজ্যখনৰ অন্যতম পুৰণি কলেজ। ২০১৪ চনত আৰম্ভ হোৱা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় পালঘাট জিলাখনৰ প্ৰথমখন চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। আকাথেথাৰাৰ এন এছ এছ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয় ভাৰতৰ কেৰেলাত স্থাপিত চতুৰ্থ অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠান। চেম্বাই স্মাৰক চৰকাৰী সংগীত মহাবিদ্যালয় ৰাজ্যখনৰ কৰ্ণাটিক সংগীতৰ পাঠদানৰ অন্যতম উৎকৃষ্টতাৰ কেন্দ্ৰ। ১৯৬৪ চনত স্থাপিত মহিলা মহাবিদ্যালয় মাৰ্চি কলেজ, পালঘাট পালঘাট চহৰৰ অন্যতম চিনাকি প্ৰতিষ্ঠান।

• আই আই টি পালঘাট
• ভিক্টোৰিয়া কলেজ
• চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, পালঘাট
• এন এছ এছ অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়
• এম ই এছ কল্লাদি কলেজ, মান্নাৰক্কাড
• জিলা ৰাজহুৱা পুথিভঁৰাল, পালঘাট
• চেম্বাই মেম'ৰিয়েল চৰকাৰী সংগীত মহাবিদ্যালয়, পালঘাট
• এন এছ এছ কলেজ, অট্টাপালাম, পালঘাট
• এন এছ এছ কলেজ, নেনমাৰা, পালঘাট
• চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, চিত্তুৰ
• শ্ৰী নীলাকান্ত চৰকাৰী সংস্কৃত মহাবিদ্যালয় পট্টাম্বী
• আল আমিন অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়, শ্বোৰনুৰ পালঘাট
• কৰুণা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, বিলায়োদী পালঘাট
• মাৰ্চি কলেজ, পালঘাট
• কলেজ অৱ এপ্লাইড ছায়েন্স, ভাডাকেনচেৰী, পালঘাট
• শ্ৰীকৃষ্ণপুৰম ভিটি ভট্টাথিৰিপাদ কলেজ
• ঔদ্যোগিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান, মালম্পূজা
• চৰকাৰী পলিটেকনিক, কোডুম্বু, পালঘাট
• শ্ৰীনাৰায়ণ মহাবিদ্যালয়, আলাথুৰ
• যুৱক্ষেত্ৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ
• আঞ্চলিক কৃষি গৱেষণা কেন্দ্ৰ, পটম্বি, পালঘাট
• পি কে ডি এ এছ ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল চাইন্সেছ, অট্টাপালাম
• কেৰেলা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, আমগোড়, পালঘাট
• নাজাথ কলা আৰু বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, মান্নাৰক্কাড, পালঘাট
• প্ৰয়োগ বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, মালাম্পুঝা, কালেপুলি, পালঘাট
• প্ৰয়োগ বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, কুঝলমানাম, কোট্টাই, পালঘাট
• প্ৰয়োগ বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, আট্টাপ্পাদি, পালঘাট
• প্ৰয়োগ বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, আয়লুৰ, পালঘাট
• এ.ডব্লিউ.এইচ. বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মহাবিদ্যালয়, পালঘাট
• ইনষ্টিটিউট ফৰ কমিউনিকেটিভ এণ্ড কগনিটিভ নিউৰ’ চাইন্সেছ, পালঘাট
• কৰুণা কলা আৰু বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, পালঘাট
• এম.পি.এম.এম.এছ.এন. ট্ৰাষ্ট কলেজ, শ্বোৰ্ণুৰ
• সংখ্যালঘু কলা আৰু বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়, পদিনজাৰংগী
• ৰয়েল ইনষ্টিটিউট অৱ চাইন্স এণ্ড টেকন’লজি, পালঘাট
• সদানম ইনষ্টিটিউট অৱ কমাৰ্চ এণ্ড মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ, পালঘাট
• সদানম কুমাৰন মহাবিদ্যালয়, পাথিৰিপাল
• শ্ৰী নীলাকান্দ চৰকাৰী ড° সংস্কৃত মহাবিদ্যালয়, পট্টাম্বী
• শ্ৰীকৃষ্ণপুৰম ভি.টি. ভট্টাথিৰিপাদ মহাবিদ্যালয়,

