টেপে ছ'ফালিন

টেপে ছ'ফালিন (Tappe Sofalin) হৈছে নিকট পূবৰ এটা প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। ইৰানৰ উত্তৰ-মধ্য মালভূমিত আলবৰ্জ পৰ্বতমালাৰ দক্ষিণে তেহৰাণ সমভূমিত অৱস্থিত। আধুনিক বাৰামিন চহৰৰপৰা প্ৰায় ১০ কিলোমিটাৰ পূবে আৰু তেহৰাণৰপৰা ৩৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পূবে ইৰাণৰ তেহৰাণ প্ৰদেশত অৱস্থিত। ছ'ফালিনৰ অৰ্থ পাৰ্চী ভাষাত "মৃৎশিল্পৰ টুকুৰা।" এই স্থানত প্ৰস্তৰ যুগৰ শেষৰপৰা ব্ৰঞ্জ যুগৰ আৰম্ভণিলৈকে (প্ৰ'ট'-এলামাইট যুগত, যাক তৃতীয় চুছা বুলিও কোৱা হয়), আৰু তাৰ পিছত লোহা যুগলৈকে বসবাস কৰা লোকসকলৰ সময়ক সামৰি লোৱা হৈছে। টেপে শ্বোঘালী স্থান ইয়াৰ ঠিক কাষতে অৱস্থিত, আৰু টেপে হিছাৰ স্থান মাত্ৰ কেইকিলোমিটাৰমান দূৰত।

প্ৰত্নতত্ত্ব

মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাৰ প্ৰাকৃতিক পাহাৰত অৱস্থিত এই স্থান ৫০০ মিটাৰ দীঘল আৰু ৪০০ মিটাৰ বহল। ইয়াৰ পৃষ্ঠভাগ লুণ্ঠনৰ ফলত হোৱা গাঁতেৰে ভৰি আছে। ২০০৪ চনত তেহৰাণ ক্ষেত্ৰ জৰীপৰ সময়ত টেপে ছ’ফালিন ভ্ৰমণ কৰা হৈছিল। ২০০৬ চনৰপৰা ২০০৭ চনৰ ভিতৰত দুটা ঋতুত মৰ্টেজা হেছাৰীৰ নেতৃত্বত ইছলামিক আজাদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাৰমিন-পেশ্বৰৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ এটা দলে এই স্থান খনন কৰিছিল। ^১২৩ পোৱা সামগ্ৰীসমূহৰ ভিতৰত আছিল খোদিত মাটিৰ টোকেন, বাৰটা বেছিভাগেই ভঙা প্ৰ'ট'-এলামাইট ফলি। ইয়াৰে এটা ইমানেই জীৰ্ণ আছিল যে সেয়া পঢ়িব নোৱাৰা অৱস্থাত আছিল। অন্যান্যবিলাক হৈছে মাটিৰ মোহৰ, মাটিৰ ছীল আৰু খালী ফলি। ১১টা পাঠ্য ফলিৰ ভিতৰত এটা খাদ ২ আৰু বাকীবোৰ খাদ ৩ত পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ উপৰি কেইবাটাও আৰম্ভণিৰ সাক্ষৰ মাটিৰ টোকেন (বৃত্তাকাৰ, শংকুৰ দৰে, দীঘলীয়া, ত্ৰিকোণীয়, দ্বিউত্তল, কলহ আকৃতিৰ আৰু প্ৰাণী আকৃতিৰ) পোৱা গৈছিল। ২০১১ চনলৈকে খনন অব্যাহত আছিল যদিও এই কামৰ বিষয়ে কম তথ্য প্ৰকাশ পোৱা গৈছে। ^৪৫

