নেপালৰ জাতীয় প্ৰতীক

নেপালৰ জাতীয় প্ৰতীক (नेपालको राष्ट्रिय प्रतीक चिन्ह) নেপাল চৰকাৰ আৰু ইয়াৰ সংস্থাসমূহে ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰাথমিক প্ৰতীক। ২০০৮ চনৰ ২৮ মে’ত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা এই প্ৰতীকটোক পিছলৈ ২০২০ চনত সংশোধন কৰি নেপালৰ সংশোধিত ৰাজনৈতিক মানচিত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।

আধুনিকীকৰণ কৰা আৰ্হিটোত কালাপানী ভূখণ্ড, লিপুলেখ পাছ, আৰু লিম্পিয়াধুৰাৰ ওপৰত দেশৰ ভূখণ্ডৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যিবোৰ নেপালৰ চৰকাৰী মানচিত্ৰত যোগ কৰা হৈছে। এই পৰিৱৰ্তন ২০২০ চনৰ ১৩ জুন তাৰিখে প্ৰতীকত প্ৰতিফলিত হৈছিল।^১

প্ৰতীকটোত মাউণ্ট এভাৰেষ্ট, পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ প্ৰতীক হিচাপে সেউজীয়া পাহাৰ আৰু হালধীয়া পটভূমিত উৰ্বৰ তেৰাই সমভূমিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও লিংগ সমতাৰ প্ৰতীক হিচাপে সংযুক্ত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাত, হাতৰ চাৰিওফালে জাতীয় ফুল ৰ’ড’ডেণ্ড্ৰনৰ মালা— অন্তৰ্ভূক্ত কৰা হৈছে।

কিছুমান ক্ষেত্ৰত ব্যৱহৃত প্ৰতীকৰ বিকল্প সংস্কৰণত, বিশেষকৈ মানচিত্ৰ আৰু জাতীয় ফুলৰ চিত্ৰণত সামান্য শৈলীগত পাৰ্থক্য উপস্থাপন কৰা দেখা যায়।

বৈশিষ্ট্যসমূহ

প্ৰতীকটোত নেপালৰ পতাকা, মাউণ্ট এভাৰেষ্ট, নেপালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ প্ৰতীক সেউজীয়া পাহাৰ আৰু উৰ্বৰ তেৰাই অঞ্চলৰ প্ৰতীক হালধীয়া ৰং, লিংগ সমতাৰ প্ৰতীক হিচাপে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ দুখন হাতৰ সংযোগ আৰু ৰোড’ডেণ্ড্ৰন (জাতীয় ফুল)ৰ মালা, যাক ললি গুৰংশ (লালি গুৰাংশ) বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ ওপৰত নেপালৰ আকৃতিৰ বগা চিলোৱাট আছে।

মূলমন্ত্ৰ

আৰ্হিটোৰ গুৰিতে এটা ৰঙা স্ক্ৰলত সংস্কৃতত জাতীয় মূলমন্ত্ৰ লিখা আছে:जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपी गरीयसी, যাৰ অনুবাদ হৈছে 'মাতৃ আৰু মাতৃভূমি স্বৰ্গতকৈও শ্ৰেষ্ঠ।'^২

তলৰ বাক্য খণ্ড ৰামে উদ্ধৃত কৰিছিল যেতিয়া তেওঁৰ ভাতৃ লক্ষ্মণে পুনৰ লংকাত থকাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল।

ঐতিহাসিক অস্ত্ৰ

২০০৮ চনৰ ২৮ মে'ৰ আগতে আধুনিক প্ৰতীকৰ আগত ৰজাৰ আধিপত্যৰ চিন “বাহু’’ আছিল, সাধাৰণতে এটা বগা গৰু, এটা সেউজীয়া ফেচেণ্ট, দুজন গোৰ্খা সৈনিক (এজনে কুক্ৰি আৰু ধনু লৈ; আনজনে ৰাইফল লৈ), হিমালয়ৰ শৃংগ, দুটা ক্ৰছ কৰা নেপালৰ পতাকা আৰু কুক্ৰি, গোৰক্ষনাথ (ৰক্ষক দেৱতা)ৰ ভৰিৰ ছাপ গুৰখাসকলৰ), আৰু ৰাজকীয় মূৰৰ পোছাক। ইয়াত জাতীয় মূলমন্ত্ৰ থকা একেখন ৰঙা নিচানো আছিল। ১৯৩৫ চনৰ পৰা ১৯৬২ চনলৈকে এই অস্ত্ৰসমূহত লেটিন ভাষাত গৌণ মূলমন্ত্ৰও আছিল: Dulce et decorum est pro patria mori।

উপ-ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক

নেপাল মুঠ সাতটা প্ৰদেশত বিভক্ত আৰু প্ৰত্যেকেই একোটা সুকীয়া প্ৰতীক গ্ৰহণ কৰিছে।