নাজমুন আৰা চুলতানা

নাজমুন আৰা চুলতানা (: Nazmun Ara Sultana; জন্ম: ৮ জুলাই, ১৯৫০) বাংলাদেশৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা যিয়ে উচ্চতম ন্যায়ালয়ত আপীল বিভাগৰ বিচাৰপীঠৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। দেশৰ ন্যায়িক ব্যৱস্থাত চূড়ান্ত ৰায়দান দিয়া উচ্চতম ন্যায়ালয়ত চুলতানাই ২০১১ চনৰ ২৩ ফেব্ৰুৱাৰীত আপীল বিভাগৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা ন্যায়াধীশ হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে^১২ আৰু ২০১৭ চনৰ ৭ জুলাইত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।^৩৪৫

প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা

১৯৫০ চনত মৌলভিবজাৰ অঞ্চলত গভীৰ দলৈকে শিপাই থকা এটা বিশিষ্ট পৰিয়ালত চুলতানাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃ চৌধুৰী আবুল কাচেম মইনুদ্দিনে বিভাজনৰ পূৰ্বে ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত কমিচনড অফিচাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, তেওঁৰ খুলশালীয়েক জেনেৰেল এম এ জি ওছমানীৰ সৈতে। তেওঁলোকৰ পাঁচটা সন্তানৰ ভিতৰত চুলতানা আছিল তৃতীয়গৰাকী,আৰু তেওঁ ১১ বছৰ বয়সত পিতৃক হেৰুৱাইছিল। তেওঁৰ মাতৃ বেগম ৰছিদা চুলতানা দীন মাইমেনচিঙৰ ৰাধা সুন্দৰী গাৰ্লছ হাইস্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰী আছিল। চুলতানাই ১৯৬৫ চনত বিদ্যাময়ী চৰকাৰী ছোৱালী হাইস্কুলৰপৰা এছ এছ চি পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ ১৯৬৭ চনত মুমিনুন্নেছা মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰপৰা এইচ এছ চি পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ বি. আনন্দ মোহন কলেজৰপৰা এল.এল.বি.পাচ কৰে।^৬৪

চুলতানাৰ দাদা ছামছুল উলামা মৌলানা আব্দুল মনায়েম চৌধুৰীৰ ঘৰ চিলেটৰ লংলাৰ আৰু তেওঁ আছিল এজন সন্মানীয় পণ্ডিত যিয়ে বৰ্তমান আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয় নামেৰে জনাজাত কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাত অধ্যাপনা কৰিছিল। তেওঁৰ খুৰাক আবু লাইচ চৌধুৰীয়ে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ সময়ত অসম প্ৰদেশৰ বাবে ৰাজহুৱা নিৰ্দেশনাৰ সঞ্চালক (ডি পি আই) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।

কেৰিয়াৰ

১৯৭২ চনৰ জুলাই মাহত মাইমেনচিং জিলা আদালতত অধিবক্তা হিচাপে আইনী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰা চুলতানাই বাংলাদেশ অসামৰিক সেৱা (ন্যায়পালিকা) পৰীক্ষাত শীৰ্ষ তিনিটাৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰি ১৯৭৫ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত মুনছিফ হিচাপে ন্যায়িক সেৱাত যোগদান কৰে। ১৯৯০ চনত গোটেই সেৱাৰ সময়ছোৱাত খুলনা, ব্ৰহ্মনবৰীয়া, কমিলা, টাংগাইল, ফৰিদপুৰকে ধৰি কেইবাখনো জিলাত কাম কৰিছিল।

২০০০ চনৰ ২৮ মে’ত চুলতানাক বাংলাদেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ উচ্চ ন্যায়ালয় বিভাগৰ অতিৰিক্ত ন্যায়াধীশ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু ইয়াৰ দুবছৰৰ পিছত ২০০২ চনৰ ২৮ মে’ত তেওঁক একেটা সংমণ্ডলৰ স্থায়ী ন্যায়াধীশ হিচাপে নিশ্চিত কৰা হয়। ২০১১ চনৰ ২৩ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলাদেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ আপীল বিভাগৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা ন্যায়াধীশ হিচাপে শপত গ্ৰহণ কৰে।

চুলতানা বাংলাদেশ মহিলা ন্যায়াধীশ সংস্থাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভানেত্ৰী আছিল আৰু ১৯৯১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পৰাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা ন্যায়াধীশ সংস্থাৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল।^৭

ব্যক্তিগত জীৱন বাংলাদেশ ষ্টীল এণ্ড ইঞ্জিনিয়াৰিং কৰ্পৰেশ্যনৰ প্ৰাক্তন জেনেৰেল মেনেজাৰ কোৱাজী নুৰুল হকৰ সৈতে চুলতানাৰ বিবাহ। তেওঁলোকৰ দুজন পুত্ৰ আছে, দুয়োজনেই ইলেক্ট্ৰিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ।^৮৯