২০১৭ চনত ইৰাণৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু ফ্ৰী ইউনিভাৰ্চিটি বাৰ্লিনৰদ্বাৰা আন এক পৰ্যায়ৰ খনন কাৰ্য্য সম্পাদন কৰা হয়। পাঁচটা খাদ খুলি এটা পুৰণি খাদ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হ’ল। মাটিৰ ছীল আৰু টোকেন পোৱা গৈছিল। ৰেডিঅ’কাৰ্বন ডেটিংৰ বাবে পাঁচটা নমুনা দাখিল কৰা হৈছিল। ৰেডিঅ’কাৰ্বনৰ তাৰিখ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৫০০ৰপৰা ২৯০০ চনলৈকে অৰ্থাৎ উৰুকৰ শেষৰপৰা প্ৰ’ট’-এলামাইট যুগলৈকে আছিল। ^৬ শেহতীয়াকৈ তেৰসংখ্যক প্ৰ’ট’-এলামাইট ফলি উদ্ধাৰ কৰা হৈছে, এই ফলিত পূৰ্বৰ তুলনাত বহুলাংশে সম্পূৰ্ণকৈ আছে। ইয়াত প্ৰ’ট’-এলামাইট লিপিত আগতে কেতিয়াও দেখা নোপোৱা সংখ্যা ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে। ^৭৮

ইতিহাস

খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ সহস্ৰাব্দৰ শেষৰফালে অৰ্থাৎ প্ৰস্তৰ যুগৰ শেষৰ সময়ৰপৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিলৈকে অৰ্থাৎ আৰম্ভণি ব্ৰঞ্জ যুগলৈকে বসতি আৰম্ভ হয়। কিছুসময়ৰ পাছত লোহা যুগ ৩ লৈকে বসতি স্থাপন আৰম্ভ কৰা হয়। বসতিৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত প্ৰ'ট'-এলামাইট যুগৰ (তৃতীয় চুছাৰ সমতুল্য) মৃৎশিল্প আৰু শিলালিপিৰ লগতে উৰুক যুগৰ (দ্বিতীয় চুছাৰ সমতুল্য) একপ্ৰকাৰৰ বাটি ৰিম ঢালযুক্ত পোৱা গৈছে॥ ^৯১০

অধিক পঢ়ক

• Emami, Mohammadamin, and Morteza Hessari, "Application of Scanning Electron and Atomic Force Mode Microscopy on inscription from Proto-Elamite period in Tappeh Sofalin", Journal of Research on Archaeometry 6.1, pp. 33–46, 2020
• Hessari, Morteza, "A New Proto-Elamite Seal Impression from Tappeh Sofalin, Central Iranian Plateau", Übergangszeiten. Altorientalische Studien für Reinhard Dittmann anlässlich seines 65. Geburtstags, hrsg. v. Kai Kaniuth, Daniel Lau, Dirk Wicke (marru 1), pp. 131–136, 2018
• Hesari, Morteza, "Explaining Some Animal Motifs of Proto-Elamite Seal Impressions from Tepe Sofalin, Pishva", Journal of Archaeological Studies 9.2, pp. 13–28, 2017
• Hessari, M., and R. Yusefi Zoshk, "Emergence of Pre-Governmental Institution in the Central Plateau of Iran: Ruling Lords in the Proto-Elamite Period at Pishva’s Tepe Sofalin", Journal of Archaeological Studies 1.2, pp. 1–22, 2009
• Hessari, Morteza, and Rouhollah Yosefi, "A Clay Bullae and Five Tablets From Tepe Sofalin, Rey Plain, Iran", Journal of Archaeology and Archaeometry 1.1, pp. 13–25, 2022
• Hessari, Morteza, Ruhollah Yousefi Zoshk, and Kamaleddin Niknami, "Animal Symbolism in Proto-Elamite Period: Serpent, Turtle and Feline in Tapeh Sofalin", The International Journal of Humanities 22, pp. 17–33, 2015
• Hessari, Morteza, "Glyptic Art and Seal Function in Proto Elamite Period at Tepe Sofalin (in Farsi)", Iranian Center for Archaeological Research, Archaeological Reports 10, pp. 345–370, 2010
• Zoshk, Rouhollah Yousefi, Saeed Baghizadeh, and Donya Etemadifar, "The gender division of labour during the proto-Elamite period in late 4th millennium BCE Iran. A case study from Tepe Sofalin in Iranian Central Plateau", GENDER TRANSFORMATIONS, pp. 423–434, 2010
• Yousefi, R., and M. Hessari, "The Numerical Tablets From Tepe Sofalin", Archaeological Congress, Islamic Azad University of Varamin-Pisheva, 2008

বাহ্যিক সংযোগ

• Proto-Elamite tablets found at Tepe Sofalin – CDLI