তামেংলং জিলা

তামেংলং জিলা (Tamenglong district, Pron:/tæmɛŋˈlɒŋ/) ভাৰতত মণিপুৰ ৰাজ্যৰ এখন অন্যতম জিলা৷^১এই জিলাৰ সদৰ ঠাই তামেংলং নগৰ৷ জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হৈছে ৪৩৯১ বৰ্গকিমি৷

ইতিহাস

১৯১৯ চনত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ সময়ত মণিপুৰ হিলছৰ চাৰিটা মহকুমা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়- উত্তৰ-পূব মহকুমা, উত্তৰ-পশ্চিম, দক্ষিণ-পূব আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম মহকুমা৷ ইয়াৰে উত্তৰ-পশ্চিম মহকুমাটোৰ সদৰ খঞ্জাও, তামেংলং গাঁৱত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়৷ Khunjao, এই মহকুমাৰ বিষয়া হিচাপে নিয়োগ কৰা হয় ৱিলিয়াম শ্ব (Mr. William Shaw) ক৷ ১৯২৩ চনত এই সদৰ ঠাই খুঞ্জাওৰ পৰা ৩ কিমি দুৰত্বত অৱস্থিত বৰ্তমানৰ তামেংলঙলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়৷ পৰৱৰ্তী কালত উত্তৰ-পশ্চিম মহকুমাকে তামেংলং নামেৰে অভিহিত কৰে৷ ১৯৬৯ চনত এই তামেংলং পূৰ্ণাংগ জিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়৷

ভৌগোলিক অৱস্থান

তামেংলং জিলাৰ উত্তৰে নাগালেণ্ড ৰাজ্য, পূবে সেনাপতি জিলা, দক্ষিণে চুড়াচন্দ্ৰপুৰ জিলা আৰু পশ্চিমে ইম্ফল পশ্চিম জিলা আৰু অসম ৰাজ্য অৱস্থিত৷ এই জিলাৰ সদৰ ঠাই তামেংলং নগৰ৷ জিলাখনৰ মুঠ মাটিকালি হৈছে ৪৩৯১ বৰ্গকিমি৷

অৰ্থনীতি

২০০৬ চনৰ ভাৰতৰ পঞ্চায়তী ৰাজ মন্ত্ৰালয়ে ভাৰতৰ আটাইতকৈ অৱহেলিত ২৫০ খন জিলাৰ ভিতৰত তামেংলং এখন বুলি অভিহিত কৰে।^২ ভাৰতৰ Backward Regions Grant Fund Programme (BRGF) পুঁজিৰ পৰা অনুমোদন লাভ কৰা মণিপুৰৰ তিনিখন জিলাৰ ভিতৰত তামেংলং অন্যতম৷^২

মহকুমা

তামেংলং জিলাৰ তিনিটা মহকুমা আছে:

• তামেংলং (Tamenglong)
• তামেই (Tamei)
• তউছেম (Tousem)

শেহতীয়াকৈ ননী জিলা (Noney District)-খন তামেংলঙৰ পৰা পৃথক কৰি পূৰ্ণাংগ জিলাৰ মৰ্য্যদা দিয়া হয়৷

জনসংখ্যা

২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি তামেংলং জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১৪০,৬৫১ জন^১৷ গতিকে জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা ভাৰতৰ মুঠ ৬৪০ খন জিলাৰ ভিতৰত এই জিলাৰ স্থান ৬০৭৷ এই জিলাৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩২ জন৷ ২০০১-২০১১ লৈ জিলাখনৰ জনসংখ্য বৃদ্ধিৰ হাৰ আছই ২৫.৬৯%৷ তামেংলং জিলাৰ পৰ্তি ১০০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯৫৩ গৰাকী৷ জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭০.৪%৷

ভাষাসমূহ

জিলাখনৰ ব্যৱহৃত মূল ভাষাসমূহ চিনী-তীব্বতীয় মূলৰ (Sino-Tibetan languages)৷ এই ভাষা/উপভাষাসমূহ হৈছে:

• জেলিয়াংগ্ৰং (Zeliangrong Language)
• জেমি (Zeme language)
• লিয়াংমাই (Liangmai Language)
• ৰংমেই (Rongmei Language)
• ইনপুই (Inpui language)