দেৱী খড়কা

দেৱী খড়কা নেপালৰ দোলখা জিলাৰ এগৰাকী কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ বৰ্তমান নেপালৰ প্ৰতিনিধি পৰিষদৰ সদস্য।^১

জীৱনী

দেৱী খড়কাই নেপালৰ গৃহযুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ মুখ্যতঃ নেপালৰ শাসনত থকা ৰাজতান্ত্ৰিক চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে নেপালৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাওবাদী) দলত যোগদান কৰিছিল। দৰিদ্ৰ লোকসকলৰ ওপৰত হোৱা অত্যাচাৰ, তেওঁৰ পিতৃৰ সম্পত্তি জব্দ কৰা আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীৰ দ্বাৰা তেওঁৰ ভাতৃ ৰিত ভাদকুৰ খড়কাক হত্যা কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ ৰাজতন্ত্ৰ উৎখাত কৰিবলৈ ১৯৯০ চনৰ গণ আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।^২ পিছত তেওঁ ১৯৯৬ চনত গণপ্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰৱৰ্তনৰ বাবে গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে মাওবাদীত যোগদান কৰে।^৩

গৃহযুদ্ধৰ সময়ত খড়কা মাওবাদী-অনুমোদিত অল নেপাল মহিলা সন্থাৰ (বিপ্লৱী) প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৯৭ চনত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ পিছত তেওঁ এমাহ ধৰি সন্ধানহীন হৈ আছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পিছত নেপালৰ আৰক্ষীৰ জিম্মাত চাৰি মাহধৰি তেওঁক উপৰ্যুপৰি ধৰ্ষণ কৰা হৈছিল। ১৯৯৯ চনত তেওঁ নেপালৰ মাওবাদী কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ দোলাখা, সিন্ধুপালচোক, ওখলধুঙ্গা আৰু চোলুখুম্বুত সামৰিক কমাণ্ডাৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে, অৱশেষত ২০০২ চনত তেওঁ দোলাখাৰ জিলা সম্পাদক হয়।^৩

২০০৮ চনত খড়কা নেপালৰ গৃহযুদ্ধৰ সমাপ্তিৰ পিছত নেপালৰ সংবিধান সভা প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছৰে পৰা দোলাখাৰ পৰা মাওবাদী সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে। ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৩ চনলৈ তেওঁ শাৰীৰিক পৰিকল্পনা আৰু কামৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।^৪

খড়কা কেইবাটাও বিতৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ২০০২ চনত, ইউনাইটেড মাৰ্ক্সবাদী-লেনিনবাদী দলৰ সহকৰ্মী দোলাখাৰ সাংসদ শান্তি পাখৰিন দেৱী খড়কা জিলা সচিব হৈ থাকোঁতে তেওঁৰ স্বামী বুদ্ধি মান পাখৰিনক মাওবাদী কেডাৰে হত্যা কৰাৰ বিষয়ে কৈছিল।^৩

২০১১ চনত তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামী আৰু সহযোগী মাওবাদী ৰাজনীতিবিদ ৰাজ কুমাৰ শ্ৰেষ্ঠৰ বিৰুদ্ধে নেপালৰ মাজেৰে তিব্বতলৈ ৰঙা চন্দন কাঠৰ চোৰাং ব্যৱসায় তদাৰক কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপিত হৈছিল।^৫ স্থানীয় নিৰ্বাচনৰ কেইদিনমান পূৰ্বে ২০১৭ চনত চিপিএন-ইউএমএলৰ প্ৰাৰ্থী গোৰ তামাঙৰ পুত্ৰ কুল বাহাদুৰ তামাঙক মাওবাদী-কেন্দ্ৰৰ কেডাৰে হত্যা কৰে। খড়কাই দাবী কৰিছিল যে মাওবাদীসকলে নিজকে ৰক্ষা কৰিবলৈ এনে কৰিছে।^৬ তামাঙে খড়কাৰ নাম উল্লেখ কৰি আৰক্ষীৰ ওচৰত দাখিল কৰা অভিযোগৰ পিছত সন্দেহযুক্ত কেডাৰসকলক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয় আৰু তালাচী অভিযান আৰম্ভ কৰা হয়।^৭

২০১৭ চনৰ শেষভাগৰ পৰা, খড়কাই দোলাখাত তৃণমূল পৰ্যায়ত দলটোৰ সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে জনপৰিষদৰ ছাঁয়া চৰকাৰ স্থাপনৰ বাবে মাওবাদীৰ প্ৰচেষ্টাৰ নেতৃত্ব দি আহিছে।^৮