সংবাদ মাধ্যম

মালয়ালমৰ প্ৰধান বাতৰি কাকতসমূহৰ ভিতৰত মলয়ালা মনোৰমা,মথৰুভূমি, দেশভীমণি, সুপ্ৰভাথাম দৈনিক পালঘাট চহৰত ছপা কেন্দ্ৰ আছে আৰু চহৰৰপৰা প্ৰকাশিত সন্ধিয়া বাতৰি কাকতও কম। চহৰত (ACV)ৰ দৰে স্থানীয় নিউজ চেনেলেও কাম কৰি আছে। চুলতানপেটৰ ৰবিনছন ৰোডত অৱস্থিত পালঘাট প্ৰেছ ক্লাব। আহলিয়া কেম্পাছৰ পালঘাটত চলি থকা এটা ব্যক্তিগত এফ এম ষ্টেচন। পালঘাটত চৰকাৰী এফ এম ষ্টেচন স্থাপনৰ বাবে দীৰ্ঘম্যাদী দাবী। বৰ্তমান পালঘাট চহৰত মুঠ ৮টা চিনেমা হল কাৰ্যক্ষম হৈ আছে যিয়ে মালয়ালম, ইংৰাজী, তামিল, হিন্দী চিনেমা প্ৰদৰ্শন কৰে, আন কিছুমান মাল্টিপ্লেক্স পৰ্দা নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে আৰু চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে অদূৰ ভৱিষ্যতে মুকলি হোৱাৰ আশা কৰা হৈছে।

ক্ৰীড়া

মহানগৰীৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত ইন্দিৰা গান্ধী পৌৰসভা ষ্টেডিয়ামখন এসময়ত ৰাজ্যখনৰ মেজৰ স্প’ৰ্টছ মিট আৰু ফুটবল খেলৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যদিও বৰ্তমান ষ্টেডিয়ামখনৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ অভাৱৰ বাবে খেল পৰিচালনাৰ অৱস্থা নাই। পৌৰসভাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সুবিধাৰে ষ্টেডিয়ামখন সংস্কাৰৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে। চহৰখনত পালঘাটৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত ফ'ৰ্ট ময়দান^২৯ যাক কোটা মৈদানম বুলিও কোৱা হয়। বৰ্তমান ইয়াৰ ব্যৱহাৰ বেছিকৈ ক্ৰিকেট খেলৰ বাবে কৰা হয়। ফ’ৰ্ট মাইদানত সৰ্বাধিক ১০ হাজাৰ লোকৰ বাবে ঠাই আছে। ২০০২ চনলৈকে এই খেলপথাৰখন কেৱল স্থানীয় ক্ৰিকেটৰ বাবেহে বিবেচিত হৈছিল। ২০০৩ চনত ফ’ৰ্ট ময়দানত ৰঞ্জি ট্ৰফী প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। চহৰখনৰ পালঘাটৰ চৰকাৰী ভিক্টোৰিয়া কলেজৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা ইনড'ৰ ষ্টেডিয়াম আছে যাৰ মুঠ আয়তন এক লাখ বৰ্গফুট (৯,৩০০ মিটাৰ বৰ্গফুট) আৰু বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ এতিয়াও আধৰুৱা আৰু অসম্পূৰ্ণ। পালঘাটৰ নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা চৰকাৰী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ মাটিত আঠটা লাইন কাৰ্যক্ষম হৈ থকা এটা চিহ্নেটিক ট্ৰেক আছে।

পালঘাট জিলাৰ মুখ্য চহৰ

কেৰালাৰ পালঘাট জিলাৰ কেইবাখনো উল্লেখযোগ্য চহৰ আছে যিবোৰে জিলাখনৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। জিলাখনৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হৈছে পালঘাট চহৰ, যি ঐতিহাসিক টিপু চুলতানৰ দুৰ্গ আৰু প্ৰাকৃতিক পালঘাট গিৰিপথৰ বাবে প্ৰসিদ্ধ। ভাৰতপুঝা নদীৰ পাৰত অৱস্থিত ওট্টাপালাম চহৰখন ইয়াৰ সমৃদ্ধ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, মনোৰম প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু চলচ্চিত্ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ স্থান হিচাপে জনাজাত। আনহাতে, শ্বৰনুৰ হৈছে ৰাজ্যখনৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু ব্যস্ত ৰে’লৱে জংচন, যি সমগ্ৰ কেৰালাৰ যাতায়াতৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ইয়াৰ উপৰি, পশ্চিমঘাট পৰ্বতমালাৰ পাদদেশত অৱস্থিত মান্নাৰকাড চহৰখন বিখ্যাত ‘চাইলেণ্ট ভেলী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান’ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিচিত আৰু চিত্তুৰ-থাত্থমংগলম হৈছে কৃষি তথা ঐতিহ্যবাহী লোকসংস্কৃতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ।

• পালঘাট
• অট্টাপ্লাম
• পট্টাম্বী
• মান্নাৰক্কাদ
• চেৰপুলাচেৰী
• কলেংগোড
• চিত্তুৰ-থাথামংগলম
• শ্বোৰ্ণুৰ
• আলাথুৰ
• ভাডাকেঞ্চেৰী
• কোডুৱায়ুৰ
• নেম্মাৰা
• কোজিনজামপাৰ